اقتصاد هوش مصنوعی مفهوم تازه در ادبیات اقتصادی جهان 

به گزارش خبرگزاری آنا، در اقتصاد سنتی، رشد اقتصادی عمدتاً بر پایه سرمایه‌گذاری فیزیکی، نیروی انسانی، مواد اولیه و زیرساخت‌های صنعتی تعریف می‌شد؛ اما در اقتصاد هوش مصنوعی، توانایی تحلیل داده، پیش‌بینی رفتار بازار، خودکارسازی فرایندها، کاهش هزینه تصمیم‌گیری و افزایش بهره‌وری، نقش محوری پیدا می‌کند. به همین دلیل، هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک ابزار فناورانه نیست، بلکه به یک متغیر اثرگذار در تولید، تجارت، خدمات، اشتغال، سرمایه‌گذاری و سیاست‌گذاری اقتصادی تبدیل شده است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند اقتصاد هوش مصنوعی می‌تواند ساختار بنگاه‌ها و بازار‌ها را دگرگون کند. در این چارچوب، شرکت‌هایی که از داده‌های دقیق، زیرساخت پردازشی مناسب و نیروی انسانی متخصص برخوردار باشند، قدرت رقابت بیشتری پیدا می‌کنند. الگوریتم‌های هوشمند می‌توانند در حوزه‌هایی مانند قیمت‌گذاری، مدیریت زنجیره تأمین، اعتبارسنجی مالی، کشف تقلب، تحلیل تقاضا، کنترل کیفیت، بهینه‌سازی مصرف انرژی و ارائه خدمات شخصی‌سازی‌شده، ارزش اقتصادی قابل توجهی ایجاد کنند.

از منظر مفاهیم اقتصادی، اقتصاد هوش مصنوعی با موضوعاتی مانند بهره‌وری، مزیت رقابتی، سرمایه انسانی، سرمایه داده‌ای، بازار کار، توزیع درآمد، نوآوری، رشد اقتصادی و حکمرانی دیجیتال پیوند دارد. در این نوع اقتصاد، داده به دارایی راهبردی تبدیل می‌شود و هر بنگاه یا کشوری که بتواند داده را بهتر جمع‌آوری، پردازش و به تصمیم اقتصادی تبدیل کند، سهم بیشتری از ارزش افزوده آینده را به دست خواهد آورد.

با این حال، گسترش اقتصاد هوش مصنوعی تنها به معنای افزایش سرعت تولید یا کاهش هزینه‌ها نیست. این مفهوم پرسش‌های تازه‌ای نیز در برابر سیاست‌گذاران قرار می‌دهد؛ از جمله اینکه مالکیت داده‌ها متعلق به چه کسی است، تأثیر اتوماسیون هوشمند بر اشتغال چگونه مدیریت می‌شود، چگونه می‌توان از تبعیض الگوریتمی جلوگیری کرد و چه سازوکاری برای توزیع عادلانه منافع ناشی از فناوری‌های هوشمند باید طراحی شود.

به اعتقاد تحلیلگران، اقتصاد هوش مصنوعی می‌تواند در صورت مدیریت صحیح، به افزایش بهره‌وری، شفافیت اقتصادی، کاهش هزینه مبادله، بهبود کیفیت خدمات عمومی و ارتقای توان رقابتی کشور‌ها کمک کند. اما بهره‌برداری مؤثر از این ظرفیت، نیازمند سرمایه‌گذاری در زیرساخت داده، توسعه مهارت‌های دیجیتال، حمایت از شرکت‌های فناور، تدوین مقررات هوشمند و پیوند میان دانشگاه، صنعت و دولت است.

بر این اساس، واژه اقتصاد هوش مصنوعی تنها یک اصطلاح فناورانه نیست، بلکه مفهومی اقتصادی برای توصیف مرحله‌ای جدید از رشد و حکمرانی اقتصادی است؛ مرحله‌ای که در آن تصمیم‌ها بیش از گذشته داده‌محور می‌شوند، بازار‌ها هوشمندتر عمل می‌کنند و رقابت میان کشور‌ها و بنگاه‌ها بر پایه توان استفاده از الگوریتم‌ها، داده و نوآوری شکل می‌گیرد.