تفکر مستقل، بدون سواد هوش مصنوعی آسیب می‌بیند

به گزارش خبرگزاری آنا، احسان طوفانی‌نژاد در ابتدای سخنان خود ضمن خیرمقدم به اساتید، مهمانان، معلمان و دانش‌آموزان حاضر، از دست‌اندرکاران برگزاری این همایش قدردانی کرد و گفت: معمولاً همایش‌ها را برای اعلام برنامه‌های آینده برگزار می‌کنیم، اما ارزش این همایش در این است که دستاورد‌های انجام‌شده را روایت می‌کند.

وی با اشاره به فرمایش حضرت علی (ع) که «فرزندان خود را برای زمان خودشان تربیت نکنید، زیرا آنان برای زمانی غیر از زمان شما آفریده شده‌اند»، تصریح کرد: این نگاه عمیق، همان چیزی است که در مدارس سما دنبال شده است.

طوفانی‌نژاد با اشاره به پژوهش‌های جهانی در حوزه هوش مصنوعی، هشدار داد: پژوهش‌ها نشان می‌دهد که استفاده از هوش مصنوعی بدون سواد کافی، خطراتی همچون وابستگی شناختی، کاهش تفکر مستقل، پذیرش بدون نقد پاسخ‌ها، اعتماد بیش از حد به هوش مصنوعی و حتی انزواگرایی فکری را به دنبال دارد.

وی افزود: یک پژوهش سیستماتیک که در خود مدارس انجام شده، نشان می‌دهد که در کنار این چالش‌ها، اگر هوش مصنوعی را درست به کار بگیریم، شایستگی‌هایی همچون درک و شناخت، استفاده و کاربرد صحیح، ارزیابی اخلاقی و نگاه صحیح به فناوری در دانش‌آموزان تقویت می‌شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به گزارش‌های سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) و یونسکو، خاطرنشان کرد: این سازمان‌ها بر دانش، مهارت و نگرش در کنار درک، نقد و ارزیابی هوش مصنوعی تأکید دارند و به صراحت می‌گویند که به دنبال تربیت کاربر برای نرم‌افزار نیستیم، بلکه به دنبال پرورش شهروندی مسئول در این عرصه هستیم.

طوفانی‌نژاد با اشاره به تجربه کشور‌های پیشرو همچون چین، کره، سنگاپور، فنلاند و استونی، تصریح کرد: این کشور‌ها به جای کاربری صرف هوش مصنوعی، بر تفکر محاسباتی، سواد هوش مصنوعی، فعالیت‌های پروژه‌محور و نیاز‌های واقعی تأکید دارند و شعارشان این است: اول انسان، بعد فناوری.

وی با بیان اینکه این رویکرد با سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و نیز تربیت اسلامی همسو است، گفت: در قرآن داریم که «از چیزی که به آن علم نداری پیروی نکن»؛ پس باید آگاه شد، سواد داشت و سپس اقدام کرد. دقیقاً همین اتفاق در مدارس سما رقم خورده است.

طوفانی‌نژاد در جمع‌بندی سخنان خود اظهار داشت: ما به دنبال این هستیم که دانش‌آموزان بهتر سؤال بپرسند، بهتر فکر کنند، مسئولانه تصمیم بگیرند و اخلاق را در استفاده از فناوری رعایت کنند. هدف ما، حرکت از آموزش ابزار به سمت پرورش سواد هوش مصنوعی و در نهایت تربیت دانش‌آموزی کنشگر، فعال، مسئول و آینده‌ساز است.

وی در پایان تأکید کرد: ابزار‌های هوش مصنوعی هر سال تغییر می‌کنند؛ اگر صرفاً فناوری‌محور باشیم، همیشه پیرو خواهیم بود. اما اگر دانش‌آموزان را با این ویژگی‌ها تربیت کنیم، نسلی خواهیم داشت که خود می‌تواند توسعه‌دهنده هوش مصنوعی بر اساس نیاز‌های کشور باشد و تحولی عظیم در زیست‌بوم هوش مصنوعی ایران رقم خواهد خورد.