پنجم صفر؛ سالروز شهادت حضرت رقیه(س)
آینده بازیسازی با خلاقیت انسان و هوش مصنوعی گره خورده است
امیر محمدرضایی، معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای در گفتوگو با خبرنگار آناتک، در پاسخ به پرسشی درباره میزان هماهنگی آموزش بازیسازی با تحولات هوش مصنوعی و خلأهای موجود در این حوزه بیان کرد: واقعیتی که باید به آن توجه داشت این است که سرعت پیشرفت هوش مصنوعی، تنها ایران را غافلگیر نکرده، بلکه تقریباً هیچ کشوری آمادگی کامل برای مواجهه با این تحولات را ندارد.
سرعت پیشرفت هوش مصنوعی از آمادگی جهان بیشتر شده است
وی ادامه داد: نمونه این موضوع را بهتازگی در انتشار یکی از مدلهای جدید هوش مصنوعی مشاهده کردیم؛ مدلی که پس از انتشار اولیه، دولت آمریکا تصمیم گرفت دسترسی آن برای بسیاری از کشورها متوقف شود تا بررسیهای بیشتری درباره قابلیتها و پیامدهای آن انجام گیرد. این اتفاق نشان میدهد حتی کشورهایی که خود در توسعه این فناوری پیشگام هستند نیز هنوز تصویر روشنی از آینده آن ندارند.
محمدرضایی افزود: مسئله فقط به حوزه سرگرمی یا بازیهای ویدئویی محدود نمیشود. اگر سخنرانیها و نشستهای شرکتهای بزرگ فعال در حوزه هوش مصنوعی را دنبال کنیم، میبینیم که اهداف بسیار گستردهای برای این فناوری ترسیم شده است. برای نمونه، شرکتهایی مانند انویدیا از بهکارگیری هوش مصنوعی در پژوهشهای پزشکی، کشف داروهای جدید و تسریع فرآیندهایی سخن گفتهاند که شاید در حالت عادی سالها زمان نیاز داشته باشند، اما هنوز مشخص نیست این فناوری دقیقاً با همان سرعت و در همان مسیری که طراحانش انتظار دارند حرکت خواهد کرد یا سمت و سوی متفاوتی را در پیش میگیرد.
وی تصریح کرد: حتی افرادی که امروز درباره آینده هوش مصنوعی تصمیمگیری میکنند نیز پاسخ قطعی برای این پرسش ندارند که این فناوری در نهایت به چه سمتی خواهد رفت. با شرایطی روبهرو هستیم که متغیرهای فراوان و تغییرات سریع، پیشبینی آینده را بسیار دشوار کرده است و به همین دلیل نمیتوان با اطمینان درباره مسیر پیش روی آن بیان نظر کرد.
آموزش بازیسازی همگام با فناوری در حال تغییر است
معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای درباره وضعیت آموزش بازیسازی نیز گفت: همین شرایط در حوزه آموزش نیز وجود دارد. با این حال، خوشبختانه استادان و مدرسانی در کشور فعالیت میکنند که بهطور مستمر خود را با ابزارها و روشهای جدید بهروز میکنند.
وی ادامه داد: هر زمان با مدرسان و فعالان آموزشی گفتوگو میکنم، متوجه میشوم که تجربهها و دانش تازهای در حال شکلگیری است. آنها صرفاً استفادهای سطحی از ابزارهای هوش مصنوعی ندارند، بلکه با جدیت تلاش میکنند ظرفیتهای واقعی این فناوری را بشناسند و از آن در فرآیند آموزش و تولید بازی بهره بگیرند.
محمدرضایی تأکید کرد: بنابراین اگر بخواهیم از کمبودها صحبت کنیم، مشکل اصلی در بخش نیروی انسانی و مدرسان نیست؛ زیرا بسیاری از آنها با انگیزه و جدیت در حال یادگیری و بهروزرسانی دانش خود هستند.
دسترسی محدود، مهمترین چالش بازیسازان ایرانی است
وی در ادامه با اشاره به چالشهای زیرساختی حوزه هوش مصنوعی بیان کرد: مسئله مهمتر، زیرساختهایی است که هنوز به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفتهاند. دسترسی بازیسازان ایرانی به بسیاری از خدمات و ابزارهای هوش مصنوعی همچنان با دشواری همراه است و این موضوع روند توسعه را با مشکل مواجه میکند.
محمدرضایی افزود: در نتیجه این محدودیتها، بازار غیررسمی خرید و فروش حسابهای کاربری و دسترسی به سرویسهای هوش مصنوعی شکل گرفته است. متأسفانه بخشی از این بازار با کلاهبرداری، دریافت هزینههای غیرواقعی و هدررفت منابع مالی کاربران همراه است و برخی افراد بدون دریافت خدمات مناسب، متحمل هزینه میشوند.
وی خاطرنشان کرد: حتی در همین فضا نیز از ابزارهای هوش مصنوعی برای دور زدن سازوکارهای قانونی استفاده میشود و این موضوع، پیچیدگیهای بیشتری ایجاد کرده است. مجموعه این عوامل باعث شده زیرساختهای لازم برای بهرهگیری گسترده از هوش مصنوعی با چالش روبهرو باشد.
معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای در ادامۀ این گفتوگو تأکید کرد: یکی از مسائل جدی امروز این است که بازیسازان ایرانی هنوز به اندازه بسیاری از تولیدکنندگان محتوا و بازی در کشورهای دیگر، دسترسی آسان و برابر به ابزارهای هوش مصنوعی ندارند و این موضوع میتواند بر سرعت رشد و رقابتپذیری آنها در آینده تأثیرگذار باشد.
هوش مصنوعی را نمیتوان فقط تهدید یا فقط فرصت دانست»
وی در پاسخ به پرسش دیگری درباره اینکه هوش مصنوعی تا چه اندازه میتواند جایگزین نیروی انسانی شود و آیا باید آن را تهدید دانست یا فرصت، بیان کرد: در این زمینه نمیتوان مرزی کاملاً مشخص میان تهدید و فرصت ترسیم کرد. تحولات این حوزه با سرعت بسیار زیادی در حال وقوع است و مدلهای جدید هوش مصنوعی تقریباً هر روز، معادلات و پیشبینیهای گذشته را تغییر میدهند.
این مدیر زیستبوم بازیهای ویدئویی ادامه داد: ممکن است امروز تصور کنیم هوش مصنوعی توان انجام کامل یک وظیفه را ندارد، اما فردا همان قابلیت به آن اضافه شود. به همین دلیل، نمیتوان با اطمینان از آینده سخن گفت یا یک دیدگاه ثابت را برای سالهای پیش رو قطعی دانست. سرعت تغییرات به اندازهای زیاد است که حتی نظر کارشناسان نیز با ظهور فناوریهای جدید تغییر میکند.
محمدرضایی افزود: روند جایگزینی برخی مشاغل با فناوری، موضوع تازهای نیست. از زمان گسترش صنعت، بسیاری از فعالیتهای فیزیکی به ماشینها واگذار شدند و اکنون نیز در حوزه رایانه، کارهای تکراری، فرسایشی، مبتنی بر آزمون و خطا و فعالیتهایی که نیازمند پردازش حجم زیادی از اطلاعات هستند، بهتدریج توسط هوش مصنوعی انجام خواهند شد.
وی تصریح کرد: درباره مشاغل خلاق نیز دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. برخی معتقدند بازیسازان، فیلمسازان یا سایر تولیدکنندگان آثار هنری، در آینده بیشتر نقش هدایتکننده و مدیر پروژه را بر عهده خواهند داشت و بخش عمده فرآیند تولید به هوش مصنوعی سپرده میشود. البته حتی این فرضیه نیز ممکن است در آینده تغییر کند، زیرا سرعت تحولات به اندازهای زیاد است که پیشبینی دقیق را دشوار میکند.
ارزش تجربه انسانی همچنان باقی خواهد ماند
معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای با اشاره به ویژگی آثار هنری گفت: در حوزه هنر و فعالیتهای خلاقانه، موضوع مهمی وجود دارد که نباید از آن غافل شد. ارزش یک اثر هنری تنها به کامل بودن یا بینقص بودن آن وابسته نیست.
وی ادامه داد: تاریخ هنر نمونههای متعددی از این موضوع را پیش روی ما قرار داده است. زمانی که عکاسی وارد عرصه هنر شد، بسیاری از نقاشان تصور میکردند با ظهور این فناوری، نقاشی جایگاه خود را از دست خواهد داد، اما در عمل چنین اتفاقی رخ نداد و هر دو هنر مسیر مستقل خود را ادامه دادند.
محمدرضایی افزود: انسانها همچنان علاقه دارند تجربه، احساس و نگاه یک انسان واقعی را دنبال کنند؛ فردی که با وجود همه ضعفها، محدودیتها و تجربههای شخصی خود اثری خلق میکند. همین ویژگی، ارزش متفاوتی به آثار انسانی میدهد؛ ارزشی که با خروجی یک ماشین یکسان نیست.
وی خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی بدون تردید جایگاه خود را در صنعت پیدا خواهد کرد و بخش مهمی از فرآیندهای تولید را بر عهده میگیرد، اما این موضوع لزوماً به معنای حذف کامل نقش انسان در خلق آثار هنری نیست.
بازیهای مستقل میتوانند جان تازهای بگیرند
محمدرضایی در ادامه بیان کرد: به نظر میرسد با گسترش هوش مصنوعی، صنعت بازیسازی نیز وارد مرحله تازهای شود. احتمال دارد بخشی از بازار به سمت تولید آثاری حرکت کند که از نظر فنی بسیار کامل، دقیق و مبتنی بر تواناییهای هوش مصنوعی هستند.
وی افزود: در مقابل، بازیهای مستقل یا همان بازیهای «ایندی» نیز میتوانند بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند؛ زیرا در این آثار، انتقال تجربه، روایت شخصی و نگاه خلاقانه سازندگان اهمیت بیشتری نسبت به کمال فنی خواهد داشت.
معاون آموزش بنیاد ملی بازیهای رایانهای در پایان تأکید کرد: تصور میکنم در سالهای آینده با شکلگیری جریانهای جدیدی در صنعت بازی روبهرو خواهیم شد؛ جریانهایی که در آنها، تجربه انسانی و خلاقیت فردی همچنان جایگاه ویژه خود را حفظ میکنند و در کنار آن، هوش مصنوعی نیز بهعنوان ابزاری قدرتمند، بخشی از فرآیند تولید را بر عهده خواهد گرفت.
انتهای پیام/
