معاون امور تحول و تعالی سمای دانشگاه آزاد در یادداشتی مطرح کرد
برنده جایزه مغز و استاد علوم اعصاب دانشگاه نیویورک در گفتوگو با آناتک:
صنعت مرغداری میان تولید مازاد و بازار بیمشتری/ بهرهوری فناورانه و صادرات؛ حلقههای مفقوده صنعت طیور
پرویز فروغی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا با اشاره به وضعیت تولید مرغ در کشور اظهار کرد: یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر هزینه تمامشده تولید، بهرهوری فناورانه در صنعت مرغداری و استفاده از نژادهایی است که بتوانند با مصرف خوراک کمتر، گوشت بیشتری تولید کنند.
وی افزود: تفاوت نژادهای مختلف در ضریب تبدیل خوراک، تأثیر مستقیمی بر هزینه تولید دارد. هرچه یک نژاد برای تولید مقدار مشخصی گوشت، خوراک بیشتری مصرف کند، هزینه مرغدار افزایش پیدا میکند و استفاده از نژادهای کمبازده، تولیدکننده را از دو جهت متضرر میکند؛ هم مصرف نهاده افزایش مییابد و هم میزان تولید گوشت متناسب با آن رشد نمیکند.
فاصله آرین با نژادهای پیشرفته
فروغی با اشاره به وضعیت نژاد آرین گفت: این نژاد از سالهای گذشته در کشور وجود داشته، اما روند مستمر و مؤثری برای اصلاح ژنتیکی و ارتقای بهرهوری آن دنبال نشده است.
وی با بیان اینکه اصلاح نژادی فرآیندی بلندمدت است، افزود: نژادهای تجاری پیشرفته دنیا حاصل دههها تحقیق، توسعه و اصلاحات ژنتیکی هستند و طبیعی است نژادی که طی این سالها بهطور مستمر اصلاح نشده، نتواند بهسرعت فاصله خود را با آنها جبران کند. بنابراین اگر از همان دهه ۷۰ اصلاحات ژنتیکی بر روی آرین بهصورت جدی دنبال میشد، امروز میتوانستیم نتایج متفاوتی داشته باشیم، اما اکنون فاصله ایجادشده طی چند دهه را نمیتوان در مدت کوتاهی جبران کرد.
وی افزود: کشور برای ارتقای بهرهوری در صنعت طیور، بیش از هر چیز به یک برنامه بلندمدت تحقیقاتی و سیاستگذاری مشخص نیاز دارد.
مشکل صنعت نبود برنامهریزی برای ارتقای فناوری تولید است
فروغی با انتقاد از وضعیت سیاستگذاری در صنعت طیور اظهار کرد: کشور از نظر نیروی انسانی متخصص، تولیدکننده و امکانات ظرفیتهای قابل توجهی دارد، اما مشکل اصلی نبود برنامهریزی منسجم است. تولیدکننده میتواند انواع محصولات پروتئینی را تولید کند، اما وظیفه تولیدکننده سیاستگذاری و ایجاد زیرساخت نیست. زمانی که امکانات و برنامه لازم فراهم شود، امکان توسعه پرورش گونههای مختلف حیوانات حلالگوشت و همچنین ارتقای بهره وری با استفاده از فناوری های روز کشتار، پرورش و نگهداری نیز در کشور وجود دارد.
دبیر انجمن پرورشدهندگان مرغ گوشتی ایران گفت: کشور میتواند در کنار مرغ، به توسعه پرورش بوقلمون، شترمرغ و سایر گونهها نیز توجه کند چرا که تنوع در سبد محصولات پروتئینی مفروض است، اما توسعه این بخشها باید متناسب با شرایط اقتصادی و قدرت خرید مردم باشد.
وی با تأکید بر اینکه توسعه سایر گونههای دامی به معنای حذف مرغ نیست، گفت: مرغ همچنان یکی از ارزانترین و در دسترسترین منابع پروتئینی برای مردم است و امکان جایگزینی کامل آن با محصولات گرانتر وجود ندارد. محصولاتی مانند بوقلمون هزینه تولید و در نتیجه قیمت بالاتری دارند و در شرایطی که بخشی از مردم حتی برای خرید مرغ با محدودیت قدرت خرید مواجه هستند، نمیتوان انتظار داشت مصرف گستردهای از محصولات گرانتر شکل بگیرد.
وی با اشاره به کاهش مصرف مرغ اظهار کرد: سرانه مصرف مرغ که پیشتر حدود ۳۰ کیلوگرم برای هر نفر بود، اکنون به حدود ۲۱ کیلوگرم رسیده است و این مسئله نشان میدهد قدرت خرید مردم بر بازار مصرف این محصول تأثیر جدی گذاشته است اما کاهش تقاضا در بازار مصرف، مانع افزایش تولید نشده و همین مسئله یکی از چالشهای اصلی صنعت مرغداری را ایجاد کرده است.
تولید افزایش یافته، اما بازار توان جذب ندارد
دبیر انجمن پرورشدهندگان مرغ گوشتی ایران با انتقاد از افزایش جوجهریزی بدون توجه به نیاز بازار گفت: امروز یکی از مشکلات اصلی صنعت این است که تولید افزایش پیدا میکند، اما همزمان قدرت خرید مردم کاهش یافته و بازار داخلی توان جذب این حجم از تولید را ندارد. فعالان صنعت معتقدند میزان مشخصی از جوجهریزی متناسب با نیاز بازار است، اما اصرار بر افزایش تولید و جوجهریزی تا حدود ۱۴۰ میلیون قطعه، در شرایطی که مصرف داخلی کاهش یافته، مازاد تولید را تشدید میکند.
فروغی اظهار کرد: افزایش تولید زمانی منطقی است که برای محصول تولیدشده بازار وجود داشته باشد. اگر میزان تولید افزایش پیدا کند، اما مصرف داخلی محدود باشد و صادرات نیز نتواند مازاد تولید را جذب کند، محصول روی دست مرغدار باقی میماند. در این شرایط تولیدکننده مجبور میشود مرغ خود را با قیمت پایینتر عرضه کند و زیان اصلی متوجه مرغدار میشود، در حالی که واسطهها و دلالان از شرایط ایجادشده بهرهمند میشوند.
صادرات راهی که هنوز برای آن برنامه نداریم
فروغی یکی دیگر از مشکلات صنعت مرغداری را ضعف در صادرات دانست و گفت: ایران از ظرفیت بالایی برای تولید برخوردار است و توان افزایش تولید نیز وجود دارد، اما صرف تولید بیشتر، بدون ایجاد بازار صادراتی، نمیتواند مشکل صنعت را حل کند. صادرات مرغ تنها به تولید محصول محدود نمیشود. برای حضور در بازارهای خارجی باید مرغ مطابق با نیاز بازار هدف تولید شود و زنجیرهای از تولید، کشتار، استانداردسازی، بستهبندی، بازاریابی و ارتباط با خریداران خارجی شکل بگیرد.
دبیر انجمن پرورشدهندگان مرغ گوشتی ایران اظهار کرد: مرغ صادراتی باید از نظر سایز، وزن، کیفیت و بستهبندی مطابق با استانداردها و خواسته بازار مقصد باشد. برخی کشورها از جمله ترکیه با تمرکز بر تولید مرغ سایز و بستهبندی مورد قبول بازارهای جهانی، توانستهاند حضور پررنگتری در بازارهای صادراتی داشته باشند.
فروغی افزود: ایران نیز توان تولید محصول با کیفیت را دارد، اما برای صادرات به یک ساختار منسجم نیاز است تا بازارهای هدف را شناسایی کند، سفارش دریافت کند و تولید را بر اساس نیاز مشتریان خارجی سامان دهد.
بهروزرسانی فناوری، هزینه تولید را کاهش میدهد
وی درباره نقش فناوری در آینده صنعت مرغداری گفت: بهروزرسانی فناوریهای تولید، بهبود کیفیت نهادهها، استفاده از تجهیزات جدید، ارتقای کشتارگاهها و توسعه بستهبندیهای استاندارد میتواند تأثیر قابل توجهی بر کاهش هزینههای تولید و افزایش توان رقابت صنعت مرغداری داشته باشد.
فروغی تأکید کرد: کشور از نظر توان تولید و نیروی انسانی ظرفیت بالایی دارد و اگر زنجیره تولید و بازار بهدرستی مدیریت شود، امکان افزایش تولید و حضور مؤثرتر در بازارهای صادراتی نیز فراهم خواهد شد.
مرغداران در معرض زیان قرار دارند
دبیر انجمن پرورشدهندگان مرغ گوشتی ایران با هشدار نسبت به ادامه وضعیت فعلی گفت: امروز مرغداران با مشکلات جدی مواجه هستند؛ از یکسو هزینههای تولید افزایش یافته و از سوی دیگر کاهش قدرت خرید مردم، بازار مصرف را محدود کرده است. وقتی تولید بیش از نیاز بازار باشد و صادرات نیز نتواند مازاد محصول را جذب کند، مرغ روی دست تولیدکننده باقی میماند و مرغدار ناچار است محصول خود را با قیمت زیانده به فروش برساند.
فروغی راه برونرفت از این شرایط را برنامهریزی دقیق برای میزان تولید، افزایش بهرهوری، استفاده از فناوریهای روز، ساماندهی زنجیره توزیع، کاهش نقش واسطهها و ایجاد بازارهای پایدار صادراتی دانست و گفت: اگر تولید بر اساس نیاز واقعی بازار مدیریت شود و محصول با برنامهریزی مناسب بهطور مستقیمتر به دست مصرفکننده برسد، بخش مهمی از مشکلات فعلی صنعت مرغداری قابل حل خواهد بود.
انتهای پیام/
