جهاد علمی باید به مأموریت اصلی جامعه دانشگاهی برای تحقق «ایران قوی» تبدیل شود

مرتضی کریمی، مسئول مرکز بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان کشور، در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری آنا درباره نگاه رهبر شهید به حوزه علم، فناوری و نخبگان اظهار کرد: ایشان علم را «قدرت» و نخبگان را «سرمایه‌های بی‌بدیل» برای تحقق «ایران قوی» می‌دانستند. باور ایشان این بود که پیشرفت کشور بدون حضور فعال نخبگان، نه ممکن است و نه ماندگار.

وی افزود: نگاه به علم در این چارچوب صرفاً یک نگاه علمی و دانشگاهی نبود، بلکه علم به‌عنوان یکی از پایه‌های اقتدار کشور مورد توجه قرار داشت. بر همین اساس، نخبه نیز صرفاً فردی با استعداد یا دارای توانایی علمی بالا تلقی نمی‌شد، بلکه سرمایه‌ای راهبردی برای آینده کشور و یکی از عناصر اصلی حل مسائل و چالش‌های ملی به شمار می‌رفت.

دغدغه علم و نخبه، دغدغه رهبر شهید انقلاب بود

کریمی درباره اینکه دنبال کردن شخصی اخبار حوزه علم و فناوری از سوی رهبر شهید چه پیامی برای جامعه علمی کشور داشت، گفت: اینکه ایشان شخصاً اخبار و تحولات علمی را دنبال می‌کردند، نشان می‌داد دغدغه علم و نخبه، دغدغه رهبری شهید انقلاب است و جامعه علمی نیز باید خود را در تراز این نگاه بلند قرار دهد.

وی ادامه داد: پیام این نگاه روشن است؛ جامعه علمی، استادان، دانشجویان و نخبگان باید بدانند که در خط مقدم قوی‌سازی کشور قرار دارند و نقش آنها در آینده ایران یک نقش حاشیه‌ای یا فرعی نیست.

مسئول مرکز بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان کشور اضافه کرد: وقتی بالاترین سطح مدیریت و راهبری کشور با حساسیت تحولات علمی، فناوری و وضعیت نخبگان را دنبال می‌کند، این موضوع باید برای جامعه دانشگاهی نیز یک پیام جدی داشته باشد که علم، پژوهش، فناوری و تربیت نیروی انسانی متخصص، از مسائل اصلی کشور هستند و نباید به فعالیت‌های صرفاً اداری یا دانشگاهی محدود شوند.

نهادینه‌سازی نگاه به نخبه به‌عنوان سرمایه راهبردی

کریمی درباره مهم‌ترین دستاورد رهبر شهید در حوزه حمایت از نخبگان بیان کرد: یکی از مهم‌ترین دستاوردها، تأسیس و نهادینه‌سازی بنیاد ملی نخبگان بود، اما اهمیت موضوع فراتر از ایجاد یک نهاد است.

وی اظهار کرد: مهم‌تر از تأسیس یک مجموعه، تغییری بود که در نوع نگاه به نخبه ایجاد شد؛ یعنی نخبه از یک فرد باهوش و دارای استعداد فردی، به یک «سرمایه راهبردی» برای حل مسائل کلان کشور و رسیدن به قله‌های اقتدار تبدیل شد.

این مسئول دانشگاه فرهنگیان ادامه داد: چنین نگاهی باعث می‌شود سیاست‌گذاری درباره نخبگان نیز تغییر کند. اگر نخبه را سرمایه راهبردی کشور بدانیم، طبیعتاً باید برای حفظ، رشد، توانمندسازی و به‌کارگیری او برنامه داشته باشیم و شرایطی فراهم کنیم که دانش و توانایی او در مسیر حل مسائل واقعی کشور قرار گیرد.

دانشگاه باید از آموزش صرف به سمت حل مسائل کشور حرکت کند

کریمی در پاسخ به این پرسش که دانشگاه‌ها چگونه می‌توانند مسیر نگاه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری را ادامه دهند، گفت: دانشگاه‌ها باید به سمت مسئله‌محوری حرکت کنند، پایان‌نامه‌های کاربردی را توسعه دهند، ارتباط خود را با صنعت و بخش‌های مختلف جامعه تقویت کنند و دانشجویانی متعهد و انقلابی تربیت کنند.

وی افزود: دانشگاه نباید صرفاً محل تدریس و انتقال محفوظات باشد، بلکه باید به محلی برای شناخت مسائل کشور، تولید دانش و ارائه راه‌حل تبدیل شود. پایان‌نامه و پژوهش زمانی می‌تواند اثرگذاری واقعی داشته باشد که بخشی از یک مسئله واقعی کشور را شناسایی و برای حل آن راهکار ارائه کند.

مسئول مرکز بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان کشور با اشاره به جایگاه دانشگاه فرهنگیان عنوان کرد: دانشگاه فرهنگیان در این مسیر کار ویژه‌ای دارد؛ چراکه وظیفه آن تربیت معلم و به تعبیر دقیق‌تر، تربیت معماران نسل آینده است. اگر قرار است ایران قوی در بلندمدت شکل بگیرد، این قدرت‌سازی باید از مسیر تعلیم و تربیت آغاز شود.

وی تأکید کرد: معلمی که امروز در دانشگاه فرهنگیان تربیت می‌شود، در آینده با نسل‌های مختلف دانش‌آموزان ارتباط خواهد داشت و می‌تواند در شکل‌گیری شخصیت، تفکر، انگیزه علمی و هویت آنان نقش داشته باشد؛ بنابراین نقش دانشگاه فرهنگیان در تحقق ایران قوی، نقشی بلندمدت و زیربنایی است.

کریمی خاطرنشان کرد: برای هر دانشگاه نیز باید نقش و مأموریت متناسب با ظرفیت‌ها و توانمندی‌های آن تعریف شود تا همه دانشگاه‌ها صرفاً یک مسیر واحد را دنبال نکنند و هر کدام بتوانند در حوزه‌ای مشخص، بخشی از نیاز‌های کشور را پاسخ دهند.

«امید و میدان عمل» مهم‌ترین نیاز نخبگان است

وی درباره مهم‌ترین نیاز امروز نخبگان و پژوهشگران کشور گفت: مهم‌ترین نیاز نخبگان «امید و میدان عمل» است. نخبه باید باور کند که علم و توانایی او برای قوی شدن ایران به کار می‌آید و برای او امکان نقش‌آفرینی واقعی وجود دارد.

کریمی ادامه داد: نخبه زمانی احساس تعلق بیشتری به کشور خواهد داشت که ببیند ایده، تخصص و توانایی او مورد توجه قرار می‌گیرد و می‌تواند در تصمیم‌سازی و حل مسائل نقش داشته باشد؛ بنابراین علاوه بر حمایت‌های علمی و پژوهشی، باید شرایط مشارکت نخبگان در تصمیم‌سازی‌های کلان نیز فراهم شود.

وی امنیت شغلی و ایجاد چشم‌انداز روشن برای آینده را از دیگر نیاز‌های مهم نخبگان دانست و گفت: نخبه باید بداند اگر در کشور می‌ماند و فعالیت می‌کند، امکان رشد، اثرگذاری و برخورداری از یک زندگی متناسب با شأن و توانمندی خود را خواهد داشت.

برای جلوگیری از مهاجرت نخبگان باید آینده‌ای روشن ساخت

مسئول مرکز بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان کشور درباره راهکار‌های جلوگیری از مهاجرت نخبگان اظهار کرد: نخستین مسئله، ایجاد آینده روشن و امید واقعی برای نخبگان است. نمی‌توان صرفاً با توصیه از نخبه خواست که در کشور بماند؛ باید زمینه‌ای فراهم شود که او آینده خود را در داخل کشور قابل تحقق و امیدوارکننده ببیند.

وی ادامه داد: ارتقای معیشت و رفاه متناسب با شأن نخبه، واگذاری نقش‌های کلان و مؤثر مدیریتی به افراد توانمند و همچنین حمایت مالی و معنوی از ایده‌ها، از اقدامات ضروری در این زمینه است.

کریمی بیان کرد: نخبه باید احساس کند کشور به او نیاز دارد و ایده و تخصص او می‌تواند در حل مسائل کشور اثرگذار باشد. وقتی این احساس در فرد شکل بگیرد، ماندن در کشور نیز برای او معنای متفاوتی پیدا خواهد کرد.

دانشگاه‌ها باید «قطب‌های قدرت‌سازی» باشند

کریمی درباره نقش دانشگاه‌ها در پیشرفت علمی کشور گفت: دانشگاه‌ها باید «قطب‌های قدرت‌سازی» باشند. دانشگاه‌ها باید از تدریس صرف عبور کنند و به سمت پژوهش‌های مسئله‌محور و حل بحران‌های ملی حرکت کنند.

وی افزود: دانشگاه باید بتواند ظرفیت علمی خود را در خدمت مسائل واقعی کشور قرار دهد. اگر دانش تولیدشده در دانشگاه نتواند به حل مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، علمی و فناورانه کشور کمک کند، بخشی از ظرفیت واقعی دانشگاه بلااستفاده باقی خواهد ماند.

این مسئول دانشگاه فرهنگیان اظهار کرد: دانشگاه فرهنگیان نیز با توجه به مأموریت خود، قدرت‌سازی از مسیر تعلیم و تربیت بومی را بر عهده دارد و این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ چراکه تعلیم و تربیت، مبنای شکل‌گیری بسیاری از قدرت‌های آینده کشور است.

حمایت از دانش‌بنیان‌ها، اقتصاد را دانش‌محور می‌کند

وی درباره تأثیر حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان بر اقتصاد و اشتغال کشور گفت: حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند اقتصاد کشور را از خام‌فروشی به سمت دانش‌محوری حرکت دهد و زمینه ایجاد اشتغال مولد و پایدار را فراهم کند.

کریمی افزود: شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند وابستگی کشور را در حوزه‌های مختلف کاهش دهند و دانش و ایده را به محصول و ارزش اقتصادی تبدیل کنند. از این منظر، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان دقیقاً یکی از مصادیق عینی «اقتصاد مقاومتی» و تحقق «ایران قوی» است.

وی ادامه داد: زمانی که یک ایده علمی بتواند به محصول تبدیل شود، علاوه بر ایجاد ارزش اقتصادی، فرصت‌های شغلی جدید نیز ایجاد می‌شود و کشور از ظرفیت علمی و انسانی خود برای حل نیاز‌های داخلی بهره می‌گیرد.

«جهاد علمی» باید مأموریت اصلی جامعه علمی باشد

کریمی در پاسخ به این پرسش که اگر بخواهد مهم‌ترین توصیه رهبر شهید به جامعه علمی کشور را در یک جمله بیان کند، چه خواهد گفت، عنوان کرد: «جهاد علمی را با عزم انقلابی، برای رسیدن به ایران قوی و قطع وابستگی، به مأموریت اصلی خود تبدیل کنید.»

وی افزود: این پیام برای نخبگان جوان و به‌ویژه مجموعه دانشگاه فرهنگیان که معماران نسل قوی فردا هستند، اهمیت دوچندانی دارد. دانشجو و نخبه جوان باید بداند که فعالیت علمی او صرفاً برای کسب مدرک، ارتقای فردی یا تولید یک مقاله نیست؛ بلکه می‌تواند بخشی از مسیر پیشرفت کشور باشد.

«قوی شدن» نیاز اصلی کشور است

مسئول مرکز بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان کشور در جمع‌بندی سخنان خود گفت: قوی شدن، یکی از مهم‌ترین نیاز‌های کشور است و تحقق آن در گرو توجه جدی به نخبگان جوان و فراهم کردن زمینه نقش‌آفرینی آنان خواهد بود.

کریمی اظهار کرد: قدرت ملی تنها در یک حوزه خلاصه نمی‌شود؛ قدرت اقتصادی، نظامی، تربیتی، علمی و فرهنگی کشور در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند و بدون حضور نخبگان جوان، تحقق این ابعاد از قدرت ملی امکان‌پذیر نیست.

وی افزود: این نخبگان هستند که با ایده‌های خود شرکت‌های دانش‌بنیان را ایجاد می‌کنند، مرز‌های دانش را جابه‌جا می‌کنند، مسائل کشور را شناسایی و برای آنها راهکار ارائه می‌دهند و می‌توانند ایران را در تراز یک قدرت جهانی قرار دهند.

کریمی خاطرنشان کرد: دانشگاه فرهنگیان نیز با کارویژه راهبردی خود، فقط به دنبال تربیت نخبه نیست، بلکه نسلی از معلمان نخبه را تربیت می‌کند که خودشان نسل‌های بعدی نخبگان را بسازند. این یک زنجیره مهم و راهبردی است؛ معلم امروز، تربیت‌کننده دانش‌آموزی است که می‌تواند نخبه، دانشمند، مدیر، کارآفرین و اثرگذار آینده کشور باشد.

وی در پایان تأکید کرد: این همان حلقه طلایی تحقق «ایران قوی» از مسیر علم و ایمان است؛ حلقه‌ای که از توجه به نخبگان و دانشگاه آغاز می‌شود و در نهایت با تربیت نسل‌های توانمند، مؤمن، متعهد و برخوردار از دانش و مهارت، آینده کشور را شکل می‌دهد.