سرعت استفاده نسل جدید از هوش مصنوعی ۳ برابر بزرگسالان است

به گزارش خبرگزاری آنا؛ بر اساس برآورد‌های صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف)، دست‌کم ۲۰ میلیون کودک در کشور‌های مورد بررسی به‌طور منظم از ابزار‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. در مقابل، از هر چهار والد یا سرپرست، سه نفر تاکنون حتی یک‌بار نیز از چنین ابزار‌هایی استفاده نکرده‌اند. این فاصله دانشی باعث شده بسیاری از خانواده‌ها شناخت کافی از نحوه استفاده فرزندانشان از هوش مصنوعی و خطرات احتمالی آن نداشته باشند.

کودکان از هوش مصنوعی برای چه کار‌هایی استفاده می‌کنند؟

نتایج این پژوهش نشان می‌دهد استفاده کودکان از هوش مصنوعی تنها به سرگرمی محدود نمی‌شود. حدود ۱۳ میلیون دانش‌آموز گفته‌اند برای انجام تکالیف، نوشتن انشا و مقاله یا حل مسائل درسی از چت‌بات‌های هوش مصنوعی کمک می‌گیرند. از سوی دیگر، بیش از ۲ میلیون کودک، معادل حدود ۱۰ درصد از جامعه آماری، اعلام کرده‌اند زمانی که درباره نگرانی‌ها، استرس یا مشکلات شخصی خود نمی‌توانند با والدین یا اطرافیان صحبت کنند، به گفت‌و‌گو با هوش مصنوعی روی می‌آورند؛ موضوعی که نگرانی کارشناسان درباره شکل‌گیری وابستگی عاطفی به چت‌بات‌ها را افزایش داده است.

در کنار این موضوع، پژوهش‌های دیگری نیز نسبت به وابستگی بیش از حد به هوش مصنوعی هشدار داده‌اند. نتایج تحقیقات اخیر دانشگاه MIT نشان می‌دهد تکیه مداوم بر پاسخ‌های آماده هوش مصنوعی می‌تواند به‌تدریج توانایی‌هایی مانند تفکر انتقادی، حل مسئله و تصمیم‌گیری مستقل را تضعیف کند؛ پدیده‌ای که پژوهشگران از آن با عنوان «آتروفی شناختی» یا کاهش تدریجی توانایی‌های ذهنی یاد می‌کنند.

نگرانی از دیپ‌فیک‌های غیراخلاقی و خلأ قوانین

برخلاف تصور رایج، بسیاری از نوجوانان خود نیز نسبت به خطرات هوش مصنوعی آگاه هستند. در این نظرسنجی، ۳۴ درصد از شرکت‌کنندگان نسبت به استفاده از هوش مصنوعی برای کلاهبرداری و جعل هویت ابراز نگرانی کرده‌اند، ۳۲ درصد نگران گسترش اخبار جعلی بوده‌اند و ۲۶ درصد نیز گفته‌اند از این می‌ترسند که تصاویر یا ویدیو‌های شخصی آن‌ها با استفاده از هوش مصنوعی به تصاویر یا ویدیو‌های جعلی و دیپ‌فیک تبدیل شود.

نمونه‌ای از این نگرانی‌ها، حواشی اخیر پیرامون ابزار تولید تصویر هوش مصنوعی «گراک» در شبکه اجتماعی ایکس بود. این ابزار پس از آنکه برخی کاربران از آن برای تولید تصاویر جعلی و حذف دیجیتالی لباس افراد سوءاستفاده کردند، با واکنش شدید نهاد‌های نظارتی بریتانیا روبه‌رو شد. اگرچه شرکت سازنده برای کاهش سوءاستفاده، قابلیت تولید تصویر را به کاربران اشتراکی محدود کرد، اما سخنگوی نخست‌وزیر بریتانیا تأکید کرد این اقدام مشکل را برطرف نمی‌کند و تنها دسترسی به این ابزار را پولی کرده است.

یونیسف با اشاره به اهمیت این مقطع، از دولت‌ها و شرکت‌های فناوری خواسته است پیش از عرضه عمومی هر مدل هوش مصنوعی، آثار آن بر حقوق و امنیت کودکان را به‌طور جدی ارزیابی کنند و هم‌زمان سرمایه‌گذاری بیشتری روی آموزش سواد دیجیتال خانواده‌ها و نوجوانان انجام دهند؛ زیرا تصمیم‌هایی که امروز گرفته می‌شود، می‌تواند بر امنیت، حریم خصوصی و سلامت روان نسل آینده در سال‌های پیش رو تأثیر بگذارد.