بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی در پیام روز خبرنگار:
رسانه، نهاد پنجم معماری نوین معاونت علمی است
حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، امروز در نشست خبری که به مناسبت روز خبرنگار در ساختمان معاونت علمی ریاستجمهوری برگزار شد، با تشریح نقش رسانه در معماری نوین معاونت علمی، رسانه را «نهاد پنجم اکوسیستم قدرتبنیان» توصیف کرد و بر نقش آن در ایجاد اعتماد اجتماعی، روایت آینده و تبدیل دستاوردهای علمی و فناورانه به سرمایه اجتماعی تأکید کرد.
افشین با اشاره به تجربه جهانی در حوزه حکمرانی علم و فناوری اظهار کرد: صرف برخورداری از علم، فناوری و ظرفیت تولید، بهتنهایی نمیتواند یک کشور را به قدرت پایدار تبدیل کند؛ چراکه پذیرش اجتماعی، اعتماد عمومی و توانایی شکلدهی به ادراک عمومی نیز از مؤلفههای مهم قدرت محسوب میشوند.
رسانه یکی از ارکان اثرگذار اکوسیستم قدرتبنیان در ظرفیتهای فناورانه کشور
وی افزود: در معماری نوین معاونت علمی، رسانه دیگر صرفاً یک ابزار اطلاعرسانی یا انعکاسدهنده فعالیتها نیست، بلکه بهعنوان یکی از ارکان اثرگذار اکوسیستم قدرتبنیان، در ساخت روایت آینده، ایجاد اعتماد اجتماعی و معرفی ظرفیتهای علمی و فناورانه کشور نقش دارد.
معاون علمی رئیسجمهور ادامه داد: امروز رقابت کشورها تنها بر سر تولید فناوری نیست؛ بلکه توانایی شکلدهی به ادراک عمومی، اعتماد اجتماعی و روایت آینده نیز بخشی از این رقابت است.
افشین تأکید کرد: رسانه میتواند با روایت دقیق و مسئولانه از دستاوردهای علمی و فناورانه، میان جامعه، نخبگان، حاکمیت و بخش تولید پیوند ایجاد کند و به همین دلیل در معماری نوین معاونت علمی، جایگاهی فراتر از یک نهاد اطلاعرسانی برای آن در نظر گرفته شده است.
به این ترتیب، در این معماری نوین، رسانه در کنار علم، فناوری، تولید و حکمرانی، بهعنوان یکی از ارکان شکلدهنده برای قدرتبنیان شدن کشور تعریف میشود.
افشین با اشاره به تحول نقش رسانه در زیستبوم علم و فناوری اظهار کرد: در پارادایم قدرتبنیان، رسانه دیگر صرفاً ناظر یا بازنماییکننده تحولات علمی و فناورانه نیست، بلکه نهادی است که به فناوری معنا میدهد، درباره آن روایت میسازد و در نهایت میتواند بر پذیرش یا عدم پذیرش اجتماعی آن اثرگذار باشد.
رسانه؛ از بازنمایی فناوری تا ساخت قدرت
وی ادامه داد: در جهان شبکهای امروز، قدرت تنها از مسیر منابع مادی و ظرفیتهای فناورانه شکل نمیگیرد، بلکه تولید معنا، روایت، اعتماد و جهتدهی به افکار عمومی نیز بخشی از فرآیند شکلگیری قدرت است.
معاون علمی رئیسجمهور افزود: رسانه در این رویکرد، از یک ابزار برای انتشار و ترویج دانش و معرفی نوآوریها، شرکتهای فناور و محصولات جدید فراتر رفته و به یکی از ارکان شکلدهنده قدرت و بازیگر فعال اکوسیستم فناوری تبدیل میشود.
افشین با تشریح کارکردهای راهبردی رسانه در اکوسیستم علم و فناوری گفت: رسانه تنها خبر منتشر نمیکند، بلکه آینده را روایت میکند، جامعه را آموزش میدهد، اعتماد اجتماعی ایجاد میکند، بازیگران مختلف را به یکدیگر متصل میکند و به ارتقای کیفیت حکمرانی علم و فناوری کمک میکند.
وی، روایتسازی آینده، ارتقای سواد علم و فناوری، تولید اعتماد عمومی و شبکهسازی نهادی را از مهمترین کارکردهای راهبردی رسانه عنوان کرد و گفت: رسانه میتواند با ترسیم افق فناوری و توسعه ملی، فناوری را به بخشی از روایت پیشرفت کشور تبدیل کند و با تبیین مفاهیم پیچیده علمی، فاصله میان دانش تخصصی و جامعه را کاهش دهد.
رسانه؛ حلقه اتصال علم، سیاست و جامعه
معاون علمی رئیسجمهور در ادامه به نقش رسانه در حکمرانی فناوری اشاره کرد و گفت: حکمرانی فناوری صرفاً با قانونگذاری، سرمایهگذاری یا توسعه زیرساخت محقق نمیشود، بلکه مجموعهای از سازوکارهاست که مشخص میکند چه فناوریهایی توسعه پیدا کنند، منابع چگونه تخصیص یابند، منافع و مخاطرات چگونه مدیریت شوند و جامعه چگونه در این فرآیند مشارکت داشته باشد.
افشین تأکید کرد: فناوری زمانی میتواند به یک قابلیت ملی تبدیل شود که جامعه نسبت به آن آگاهی، اعتماد، مشارکت و مسئولیتپذیری داشته باشد.
وی با اشاره به مفهوم «معماری گفتوگوی ملی» افزود: رسانه حلقه اتصال میان نظام علم، نظام سیاست و جامعه است و بدون این حلقه ارتباطی، حکمرانی مؤثر فناوری و شکلگیری قدرت فناورانه پایدار امکانپذیر نخواهد بود.
قدرت فناورانه به زیرساخت نرم نیاز دارد
معاون علمی رئیسجمهو رسانه را زیرساخت نرم قدرت فناورانه دانست و اظهار کرد: قدرت فناورانه تنها بر پایه آزمایشگاه، سرمایه و صنعت شکل نمیگیرد؛ دانشگاه دانش تولید میکند، صنعت فناوری را توسعه میدهد و دولت جهتگیری راهبردی را تنظیم میکند، اما رسانه با تولید معنا، اعتماد، روایت و گفتوگوی عمومی، به شکلگیری مشروعیت، هماهنگی اجتماعی و قدرت نرم فناوری کمک میکند.
افشین با برشمردن کارکردهای رسانه در این زمینه گفت: شکلدهی به فرهنگ نوآوری، روایت آینده مشترک، تقویت سرمایه اجتماعی علم، افزایش اعتماد عمومی، بازنمایی تصویر ملی و بینالمللی از توان علمی کشور و تسهیل مشارکت اجتماعی از جمله نقشهایی است که رسانه میتواند در مسیر تبدیل فناوری به قدرت ایفا کند.
وی در جمعبندی این رویکرد، با اشاره به گذار از منطق «دانشبنیان» و «فناوریبنیان» به «قدرتبنیان» گفت: در این مسیر، دانشگاه، صنعت و دولت بهتنهایی بازیگران این اکوسیستم نیستند و دانشگاه، صنعت، دولت، رسانه و جامعه در کنار یکدیگر در شکلدهی به آینده و ساخت قابلیتهای راهبردی کشور نقش دارند.
افشین در پایان تأکید کرد: رسانه، نهاد تولید معنا در اکوسیستم دانشبنیان است؛ نهادی که میتواند دانش را به اعتماد، فناوری را به پذیرش اجتماعی و نوآوری را به قدرت و قابلیت ملی تبدیل کند.
انتهای پیام/
