نقشه راه عبور از ناترازی سوخت؛ از پایان بازیهای ارزی تا جراحی ساختاری مصرف
گروه اقتصاد خبرگزاری آنا، امیرحسین هاشمی جاوید، کارشناس حوزه انرژی- مسئله ناترازی فزاینده انرژی و فرآوردههای سوختی در کشور به نقطهای حساس و تعیینکننده رسیده است؛ جایی که سیاستگذار بیش از هر زمان دیگری باید میان «اقدامات ریشهای و پایدار» یا «رویکردهای مسکنوار و کوتاهمدت» دست به انتخابی سرنوشتساز بزند. در شرایط فعلی، تقلیل دادن این چالش راهبردی به راهکارهایی نظیر تهاتر نفت، دستکاری نرخهای ارز یا توسل به واردات پرهزینه، نهتنها گرهی از کلاف سردرگم تأمین پایدار انرژی نمیگشاید، بلکه منابع ارزی و ظرفیتهای ملی را در چرخهای فرسایشی به هدر میدهد.
عبور منطقی از این تنگنا مستلزم کاهش قاطع وابستگی به واردات و بازآرایی زنجیره ارزش نفت در داخل است. به جای دلبستن به ابزارهای مالی گذرا، اولویت راهبردی بخش انرژی کشور باید بر سه محور کلیدی استوار شود: نخست، توسعه و احداث پالایشگاهها و پتروپالایشگاههای مقیاس متوسط با هدف انعطافپذیری و تسریع در بهرهبرداری؛ دوم، تسریع در اجرای طرحهای ارتقای کیفی (کیفیسازی) فرآوردههای تولیدی در پالایشگاههای موجود؛ و سوم، واقعیسازی انضباط و کنترل دقیق مصرف در مبادی حاکمیتی و ناوگان حملونقل دولتی به عنوان پیشقراول اصلاح الگوی مصرف.
همگام با این اقدامات ساختاری، افزایش ظرفیت پالایشی کشور نیز باید با رعایت دقیق الزامات فنی و بدون عبور از استانداردهای ایمنی پیگیری شود. در بعد بازرگانی و لجستیک منطقهای نیز فعالسازی حداکثری ظرفیتهای عملیاتی سوآپ فرآورده و بهرهگیری هوشمندانه از مسیرهای تأمین زمینی در مرزهای همسایه میتواند بخشی از فشارهای فصلی را مهار کند.
باید پذیرفت که فرصت آزمون و خطا به پایان رسیده و زمان با شتاب در گذر است. تصمیمسازان و مدیران ارشد اقتصادی باید این واقعیت را مدنظر داشته باشند که با شوکدرمانی قیمتی، دستکاریهای دستوری در خطکشیهای آماری و مواضع شعاری در رسانهها، آتش ناترازی مزمن انرژی خاموش نخواهد شد. اقتصاد ایران امروز بیش از هر زمان دیگر به یک جراحی ساختاری عمیق، حاکمیت عقلانیت کارشناسی و پایانبخشی به رفتارهای مقطعی نیازمند است؛ پیش از آنکه امواج ناپایداری انرژی، بنیانهای اقتصادی و انضباط اجتماعی کشور را با هزینههای جبرانناپذیر روبهرو کند.
انتهای پیام/
