علوم و تحقیقات آماده میزبانی از دانشجویان در سال تحصیلی جدید با خدمات علمی، رفاهی و ورزشی

به گزارش خبرگزاری آنا، همزمان با پایان کنکور و ورود دانشجویان به دانشگاه، یکی از گزینه‌هایی که همواره بسیار مورد استقبال داوطلبان و خانواده‌ها قرار می‌گیرد، دانشگاه آزاد اسلامی است. دانشگاه آزاد اسلامی به‌عنوان بزرگ‌ترین دانشگاه غیردولتی و یکی از گسترده‌ترین نهاد‌های آموزش عالی در ایران و منطقه، با شبکه وسیعی از واحد‌ها و مراکز دانشگاهی در سراسر کشور، هر ساله پذیرای صد‌ها هزار دانشجو در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری است. این دانشگاه با تکیه بر رسالت خود در توسعه آموزش عالی، گسترش عدالت آموزشی و فراهم‌کردن فرصت تحصیل برای جوانان در دورترین نقاط کشور، به یکی از ارکان اصلی نظام آموزش عالی ایران تبدیل شده است.

دانشگاه آزاد اسلامی در سال‌های اخیر با حرکت به سمت نسل جدید دانشگاه‌ها، رویکرد خود را از آموزش صرف به سمت پژوهش، فناوری، کارآفرینی و حل مسائل واقعی جامعه تغییر داده است. سند تحول و تعالی دانشگاه، مسیر جدیدی را ترسیم کرده که در آن دانشگاه نه‌فقط محل کسب مدرک، بلکه بستری برای پرورش نیروی انسانی متخصص، فناور و کارآفرین است. در همین چارچوب، توجه به ارتباط با صنعت، تجاری‌سازی دستاورد‌های پژوهشی، توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد زیست‌بوم فناوری و نوآوری در اولویت برنامه‌های این دانشگاه قرار گرفته است.

یکی از مزیت‌های مهم دانشگاه آزاد اسلامی، تنوع رشته‌ها و مقاطع تحصیلی، انعطاف در پذیرش دانشجو، گستردگی جغرافیایی واحد‌ها و امکان تحصیل در شهر‌های مختلف بدون نیاز به مهاجرت است. این ویژگی‌ها باعث شده دانشگاه آزاد اسلامی برای بسیاری از خانواده‌ها و داوطلبان، به گزینه‌ای مطمئن و در دسترس تبدیل شود. همچنین برخورداری از اعضای هیئت علمی مجرب، امکانات آموزشی و پژوهشی متنوع، کتابخانه‌ها و آزمایشگاه‌های مجهز و فرصت‌های فرهنگی، ورزشی و رفاهی، تجربه تحصیلی نسبتاً کاملی را برای دانشجویان فراهم می‌کند.

در این میان، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین و مجهزترین واحد‌های دانشگاهی کشور، جایگاه ویژه‌ای دارد. این واحد با مجموعه‌ای از ظرفیت‌های علمی، پژوهشی، فناوری، رفاهی، فرهنگی و ورزشی، آماده میزبانی از دانشجویان جدید و بازگشت دانشجویان فعلی در سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ است. این واحد دانشگاهی با برخورداری از بیش از هزار عضو هیئت علمی، آزمایشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی پیشرفته، کتابخانه‌ای با صد‌ها هزار منبع علمی، مجموعه ورزشی مجهز و مجموعه‌ای متنوع از ظرفیت‌های فرهنگی و دانشجویی، بستری پویا برای آموزش، پژوهش، کارآفرینی و رشد همه‌جانبه دانشجویان فراهم کرده است.

عضای هیئت علمی و نیروی انسانی

واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی با برخورداری از ۱۰۳۱ نفر عضو هیئت علمی و ۵۲۰ نفر دستیار آموزشی، یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌های انسانی دانشگاهی کشور را در اختیار دارد که نقش مؤثری در پیشبرد اهداف آموزشی و پژوهشی این واحد ایفا می‌کنند.

معاونت فناوری و نوآوری؛ از علم تا بازار دانش‌بنیان

معاونت فناوری و نوآوری واحد علوم و تحقیقات، بر پایه سند تحول و تعالی دانشگاه و با تفکیک سه مفهوم علم، فناوری و نوآوری، به‌عنوان متولی توسعه فناوری، کارآفرینی و تجاری‌سازی در این واحد فعالیت می‌کند. در این چارچوب، علم شناخت حقایق، فناوری کاربرد علم برای حل مسئله و نوآوری خلق روش، مدل یا محصول تازه از طریق اختراع یا ترکیب فناوری‌ها تعریف می‌شود.

این معاونت با هدف ترویج فرهنگ کارآفرینی و ایجاد فضای کسب‌وکار برای دانشجویان و فارغ‌التحصیلان، توسعه اکوسیستم‌ها و زیست‌بوم‌های فناوری و نوآوری را دنبال می‌کند. مأموریت اصلی آن، تبدیل فناوری‌ها و نوآوری‌ها به کسب‌وکار‌های نوپا، محصولات دانش‌بنیان و درآمدزاست؛ کسب‌وکار‌هایی که نیاز‌های واقعی جامعه را برطرف می‌کنند.

از نظر ساختاری، این معاونت از دو اداره کل تشکیل شده است: اداره کل ارتباط با صنعت و تجاری‌سازی، شامل ادارات ارتباط با صنعت، تجاری‌سازی و کارآفرینی؛ و اداره کل اقتصاد دانش‌بنیان، شامل اداره طرح‌های دانش‌بنیان و مدیریت جذب سرمایه. همچنین مرکز رشد و نوآوری، به‌عنوان بستر حمایت از شکل‌گیری و رشد واحد‌های فناور، در این مجموعه فعال است.

دو سرای نوآوری تخصصی دامپزشکی و فناوری‌های نرم و سیستم‌های هوشمند نیز برای توسعه حوزه‌های کاربردی و تخصصی در این معاونت پیش‌بینی شده است. برگزاری رویداد‌ها و ایده‌بازار‌ها از دیگر اقدامات این معاونت برای شناسایی ایده‌های نو، جذب سرمایه و شبکه‌سازی با صنعت و بازار است.

 در همین راستا، رویداد «صدرا» (صنعت، دانشگاه، راه اشتغال) با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت خوش‌نام و معتبر در واحد علوم و تحقیقات برگزار شد و این واحد موفق به کسب عنوان واحد برتر در میان تمامی واحد‌های دانشگاه آزاد اسلامی کشور شد. در قالب این رویداد، زمینه جذب حدود ۲۵۰۰ دانشجو در کارآموزی، کارورزی و اشتغال فراهم شد.

زیرساخت‌های علمی و آزمایشگاهی؛ ۱۴۸ آزمایشگاه و کارگاه تخصصی

واحد علوم و تحقیقات دارای ۱۴۸ آزمایشگاه و کارگاه به مساحت تقریبی ۱۵ هزار مترمربع است که از این تعداد، ۱۰ آزمایشگاه به‌صورت مستقل و تخصصی، ۲۳ آزمایشگاه پژوهشی و فناوری، ۵۰ آزمایشگاه آموزشی، ۶۰ آزمایشگاه آموزشی و پژوهشی، ۴ کارگاه آموزشی و ۱ کارگاه با کارایی پژوهشی و فناوری هستند. از این بین، ۶۰ آزمایشگاه شاخص در شبکه آزمایشگاهی معاونت علمی ثبت شده و در حال خدمت‌رسانی به شبکه علمی کشور است. از این تعداد، ۴۱ آزمایشگاه با سطح توانمند، ۸ آزمایشگاه با سطح فعال و ۱۱ آزمایشگاه با سطح آزمایشی مشغول فعالیت هستند.

در واحد علوم و تحقیقات، ۹۰ نفر با پست سازمانی کارشناس آزمایشگاه در قسمت‌های مختلف آزمایشگاهی به‌صورت تخصصی مشغول به کار هستند. همچنین این واحد در حوزه آزمایشگاهی، دارای ۳۸۴۰ تجهیز آزمایشگاهی است که از این تعداد، ۳۰۰ تجهیز پیشرفته و با تکنولوژی بالا است که می‌توان به دستگاه‌های NMR، SEM، TEM، GC، GC/MS، DSC، TGA، HPLC، AFM، FTIR، AAS و... اشاره کرد. این تجهیزات در حوزه‌های آنالیز حرارتی، آنالیز عنصری، تصویربرداری، تعیین ساختار ترکیب مواد یا سنتز شیمیایی، جداسازی، شناسایی و تعیین غلظت ترکیبات شیمیایی، طیف‌سنجی و... کاربرد دارند.

مرکز تحقیقات فناوری‌های کوانتومی؛ استقرار اولین کامپیوتر کوانتومی کشور

آزمایشگاه کوانتومی مرکز تحقیقات فناوری‌های کوانتومی دانشگاه آزاد اسلامی در شهریورماه سال ۱۴۰۱ با جذب ۸ نیروی متخصص شروع به کار کرد. مطابق با نقشه‌راه این مرکز، ساخت کامپیوتر کوانتومی، حسگر‌های کوانتومی مانند ساعت اتمی و سنسور‌های کوانتومی بیولوژی و گازی مبتنی بر فناوری کوانتومی در دستور کار قرار گرفت.

هم‌اکنون در این مرکز بیش از ۶۰ نیروی متخصص در قالب اعضای هیئت علمی، محققین پسادکتری، محققین همکار و دانشجویان دکتری مشغول به فعالیت در فضایی به مساحت ۵۰۰۰ متر هستند. این مرکز تاکنون موفق به چاپ بیش از ۷۰ مقاله در مجلات معتبر بین‌المللی شده و خود مرکز نیز دارای یک مجله ISI است.

از دستاورد‌های مهم مرکز کوانتوم دانشگاه آزاد اسلامی می‌توان به استقرار اولین کامپیوتر کوانتومی کشور اشاره کرد. این پروژه که یک پروژه مشترک بین‌المللی جهت دستیابی به دانش ساخت کامپیوتر کوانتومی ۳۰ کیوبیتی در بستر یون به دام افتاده بود، با موفقیت در سال ۱۴۰۳ به اتمام رسید. طبق اطلاعات منتشرشده، این سیستم بالاترین تعداد کیوبیت را در سطح کشور‌های منطقه در بستر یون به دام افتاده دارا است.

کامپیوتر‌های کوانتومی با توجه به دارا بودن دو خصوصیت برهم‌نهی و درهم‌تندیگی می‌توانند محاسبات پیچیده‌ای که برای کامپیوتر‌های کلاسیک امروزی زمان‌بر یا غیرقابل حل است را در مدت زمان کوتاهی انجام دهند. بی‌شک، یکی از علوم اقتدارآفرین در آینده نزدیک برای هر کشوری، فراهم کردن زیرساخت‌های فناوری کوانتومی است و این امر مستلزم آن است که دانشگاه‌ها پیشرو این فعالیت در کنار دستگاه‌های اجرایی کشور باشند.

از دیگر دستاورد‌های مهم مرکز کوانتوم دانشگاه آزاد می‌توان به ساخت حسگر‌های گازی مبتنی بر نقاط کوانتومی اشاره کرد. این مرکز هم‌اکنون مجری ۱۲ طرح ملی و جهاد علمی است که در مساحتی به متراژ ۵۰۰۰ متر، محققین مشغول به فعالیت هستند.

مرکز لیزر؛ پیوند دانشجویان با فناوری‌های پیشرفته صنعتی

در همان دانشگاهی که دانشجویان درس می‌خوانند، از نزدیک با فناوری‌هایی روبه‌رو می‌شوند که فلز را با نور برش می‌دهند، قطعات را با دقت بالا جوش می‌دهند، حکاکی می‌کنند و در کنار روبات‌های صنعتی، آینده خطوط تولید هوشمند را می‌سازند. لیزر‌های صنعتی و فناوری‌های ساخت پیشرفته امروز از هیجان‌انگیزترین عرصه‌های مهندسی جهان‌اند؛ و در دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، فرصت آشنایی با این فناوری‌ها می‌تواند از همان دوران دانشجویی آغاز شود.

حضور شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان در محیط دانشگاه، از جمله شرکت KAPA Laser (کارا پرتو افزار لیزر) فعال در حوزه تجهیزات پیشرفته لیزر صنعتی، برش و جوش لیزری و سامانه‌های رباتیک، زمینه‌ای فراهم کرده است تا دانشجویان در کنار آموزش دانشگاهی، با پروژه‌های واقعی، فعالیت‌های پژوهشی، کارآموزی تخصصی و نیاز‌های روز صنعت نیز آشنا شوند. اینجا دانشگاه فقط جایی برای گرفتن مدرک نیست؛ می‌تواند نقطه شروع مسیر دانشجو از دانشجو بودن تا تبدیل شدن به یک مهندس ماهر، فناور و آماده ورود به صنعت آینده باشد.

کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد علمی؛ گنجینه‌ای با صد‌ها هزار منبع علمی

کتابخانه مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، در سال ۱۳۷۶ هم‌زمان با انتقال دانشگاه به منطقه حصارک فعالیت خود را آغاز کرد و در سال ۱۳۹۳، با ادغام کتابخانه مرکزی و کتابخانه‌های دانشکده‌ای، مجموعه یکپارچه «کتابخانه و مرکز اسناد علمی» شکل گرفت.

این مجموعه در طبقات دوم و سوم ساختمان هشت‌طبقه کتابخانه و مرکز اسناد علمی مرحوم دکتر حبیبی، با زیربنای ۴۸ هزار مترمربع، مستقر است و با برخورداری از بخش‌های تخصصی و خدمات متنوع کتابخانه‌ای، به جامعه دانشگاهی خدمت‌رسانی می‌کند.

منابع این کتابخانه بر اساس نظام رده‌بندی کنگره آمریکا (LC) سازمان‌دهی شده و شامل ۱۱۷ هزار و ۳۸۱ عنوان کتاب فارسی و لاتین در رشته‌های مختلف دانشگاهی، به‌استثنای پزشکی، است. همچنین، متن کامل ۱۸ هزار و ۶۶۸ عنوان رساله دکتری و ۸۲ هزار و ۵۷۹ عنوان پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانش‌آموختگان واحد در این مرکز قابل مشاهده است.

علاوه بر منابع چاپی، دسترسی به منابع الکترونیکی خارجی از طریق پایگاه سمنتاک و منابع فارسی از طریق پایگاه‌های نورمگز، نورلایب و مگیران فراهم شده است. این مجموعه با هدف تسهیل دسترسی به منابع علمی و پشتیبانی از فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، نقش مؤثری در توسعه و ترویج دانش در دانشگاه ایفا می‌کند.

مجموعه ورزشی فتح؛ ظرفیتی برای نشاط و سلامت دانشجویان

مجموعه ورزشی فتح به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم واحد علوم و تحقیقات، با برخورداری از فضا‌های اداری، سالن‌های چندمنظوره، بدنسازی مجهز به دستگاه‌ها و وزنه‌های استاندارد، بخش هوازی شامل ۶ دستگاه تردمیل و دوچرخه، سالن‌های اسکواش، بدمینتون و تنیس روی میز، سالن‌های رزمی و کشتی، شطرنج، زمین چمن مصنوعی، زمین‌های روباز تارتان برای هندبال، والیبال و بسکتبال و همچنین استخر، ظرفیت مناسبی برای توسعه ورزش همگانی و قهرمانی دانشجویان فراهم کرده است. فضای سبز، آلاچیق‌ها و بوفه مجموعه نیز امکان بهره‌مندی دانشجویان از محیطی آرام و مفرح در اوقات فراغت را فراهم می‌کند.

معاونت فرهنگی و دانشجویی؛ دانشجومحوری، نشاط و مشارکت

هم‌زمان با آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، معاونت فرهنگی و دانشجویی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی با رویکردی دانشجومحور، مجموعه‌ای از برنامه‌ها و خدمات رفاهی، فرهنگی، اجتماعی و ورزشی را برای ارتقای کیفیت زندگی دانشجویی و ایجاد محیطی پویا، بانشاط و امیدآفرین در این واحد دانشگاهی پیش‌بینی و اجرایی کرده است.

در حوزه خدمات دانشجویی و رفاهی، حمل‌ونقل رایگان دانشجویان در سطح واحد با استفاده از اتوبوس، استقرار آژانس دانشجویی شامل تاکسی و ون، بازگشایی بوفه‌های دانشجویی در ۸ نقطه از سطح واحد، استقرار دستگاه‌های وندینگ گرم و سرد در ۱۰ نقطه، فراهم‌سازی دو پارکینگ دانشجویی و همچنین پیگیری برای راه‌اندازی کانکس‌های عرضه مواد غذایی در ۵ نقطه دیگر، از جمله اقدامات پیش‌بینی‌شده برای تسهیل حضور و تردد دانشجویان و دسترسی آنان به خدمات روزمره است. همچنین ارائه خدمات مشاوره‌ای توسط استادان و مشاوران مجرب، از دیگر برنامه‌های معاونت فرهنگی و دانشجویی در آغاز سال تحصیلی خواهد بود.

در حوزه فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی نیز واحد علوم و تحقیقات با برخورداری از ۱۴ کانون فرهنگی فعال در حوزه‌های متنوع هنری، اجتماعی، ادبی و سایر عرصه‌های فرهنگی، زمینه مناسبی برای مشارکت دانشجویان در فعالیت‌های داوطلبانه و خلاقانه ایجاد کرده است. همچنین ۱۲ نشریه دانشجویی فعال و سه تشکل اسلامی ـ سیاسی دانشجویی در کنار هیئت مذهبی دانشجویان و استادان، مجموعه‌ای متنوع از ظرفیت‌های فکری، فرهنگی، اجتماعی و اعتقادی دانشگاه را شکل داده‌اند.

رویکرد معاونت فرهنگی و دانشجویی در سال تحصیلی جدید، عبور از نگاه صرفاً اداری به فعالیت‌های فرهنگی و حرکت به سمت مشارکت واقعی دانشجویان است. در همین راستا، دبیرخانه دانشجویی با همکاری و مشارکت فعالان فرهنگی راه‌اندازی شده است تا به‌عنوان فضایی برای حضور، تعامل، ایده‌پردازی، تجربه‌اندوزی و مهارت‌آموزی دانشجویان فعال فرهنگی عمل کند.

از سوی دیگر، تقویت ارتباط میان استادان و دانشجویان در عرصه فرهنگی از دیگر برنامه‌های این معاونت است. طرح «استاد همیار فرهنگ» با هدف استفاده از ظرفیت اعضای هیئت علمی و ایجاد ارتباط مؤثرتر میان دانشجویان و استادان در حوزه فرهنگی و اجتماعی دنبال می‌شود و برگزاری نشست‌ها و کارگاه‌های آموزشی و مهارتی نیز در همین چارچوب توسعه خواهد یافت.

کرسی‌های آزاداندیشی، گفت‌و‌گو و تضارب آرا نیز جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های فرهنگی سال تحصیلی جدید دارد. با توجه به تجربه موفق سال گذشته، برنامه‌ریزی برای توسعه کمی و کیفی این کرسی‌ها و فراهم‌کردن بستری برای طرح دیدگاه‌های متنوع دانشجویان در فضایی علمی، منطقی و اخلاق‌مدار در دستور کار قرار گرفته است؛ چراکه دانشگاه پویا، دانشگاهی است که در آن دانشجو فرصت اندیشیدن، پرسشگری، گفت‌و‌گو و شنیده‌شدن داشته باشد.

دانشگاهی برای رشد علمی، فرهنگی و اجتماعی دانشجویان

مجموعه این برنامه‌ها در حالی دنبال می‌شود که دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، دانشجو را محور اصلی برنامه‌ریزی‌های فرهنگی، اجتماعی، رفاهی و ورزشی می‌داند و تلاش دارد با استفاده از ظرفیت استادان، کارکنان، کانون‌ها، تشکل‌ها، نشریات و سایر مجموعه‌های دانشجویی، محیط دانشگاه را به فضایی امن، بانشاط، پویا و زمینه‌ساز رشد همه‌جانبه دانشجویان تبدیل کند.

هدف نهایی این رویکرد، شکل‌گیری دانشگاهی است که در کنار آموزش و پژوهش، به رشد فرهنگی، اجتماعی، اخلاقی و هویتی دانشجویان، تقویت روحیه مشارکت، مسئولیت‌پذیری و نشاط اجتماعی و تحکیم هویت ایرانی ـ اسلامی آنان نیز توجه جدی داشته باشد. در این مسیر، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی خود را در کنار دانشجویان می‌داند و آغاز سال تحصیلی جدید را فرصتی برای توسعه خدمات، افزایش تعامل و ساختن تجربه‌ای مطلوب‌تر از زندگی دانشجویی می‌داند.