رئیسزاده در گفتوگو با آنا:
آناکست؛ تاریخ و اندیشه
در گفتوگوی تفصیلی آنا با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان کردستان عنوان شد
فراهمسازی امکان کار دانشجویی برای دانشجویان بینالملل ضروری است
به گزارش آنا، سمنانیان در هفتاد و دومین نشست اعضای کارگروه ملی جذب دانشجویان بینالملل اظهار داشت: بر اساس آمارهای جهانی، حدود هفت تا هفتونیم میلیون دانشجوی بینالمللی در جهان حضور دارند و این تعداد در سالهای اخیر افزایش قابل توجهی داشته است.
وی افزود: آموزش بینالمللی امروز تنها یک موضوع علمی و دانشگاهی نیست، بلکه بهعنوان صنعتی مهم و تجارتی سودآور با آثار گسترده اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی شناخته میشود. بسیاری از کشورها با سرمایهگذاری در این حوزه تلاش میکنند جایگاه خود را در عرصه علم و قدرت جهانی ارتقا دهند.
آمریکا، کانادا، انگلیس و استرالیا؛ مقصد اصلی دانشجویان بینالمللی
مشاور وزیر علوم ادامه داد: کشورهای انگلیسیزبان همچنان مقصد اصلی بخش قابل توجهی از دانشجویان بینالمللی هستند. آمریکا، کانادا، انگلیس و استرالیا در شمار مهمترین کشورهای پذیرنده دانشجوی خارجی قرار دارند و بخش بزرگی از دانشجویان بینالمللی جهان را جذب میکنند.
سمنانیان گفت: آمریکا حدود دو میلیون دانشجوی خارجی، کانادا نزدیک به ۷۹۰ هزار، انگلیس حدود ۷۳۰ هزار و استرالیا حدود ۵۰۰ هزار دانشجوی بینالمللی دارند. این چهار کشور در سالهای گذشته از اصلیترین قطبهای جذب دانشجوی خارجی بودهاند.
وی با اشاره به منافع اقتصادی حضور دانشجویان خارجی در دانشگاهها افزود: در برخی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی استرالیا، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد اعتبارات از محل حضور دانشجویان بینالمللی تأمین میشود. این موضوع نشان میدهد که دانشجوی خارجی برای بسیاری از کشورها تنها یک دانشجو نیست، بلکه بخشی از چرخه اقتصادی و مالی آموزش عالی محسوب میشود.
درآمدهای میلیارد دلاری کشورها از جذب دانشجوی خارجی
مشاور وزیر علوم اظهار داشت: ایالات متحده آمریکا سالانه دهها میلیارد دلار از حضور دانشجویان بینالمللی درآمد دارد و این دانشجویان صدها هزار فرصت شغلی نیز در اقتصاد این کشور ایجاد میکنند.
وی افزود: انگلیس، استرالیا و کانادا نیز درآمدهای قابل توجهی از محل شهریه دانشگاهی، هزینههای اقامت، بیمه، حملونقل، گردشگری و حضور خانوادههای دانشجویان خارجی به دست میآورند.
سمنانیان تصریح کرد: آثار اقتصادی دانشجویان بینالمللی تنها به شهریه دانشگاه محدود نمیشود؛ خانوادهها و بستگان این دانشجویان نیز در زمان سفر و اقامت در کشور مقصد هزینههای زیادی صرف میکنند و همین مسئله، دامنه اثرگذاری اقتصادی این حوزه را افزایش میدهد.
وی با اشاره به نمونهای از هزینههای تحصیل در دانشگاههای آمریکا گفت: شهریه پایه، هزینههای فناوری، خدمات بینالملل، مسکن، غذا، بیمه، کتاب و سایر هزینهها باعث میشود هزینه سالانه تحصیل یک دانشجوی خارجی در برخی دانشگاههای آمریکا به بیش از ۵۰ هزار دلار برسد.
تجربه چین در بازگرداندن نخبگان علمی
مشاور وزیر علوم با اشاره به رشد علمی چین گفت: چین در سالهای اخیر در زمینه تولید علم و انتشار مقالات پژوهشی رشد چشمگیری داشته و در برخی شاخصها از آمریکا پیشی گرفته است، اما همچنان در جذب دانشجوی خارجی با محدودیتهایی مواجه است که یکی از عوامل آن میتواند مانع زبانی باشد.
وی افزود: حدود ۲۵ درصد دانشجویان خارجی شاغل به تحصیل در آمریکا را دانشجویان چینی تشکیل میدهند، اما نکته مهمتر آن است که چین توانسته بخش قابل توجهی از این دانشجویان و پژوهشگران را پس از پایان تحصیل به کشور بازگرداند.
سمنانیان ادامه داد: دولت چین برای بازگرداندن نخبگان علمی، حقوق و مزایای بالا، امکانات پژوهشی مناسب و پروژههای بزرگ در نظر گرفته است. حتی در برخی موارد، پژوهشگران برجستهای که در دانشگاههای معتبر آمریکا فعالیت میکردند، با مرتبه علمی استادتمام به چین بازگردانده شدهاند.
وی گفت: بخش قابل توجهی از مدیران آموزش عالی چین، دانشآموخته دانشگاههای خارج از این کشور هستند و همین امر در انتقال تجربه و ارتقای نظام آموزش عالی چین نقش مهمی داشته است.
دانشگاههای معتبر جهان، دانشجویان خارجی را تهدید نمیدانند
مشاور وزیر علوم با اشاره به سابقه دانشگاههای بینالمللی گفت: دانشگاه جندیشاپور از قدیمیترین مراکز علمی جهان بوده و از گذشته ارتباطات علمی بینالمللی داشته است. استادانی از هند، یونان و دیگر مناطق در این مرکز علمی حضور داشتند و همین ویژگی، جندیشاپور را به یک دانشگاه بینالمللی تبدیل کرده بود.
وی افزود: دانشگاههایی مانند بولونیا، آکسفورد، کمبریج و هاروارد نیز با وجود سابقه طولانی، بخش مهمی از اعتبار خود را از ارتباطات بینالمللی و پذیرش دانشجویان و استادان از کشورهای مختلف به دست آوردهاند.
سمنانیان با اشاره به دانشگاه هاروارد اظهار داشت: این دانشگاه از بیش از ۱۴۰ کشور دانشجو دارد و شمار دانشجویان بینالمللی آن، با احتساب پژوهشگران و دانشجویان دورههای مختلف، به حدود ۱۰ هزار نفر میرسد. همچنین دانشآموختگان هاروارد در بیش از ۲۰۰ کشور جهان حضور دارند.
وی تأکید کرد: اگر دانشگاهی در ایران تصور کند پذیرش دانشجوی خارجی موجب کاهش سطح علمی آن میشود، باید در این نگاه تجدیدنظر کند. دانشگاههای معتبر جهان دانشجویان خارجی را تهدید نمیدانند، بلکه با برنامهریزی، آموزش و حمایت مناسب، آنان را توانمند میکنند و به دانشآموختگانی شایسته تبدیل میسازند.
ضرورت ایجاد فرصتهای کار دانشجویی
مشاور وزیر علوم یکی از راهکارهای مهم برای ادغام دانشجویان بینالمللی در جامعه دانشگاهی را فراهم کردن امکان کار دانشجویی دانست و گفت: دانشجویان خارجی باید بتوانند در چارچوب قوانین، در دانشگاهها به کارهای دانشجویی مشغول شوند.
وی افزود: این فعالیتها میتواند شامل همکاری در کتابخانه، رستوران، امور اجرایی، خدمات دانشگاهی و دیگر فعالیتهای متناسب با شرایط دانشجو باشد. کار دانشجویی علاوه بر کمک اقتصادی، موجب ارتباط بیشتر دانشجوی خارجی با محیط دانشگاه و فرهنگ جامعه میزبان میشود.
سمنانیان تصریح کرد: هر اندازه دانشجوی بینالمللی بیشتر با فرهنگ ایرانی ارتباط برقرار کند و در جامعه دانشگاهی ادغام شود، موفقیت ما در این حوزه بیشتر خواهد بود. در مقابل، اگر دانشجوی خارجی در محیطی ایزوله قرار گیرد و بدون شناخت کافی از فرهنگ ایران فارغالتحصیل شود، در دستیابی به اهداف بینالمللیسازی آموزش عالی موفق نبودهایم.
دانشجویان خارجی با مشکلات فرهنگی و روانشناختی مواجهاند
وی با اشاره به مطالعات انجامشده در کشورهای مختلف گفت: احساس تنهایی، انزوا، اضطراب و افسردگی از جمله مشکلات شایع دانشجویان بینالمللی است و این مسائل تنها به ایران اختصاص ندارد؛ حتی در کشورهای پیشرفته نیز دانشجویان خارجی با چنین مشکلاتی مواجه هستند.
مشاور وزیر علوم افزود: در برخی مطالعات، درصد قابل توجهی از دانشجویان بینالمللی علائم افسردگی و اضطراب را گزارش کردهاند. همچنین بسیاری از آنان هنگام مواجه شدن با مشکلات، ابتدا به هموطنان خود و سپس به دیگر دانشجویان خارجی مراجعه میکنند و درصد کمتری برای حل مشکلات خود به دانشجویان کشور میزبان مراجعه دارند.
سمنانیان بر ضرورت تقویت خدمات مشاورهای تأکید کرد و گفت: دانشگاهها باید مشاورانی آگاه به مسائل فرهنگی و اجتماعی دانشجویان بینالمللی داشته باشند تا بتوانند مشکلات این دانشجویان را بهموقع شناسایی و برطرف کنند.
توجه به زندگی اجتماعی دانشجویان در محیط دانشگاه
وی با تأکید بر اهمیت زندگی در پردیس دانشگاهی اظهار داشت: دانشگاهها باید برای زندگی اجتماعی دانشجویان برنامه داشته باشند؛ از ایجاد فضاهای مناسب برای گفتوگو و تعامل گرفته تا راهاندازی کافه، بوفه، کتابخانه، فضاهای مطالعه و نیمکتهایی که امکان گفتوگوی دانشجویان را فراهم کند.
مشاور وزیر علوم گفت: فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، ورزشی و گردشگری نیز باید در برنامه دانشگاهها برای دانشجویان بینالمللی جایگاه مشخصی داشته باشد. دانشجوی خارجی باید بتواند با تاریخ، فرهنگ، هنر و میراث تمدنی ایران آشنا شود.
وی افزود: دانشجویان بینالمللی باید از اماکن تاریخی و فرهنگی کشور از جمله موزه ملی ایران، کاخ گلستان، مجموعه سعدآباد، تخت جمشید، میدان نقش جهان و دیگر جاذبههای فرهنگی و تاریخی بازدید کنند. شایسته نیست دانشجویی چند سال در ایران تحصیل کند، اما بدون شناخت از میراث فرهنگی کشور، ایران را ترک کند.
لزوم تدوین کتاب راهنمای دانشجویان بینالمللی
دکتر سمنانیان پیشنهاد کرد وزارت علوم کتاب جامعی درباره دانشجویان بینالمللی تدوین کند و گفت: این کتاب باید ابعاد مختلف پذیرش، اسکان، آموزش، حمایتهای اجتماعی، خدمات مشاورهای، فعالیتهای فرهنگی، اشتغال دانشجویی و ارتباط با دانشآموختگان را پوشش دهد.
وی افزود: این کتاب میتواند بهعنوان راهنمای مدیران و کارشناسان حوزه بینالملل دانشگاهها مورد استفاده قرار گیرد تا هر فردی که مسئولیت جدیدی در این حوزه میپذیرد، از تجربهها و راهکارهای موجود بهرهمند شود و کار را از نقطه صفر آغاز نکند.
ضرورت تقویت وبگاههای بینالمللی دانشگاهها
مشاور وزیر علوم بر اهمیت بهروزرسانی وبگاههای دانشگاهها تأکید کرد و گفت: وبگاه بینالمللی دانشگاه باید جذاب، کامل و متناسب با نیاز دانشجوی خارجی باشد و اطلاعات آن به زبانهای مختلف در دسترس قرار گیرد.
وی افزود: معرفی تاریخچه دانشگاه، رشتههای تحصیلی، استادان، امکانات رفاهی، شرایط پذیرش، هزینهها، خدمات دانشجویی و تجربه دانشجویان خارجی میتواند در جذب دانشجویان بینالمللی مؤثر باشد.
دکتر سمنانیان همچنین خواستار ثبت و معرفی ظرفیتهای علمی و تاریخی ایران در منابع بینالمللی شد و گفت: دانشگاهها باید در معرفی پیشینه علمی ایران و مراکز تاریخی مانند جندیشاپور فعالتر عمل کنند و اطلاعات دقیق و مستند را در وبگاهها و دانشنامههای معتبر منتشر سازند.
حفظ ارتباط با دانشآموختگان خارجی
وی ایجاد شبکه ارتباطی با دانشآموختگان بینالمللی را ضروری دانست و گفت: دانشگاهها باید پس از فارغالتحصیلی نیز ارتباط خود را با دانشجویان خارجی حفظ کنند و از طریق انتشار خبرنامههای الکترونیکی، برگزاری نشستها و دعوت از آنان، رابطه خود را ادامه دهند.
مشاور وزیر علوم افزود: دانشآموختگان خارجی میتوانند بهترین مبلغان علمی و فرهنگی دانشگاه و کشور باشند. اگر یک دانشجوی خارجی تجربه خوبی از تحصیل در ایران داشته باشد، این تجربه را به خانواده، دوستان و جامعه خود منتقل میکند.
ضرورت تشکیل انجمن دانشجویان بینالمللی
دکتر سمنانیان پیشنهاد تشکیل انجمن دانشجویان بینالمللی در دانشگاهها و در سطح ملی را مطرح کرد و گفت: این انجمن میتواند زمینه مشارکت دانشجویان خارجی در فعالیتهای علمی، فرهنگی و اجتماعی را فراهم کند.
وی افزود: برگزاری روز دانشجویان بینالمللی، ایجاد دیوار یا فضای اختصاصی برای نصب پرچم کشورهای دانشجویان خارجی، برگزاری برنامههای فرهنگی مشترک و معرفی دستاوردهای دانشجویان خارجی، از جمله اقداماتی است که میتواند احساس تعلق آنان به دانشگاه را افزایش دهد.
کیفیت آموزش؛ مهمترین اصل در جذب دانشجوی خارجی
مشاور وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت حفظ کیفیت آموزشی تأکید کرد و گفت: جذب دانشجوی بینالمللی نباید به قیمت کاهش کیفیت آموزش و پژوهش انجام شود.
وی افزود: اعتبار علمی دانشگاهها طی سالها و با تلاش استادان، مدیران و کارکنان آموزش عالی به دست آمده است و نباید با تصمیمهای کوتاهمدت آسیب ببیند. دانشجویان خارجی باید پس از تحصیل در ایران، بهعنوان پیامآوران کیفیت علمی دانشگاههای کشور شناخته شوند.
دکتر سمنانیان ادامه داد: موضوع دانشجویان بینالمللی تنها به حوزه دانشجویی مربوط نیست و معاونتهای آموزشی، پژوهشی، فناوری و اداری ـ مالی دانشگاهها نیز باید در این زمینه مسئولیت داشته باشند.
وی تأکید کرد: همه بخشهای دانشگاه باید نسبت به کیفیت تحصیل و زندگی دانشجویان خارجی حساس باشند و برای تقویت این حوزه برنامهریزی کنند.
دانشجویان خارجی، نمایندگان علمی و فرهنگی ایران
مشاور وزیر علوم در پایان گفت: ایران در حوزههای علمی، پزشکی، فرهنگی و تاریخی ظرفیتهای فراوانی دارد و باید از این ظرفیتها برای توسعه دیپلماسی علمی استفاده کند.
وی افزود: هر دانشجوی بینالمللی که با تجربهای مثبت از ایران فارغالتحصیل شود، میتواند بهعنوان سفیر علمی و فرهنگی کشور عمل کند؛ بنابراین لازم است دانشگاهها با برنامهریزی دقیق، خدمات مناسب و حفظ کیفیت علمی، زمینه موفقیت این دانشجویان را فراهم کنند.
سمنانیان خاطرنشان کرد: توسعه آموزش بینالمللی نیازمند همکاری همه بخشهای آموزش عالی، حساسیت نسبت به کیفیت و استفاده از تجربههای جهانی است و باید این موضوع به یک دغدغه مشترک در وزارت علوم و دانشگاهها تبدیل شود.به گزارش روابط عمومی سازمان امور دانشجویان، دکتر سمنانیان در هفتاد و دومین نشست اعضای کارگروه ملی جذب دانشجویان بینالملل اظهار داشت: بر اساس آمارهای جهانی، حدود هفت تا هفتونیم میلیون دانشجوی بینالمللی در جهان حضور دارند و این تعداد در سالهای اخیر افزایش قابل توجهی داشته است.
وی افزود: آموزش بینالمللی امروز تنها یک موضوع علمی و دانشگاهی نیست، بلکه بهعنوان صنعتی مهم و تجارتی سودآور با آثار گسترده اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی شناخته میشود. بسیاری از کشورها با سرمایهگذاری در این حوزه تلاش میکنند جایگاه خود را در عرصه علم و قدرت جهانی ارتقا دهند.
آمریکا، کانادا، انگلیس و استرالیا؛ مقصد اصلی دانشجویان بینالمللی
مشاور وزیر علوم ادامه داد: کشورهای انگلیسیزبان همچنان مقصد اصلی بخش قابل توجهی از دانشجویان بینالمللی هستند. آمریکا، کانادا، انگلیس و استرالیا در شمار مهمترین کشورهای پذیرنده دانشجوی خارجی قرار دارند و بخش بزرگی از دانشجویان بینالمللی جهان را جذب میکنند.
دکتر سمنانیان گفت: آمریکا حدود دو میلیون دانشجوی خارجی، کانادا نزدیک به ۷۹۰ هزار، انگلیس حدود ۷۳۰ هزار و استرالیا حدود ۵۰۰ هزار دانشجوی بینالمللی دارند. این چهار کشور در سالهای گذشته از اصلیترین قطبهای جذب دانشجوی خارجی بودهاند.
وی با اشاره به منافع اقتصادی حضور دانشجویان خارجی در دانشگاهها افزود: در برخی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی استرالیا، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد اعتبارات از محل حضور دانشجویان بینالمللی تأمین میشود. این موضوع نشان میدهد که دانشجوی خارجی برای بسیاری از کشورها تنها یک دانشجو نیست، بلکه بخشی از چرخه اقتصادی و مالی آموزش عالی محسوب میشود.
درآمدهای میلیارد دلاری کشورها از جذب دانشجوی خارجی
مشاور وزیر علوم اظهار داشت: ایالات متحده آمریکا سالانه دهها میلیارد دلار از حضور دانشجویان بینالمللی درآمد دارد و این دانشجویان صدها هزار فرصت شغلی نیز در اقتصاد این کشور ایجاد میکنند.
وی افزود: انگلیس، استرالیا و کانادا نیز درآمدهای قابل توجهی از محل شهریه دانشگاهی، هزینههای اقامت، بیمه، حملونقل، گردشگری و حضور خانوادههای دانشجویان خارجی به دست میآورند.
دکتر سمنانیان تصریح کرد: آثار اقتصادی دانشجویان بینالمللی تنها به شهریه دانشگاه محدود نمیشود؛ خانوادهها و بستگان این دانشجویان نیز در زمان سفر و اقامت در کشور مقصد هزینههای زیادی صرف میکنند و همین مسئله، دامنه اثرگذاری اقتصادی این حوزه را افزایش میدهد.
وی با اشاره به نمونهای از هزینههای تحصیل در دانشگاههای آمریکا گفت: شهریه پایه، هزینههای فناوری، خدمات بینالملل، مسکن، غذا، بیمه، کتاب و سایر هزینهها باعث میشود هزینه سالانه تحصیل یک دانشجوی خارجی در برخی دانشگاههای آمریکا به بیش از ۵۰ هزار دلار برسد.
تجربه چین در بازگرداندن نخبگان علمی
مشاور وزیر علوم با اشاره به رشد علمی چین گفت: چین در سالهای اخیر در زمینه تولید علم و انتشار مقالات پژوهشی رشد چشمگیری داشته و در برخی شاخصها از آمریکا پیشی گرفته است، اما همچنان در جذب دانشجوی خارجی با محدودیتهایی مواجه است که یکی از عوامل آن میتواند مانع زبانی باشد.
وی افزود: حدود ۲۵ درصد دانشجویان خارجی شاغل به تحصیل در آمریکا را دانشجویان چینی تشکیل میدهند، اما نکته مهمتر آن است که چین توانسته بخش قابل توجهی از این دانشجویان و پژوهشگران را پس از پایان تحصیل به کشور بازگرداند.
سمنانیان ادامه داد: دولت چین برای بازگرداندن نخبگان علمی، حقوق و مزایای بالا، امکانات پژوهشی مناسب و پروژههای بزرگ در نظر گرفته است. حتی در برخی موارد، پژوهشگران برجستهای که در دانشگاههای معتبر آمریکا فعالیت میکردند، با مرتبه علمی استادتمام به چین بازگردانده شدهاند.
وی گفت: بخش قابل توجهی از مدیران آموزش عالی چین، دانشآموخته دانشگاههای خارج از این کشور هستند و همین امر در انتقال تجربه و ارتقای نظام آموزش عالی چین نقش مهمی داشته است.
دانشگاههای معتبر جهان، دانشجویان خارجی را تهدید نمیدانند
مشاور وزیر علوم با اشاره به سابقه دانشگاههای بینالمللی گفت: دانشگاه جندیشاپور از قدیمیترین مراکز علمی جهان بوده و از گذشته ارتباطات علمی بینالمللی داشته است. استادانی از هند، یونان و دیگر مناطق در این مرکز علمی حضور داشتند و همین ویژگی، جندیشاپور را به یک دانشگاه بینالمللی تبدیل کرده بود.
وی افزود: دانشگاههایی مانند بولونیا، آکسفورد، کمبریج و هاروارد نیز با وجود سابقه طولانی، بخش مهمی از اعتبار خود را از ارتباطات بینالمللی و پذیرش دانشجویان و استادان از کشورهای مختلف به دست آوردهاند.
سمنانیان با اشاره به دانشگاه هاروارد اظهار داشت: این دانشگاه از بیش از ۱۴۰ کشور دانشجو دارد و شمار دانشجویان بینالمللی آن، با احتساب پژوهشگران و دانشجویان دورههای مختلف، به حدود ۱۰ هزار نفر میرسد. همچنین دانشآموختگان هاروارد در بیش از ۲۰۰ کشور جهان حضور دارند.
وی تأکید کرد: اگر دانشگاهی در ایران تصور کند پذیرش دانشجوی خارجی موجب کاهش سطح علمی آن میشود، باید در این نگاه تجدیدنظر کند. دانشگاههای معتبر جهان دانشجویان خارجی را تهدید نمیدانند، بلکه با برنامهریزی، آموزش و حمایت مناسب، آنان را توانمند میکنند و به دانشآموختگانی شایسته تبدیل میسازند.
ضرورت ایجاد فرصتهای کار دانشجویی
مشاور وزیر علوم یکی از راهکارهای مهم برای ادغام دانشجویان بینالمللی در جامعه دانشگاهی را فراهم کردن امکان کار دانشجویی دانست و گفت: دانشجویان خارجی باید بتوانند در چارچوب قوانین، در دانشگاهها به کارهای دانشجویی مشغول شوند.
وی افزود: این فعالیتها میتواند شامل همکاری در کتابخانه، رستوران، امور اجرایی، خدمات دانشگاهی و دیگر فعالیتهای متناسب با شرایط دانشجو باشد. کار دانشجویی علاوه بر کمک اقتصادی، موجب ارتباط بیشتر دانشجوی خارجی با محیط دانشگاه و فرهنگ جامعه میزبان میشود.
سمنانیان تصریح کرد: هر اندازه دانشجوی بینالمللی بیشتر با فرهنگ ایرانی ارتباط برقرار کند و در جامعه دانشگاهی ادغام شود، موفقیت ما در این حوزه بیشتر خواهد بود. در مقابل، اگر دانشجوی خارجی در محیطی ایزوله قرار گیرد و بدون شناخت کافی از فرهنگ ایران فارغالتحصیل شود، در دستیابی به اهداف بینالمللیسازی آموزش عالی موفق نبودهایم.
دانشجویان خارجی با مشکلات فرهنگی و روانشناختی مواجهاند
وی با اشاره به مطالعات انجامشده در کشورهای مختلف گفت: احساس تنهایی، انزوا، اضطراب و افسردگی از جمله مشکلات شایع دانشجویان بینالمللی است و این مسائل تنها به ایران اختصاص ندارد؛ حتی در کشورهای پیشرفته نیز دانشجویان خارجی با چنین مشکلاتی مواجه هستند.
مشاور وزیر علوم افزود: در برخی مطالعات، درصد قابل توجهی از دانشجویان بینالمللی علائم افسردگی و اضطراب را گزارش کردهاند. همچنین بسیاری از آنان هنگام مواجه شدن با مشکلات، ابتدا به هموطنان خود و سپس به دیگر دانشجویان خارجی مراجعه میکنند و درصد کمتری برای حل مشکلات خود به دانشجویان کشور میزبان مراجعه دارند.
سمنانیان بر ضرورت تقویت خدمات مشاورهای تأکید کرد و گفت: دانشگاهها باید مشاورانی آگاه به مسائل فرهنگی و اجتماعی دانشجویان بینالمللی داشته باشند تا بتوانند مشکلات این دانشجویان را بهموقع شناسایی و برطرف کنند.
توجه به زندگی اجتماعی دانشجویان در محیط دانشگاه
وی با تأکید بر اهمیت زندگی در پردیس دانشگاهی اظهار داشت: دانشگاهها باید برای زندگی اجتماعی دانشجویان برنامه داشته باشند؛ از ایجاد فضاهای مناسب برای گفتوگو و تعامل گرفته تا راهاندازی کافه، بوفه، کتابخانه، فضاهای مطالعه و نیمکتهایی که امکان گفتوگوی دانشجویان را فراهم کند.
مشاور وزیر علوم گفت: فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، ورزشی و گردشگری نیز باید در برنامه دانشگاهها برای دانشجویان بینالمللی جایگاه مشخصی داشته باشد. دانشجوی خارجی باید بتواند با تاریخ، فرهنگ، هنر و میراث تمدنی ایران آشنا شود.
وی افزود: دانشجویان بینالمللی باید از اماکن تاریخی و فرهنگی کشور از جمله موزه ملی ایران، کاخ گلستان، مجموعه سعدآباد، تخت جمشید، میدان نقش جهان و دیگر جاذبههای فرهنگی و تاریخی بازدید کنند. شایسته نیست دانشجویی چند سال در ایران تحصیل کند، اما بدون شناخت از میراث فرهنگی کشور، ایران را ترک کند.
لزوم تدوین کتاب راهنمای دانشجویان بینالمللی
سمنانیان پیشنهاد کرد وزارت علوم کتاب جامعی درباره دانشجویان بینالمللی تدوین کند و گفت: این کتاب باید ابعاد مختلف پذیرش، اسکان، آموزش، حمایتهای اجتماعی، خدمات مشاورهای، فعالیتهای فرهنگی، اشتغال دانشجویی و ارتباط با دانشآموختگان را پوشش دهد.
وی افزود: این کتاب میتواند بهعنوان راهنمای مدیران و کارشناسان حوزه بینالملل دانشگاهها مورد استفاده قرار گیرد تا هر فردی که مسئولیت جدیدی در این حوزه میپذیرد، از تجربهها و راهکارهای موجود بهرهمند شود و کار را از نقطه صفر آغاز نکند.
ضرورت تقویت وبگاههای بینالمللی دانشگاهها
مشاور وزیر علوم بر اهمیت بهروزرسانی وبگاههای دانشگاهها تأکید کرد و گفت: وبگاه بینالمللی دانشگاه باید جذاب، کامل و متناسب با نیاز دانشجوی خارجی باشد و اطلاعات آن به زبانهای مختلف در دسترس قرار گیرد.
وی افزود: معرفی تاریخچه دانشگاه، رشتههای تحصیلی، استادان، امکانات رفاهی، شرایط پذیرش، هزینهها، خدمات دانشجویی و تجربه دانشجویان خارجی میتواند در جذب دانشجویان بینالمللی مؤثر باشد.
سمنانیان همچنین خواستار ثبت و معرفی ظرفیتهای علمی و تاریخی ایران در منابع بینالمللی شد و گفت: دانشگاهها باید در معرفی پیشینه علمی ایران و مراکز تاریخی مانند جندیشاپور فعالتر عمل کنند و اطلاعات دقیق و مستند را در وبگاهها و دانشنامههای معتبر منتشر سازند.
حفظ ارتباط با دانشآموختگان خارجی
وی ایجاد شبکه ارتباطی با دانشآموختگان بینالمللی را ضروری دانست و گفت: دانشگاهها باید پس از فارغالتحصیلی نیز ارتباط خود را با دانشجویان خارجی حفظ کنند و از طریق انتشار خبرنامههای الکترونیکی، برگزاری نشستها و دعوت از آنان، رابطه خود را ادامه دهند.
مشاور وزیر علوم افزود: دانشآموختگان خارجی میتوانند بهترین مبلغان علمی و فرهنگی دانشگاه و کشور باشند. اگر یک دانشجوی خارجی تجربه خوبی از تحصیل در ایران داشته باشد، این تجربه را به خانواده، دوستان و جامعه خود منتقل میکند.
ضرورت تشکیل انجمن دانشجویان بینالمللی
سمنانیان پیشنهاد تشکیل انجمن دانشجویان بینالمللی در دانشگاهها و در سطح ملی را مطرح کرد و گفت: این انجمن میتواند زمینه مشارکت دانشجویان خارجی در فعالیتهای علمی، فرهنگی و اجتماعی را فراهم کند.
وی افزود: برگزاری روز دانشجویان بینالمللی، ایجاد دیوار یا فضای اختصاصی برای نصب پرچم کشورهای دانشجویان خارجی، برگزاری برنامههای فرهنگی مشترک و معرفی دستاوردهای دانشجویان خارجی، از جمله اقداماتی است که میتواند احساس تعلق آنان به دانشگاه را افزایش دهد.
کیفیت آموزش؛ مهمترین اصل در جذب دانشجوی خارجی
مشاور وزیر علوم در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت حفظ کیفیت آموزشی تأکید کرد و گفت: جذب دانشجوی بینالمللی نباید به قیمت کاهش کیفیت آموزش و پژوهش انجام شود.
وی افزود: اعتبار علمی دانشگاهها طی سالها و با تلاش استادان، مدیران و کارکنان آموزش عالی به دست آمده است و نباید با تصمیمهای کوتاهمدت آسیب ببیند. دانشجویان خارجی باید پس از تحصیل در ایران، بهعنوان پیامآوران کیفیت علمی دانشگاههای کشور شناخته شوند.
سمنانیان ادامه داد: موضوع دانشجویان بینالمللی تنها به حوزه دانشجویی مربوط نیست و معاونتهای آموزشی، پژوهشی، فناوری و اداری ـ مالی دانشگاهها نیز باید در این زمینه مسئولیت داشته باشند.
وی تأکید کرد: همه بخشهای دانشگاه باید نسبت به کیفیت تحصیل و زندگی دانشجویان خارجی حساس باشند و برای تقویت این حوزه برنامهریزی کنند.
دانشجویان خارجی، نمایندگان علمی و فرهنگی ایران
مشاور وزیر علوم در پایان گفت: ایران در حوزههای علمی، پزشکی، فرهنگی و تاریخی ظرفیتهای فراوانی دارد و باید از این ظرفیتها برای توسعه دیپلماسی علمی استفاده کند.
وی افزود: هر دانشجوی بینالمللی که با تجربهای مثبت از ایران فارغالتحصیل شود، میتواند بهعنوان سفیر علمی و فرهنگی کشور عمل کند؛ بنابراین لازم است دانشگاهها با برنامهریزی دقیق، خدمات مناسب و حفظ کیفیت علمی، زمینه موفقیت این دانشجویان را فراهم کنند.
سمنانیان خاطرنشان کرد: توسعه آموزش بینالمللی نیازمند همکاری همه بخشهای آموزش عالی، حساسیت نسبت به کیفیت و استفاده از تجربههای جهانی است و باید این موضوع به یک دغدغه مشترک در وزارت علوم و دانشگاهها تبدیل شود.
انتهای پیام/
