قائم مقام رئیس بنیاد ملی نخبگان:
نگاهی به کارنامه علمی و مجاهدتهای استراتژیک شهید محمدمهدی طهرانچی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، شهید دکتر محمدمهدی طهرانچی (متولد ۱۳۴۴) که پس از اخذ دکترای فیزیک نظری از مؤسسه فیزیک و فناوری مسکو (MIPT) عهدهدار مسئولیتهای کلانی در آموزش عالی کشور بود، نمونهای بارز از دانشمندان تراز انقلاب اسلامی به شمار میرفت؛ مردی که چالشهای سنگین اجرایی و مدیریت بزرگترین دانشگاه حضوری جهان اسلام، هرگز او را از حضور در لبه دانش، تحقیق در آزمایشگاه و هدایت نسل جدید نخبگان بازنداشت.
اقتدار در مرزهای دانش؛ کارنامه شاخص علمسنجیبررسی بروندادهای علمی این استاد نمونه کشوری در پایگاههای معتبر بینالمللی مانند Scopus و ISI، گویای عمق استناد به یافتههای پژوهشی اوست.
درخشش بینالمللی
ثبت بیش از ۱۲۰ مقاله اصیل بینالمللی و ارائه ۱۳۵ مقاله در همایشهای ملی و جهانی. مرجعیت علمی: ارجاع بیش از ۱،۰۰۰ بار از سوی دانشمندان و پژوهشگران سراسر دنیا به مقالات وی که منجر به تثبیت شاخص اچ (H-Index) در بازه ۱۵ تا ۱۷ شد.
فناوریهای راهبردی
بومیسازی فناوریهای پیچیده در حوزه فیزیک ماده چگال، لیزر و مگنتو-فوتونیک (Magneto-Photonics) و ثبت ۸ اختراع (پتنت) رسمی در مسیر رفع نیازهای تکنولوژیک کشور که این حجم از اثرگذاری علمی و ارتباط تحقیقات او با بخشهای پیشرفته فناوریهای موجی و فیزیک کاربردی صنایع، سبب شد تا وزارت امور خارجه آمریکا در مارس ۲۰۲۰ نام او را در لیست تحریمهای اختصاصی خود قرار دهد؛ هراسی استکباری که سرانجام به جنایت ترور او منتهی شد.
مکتب شاگردپروری؛ تربیت دانشمندان شجاع و متعهدیکی از درخشانترین فصول کارنامه شهید طهرانچی، اعتقاد راسخ او به کادرسازی و کادربارآوری بود. او علم را پدیدهای تزئینی نمیدانست، بلکه ابزاری برای اقتدار ملی تلقی میکرد. در این راستا، هدایت ۱۵ دانشآموخته دکتری تخصصی (PhD) و بیش از ۷۰ پایاننامه کارشناسی ارشد را بر عهده داشت.
او به عنوان یک منتور و استاد راهنما، به شاگردانش شجاعت علمی، جسارتِ شکست خوردن و درس گرفتن از نرسیدن به نتایج غیرمنتظره را میآموخت و شبکهای از نخبگان متعهد را تحویل بدنه فناوری و مراکز راهبردی کشور داد.
وضعیت انتشارات علمی دکتر طهرانچی در اسکوپوس
بر اساس دادههای پایگاه اسکوپوس (Scopus)، دکتر طهرانچی تاکنون ۱۲۱ مقاله علمی نمایه کردهاند که مجموعاً ۱۱۳۲ استناد دریافت کردهاند. شاخص جی (G-index) ایشان در این پایگاه برابر با ۲۴ محاسبه شده است.
کیفیت و روند تولیدات علمی
از نظر کیفی، ۴ درصد از مقالات وی در مجلات ۱۰ درصد برتر (از نظر شاخص CiteScore) منتشر شدهاند. همچنین بررسی روند تولیدات علمی ایشان نشان میدهد که سال ۲۰۱۱ با انتشار ۱۰ مقاله، پربارترین سال فعالیت پژوهشی وی بوده است.
طبق نمودار پیش رو؛ دوران اوج سهمبری ایشان از تولیدات علمی دانشگاه شهیدبهشتی در بازه زمانی بین سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۱ بوده است که در آن مقطع، سهم وی از کل مقالات دانشگاه به طور میانگین در سطح بالاتری قرار داشت.
نکته مهم: توجه داشته باشید که این نمودار «تعداد مطلق» مقالات دکتر طهرانچی نیست، بلکه «سهم درصدی» او از کل خروجی علمی دانشگاه است. کاهش این درصد لزوماً به معنای کمکار شدن ایشان نیست؛ بلکه نشان میدهد که سرعت رشد کل تولیدات علمی دانشگاه شهید بهشتی در سالهای اخیر از سرعت انتشار مقالات این پژوهشگر پیشی گرفته است.
تأثیر مسئولیتهای اجرایی: به طور معمول، پژوهشگرانی که در سطوح کلان مدیریتی (مانند ریاست دانشگاه یا نهادهای بالادستی) قرار میگیرند، به دلیل مشغلههای اجرایی فراوان، فرصت کمتری برای تمرکز بر پژوهشهای فردی و انتشار مقاله دارند که میتواند یکی از دلایل اصلی تغییر شیب نمودار باشد.
تأخیر در دادهگذاری: دادههای مربوط به سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ ممکن است به دلیل تأخیر در ثبت، نمایهسازی کامل مقالات در پایگاههای استنادی و یا بهروزرسانی سامانه، بهطور کاذب پایینتر از واقعیت نمایش داده شوند.
از نظر تعداد قرادادهای ارتباط با صنعت و دانشگاه، در سال ۱۴۰۱، فعالیتهای شهیدطهرانچی به اوج بیسابقه خود یعنی ۱۱۵ امتیاز رسید که نشاندهنده یک جهش استراتژیک در این سال است. به طور کلی، سال ۱۴۰۱ قدرتمندترین سال در ثبت قراردادهای این حوزه بوده است.
معماری تحول در دانشگاه آزاد اسلامی
عبور از آموزشِ محض به سمت حلمسئلهشهید دکتر طهرانچی در دوران صدارت خود در دانشگاه آزاد اسلامی، فراتر از یک مدیر اجرایی، در قامت یک «نظریهپرداز و معمار آموزش عالی» ظاهر شد. تالیف کتب مرجع سیاستگذاری مانند «پژوهش وضع موجود، طراحی وضعیت مطلوب» مبنای حرکت او قرار گرفت.
او با تدوین و پیادهسازی «سند تحول و تعالی دانشگاه آزاد اسلامی»، این ساختار بزرگ را از یک نهاد صرفاً آموزشی و شهریهمحور، به سمت یک «دانشگاه حلمسئله، کارآفرین و پاسخگو به نیازهای جامعه» سوق داد؛ رویکردی که پیوند مستحکمی میان دانشجو، پایاننامههای دانشگاهی و چالشهای واقعی صنعت ملی ایجاد کرد.
توازن علم تجربی و معرفت الهیاز ویژگیهای منحصربهفرد این شهید والامقام، نگاه توحیدی او به علوم طبیعی بود. او با پایهگذاری و مدیریت «مرکز بنیانهای الهیات و علم» در دانشگاه شهید بهشتی، تلاش کرد فلسفه علم را از نگاه اسلامی بازتعریف کند. او فیزیک و شناخت قوانین حاکم بر طبیعت را ابزاری برای درک عمیقتر حکمت الهی و خدمت به جامعه اسلامی میدانست.
دریافت مدال علمی درجه یک کشور در سال ۱۳۹۹ و انتخاب به عنوان استاد نمونه کشوری، تنها گوشهای از تجلیلهای دنیوی از این دانشمند مجاهد بود. شهید دکتر محمدمهدی طهرانچی با شهادت خود، از مرتبه «استاد تمام آکادمیک» به مرتبه «الگوی جاودان جهاد علمی» ارتقا یافت. دانشگاه آزاد اسلامی و جامعه علمی کشور، راه این معمار تحول و دانشمند استراتژیک را در مسیر تحقق جهاد تبیین و اقتدار علمی با عزمی راسختر از گذشته ادامه خواهند داد.
انتهای پیام/
