هشدار مصرف خودسرانه مُسکّن‌ها/ قاتل خاموش در کمین ۳۵ ساله‌ها؛ ارتباط فشار خون با سردردهای پشت سر و خون در ادرار

سید مسعود معینی‌طبا فوق‌تخصص کلیه و فشار خون و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا با هشدار نسبت به عوارض جبران‌ناپذیر پرفشاری خون گفت: با توجه به بی‌علامت بودن این بیماری در بسیاری از افراد، پایش منظم فشار خون به‌ویژه از سن ۳۵ سالگی به بعد یک ضرورت حیاتی است.

وی با بیان اینکه کلیه نقش محوری در تنظیم فشار خون بدن ایفا می‌کند، اضافه کرد: اختلال در سیستم «رنین-آنژیوتانسین-آلدوسترون» کلیه یکی از اصلی‌ترین عوامل بروز پرفشاری خون است که در صورت عدم تشخیص به‌موقع، می‌تواند منجر به آسیب‌های جدی به ارگان‌های حیاتی از جمله قلب، مغز و چشم شود.

فوق‌تخصص کلیه و فشار خون و عضو هیئت علمی دانشگاه با تشریح اعداد استاندارد فشار خون افزود: فشار خون طبیعی کمتر از ۱۲۰ روی ۸۰ میلی‌متر جیوه است؛ اما زمانی که فشار سیستول به بیش از ۱۳۰ و دیاستول به بالاتر از ۸۰ برسد، فرد در محدوده خطر قرار دارد و نیازمند بررسی‌های پزشکی است.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان، بیماری‌های پارانشیم کلیه، نارسایی‌های کلیوی، انسداد‌های ادراری ناشی از سنگ و اختلالات غدد فوق‌کلیوی را از جمله علل ثانویه پرفشاری خون برشمرد و عنوان کرد: علاوه بر عوامل ژنتیکی و سابقه خانوادگی، مصرف نمک، الکل، دخانیات و همچنین استرس‌های مزمن از طریق افزایش هورمون‌هایی نظیر آدرنالین، موجب سفت شدن عروق و تثبیت پرفشاری خون می‌شوند.

معینی‌طبا با اشاره به تفاوت‌های جنسیتی گفت: اگرچه شیوع این بیماری در زنان و مردان نزدیک به هم است، اما زنان پس از دوران یائسگی به‌دلیل کاهش هورمون‌های محافظتی، بیشتر در معرض ابتلا به این عارضه قرار می‌گیرند.

این فوق‌تخصص کلیه و فشار خون، سردرد‌های ناحیه پشت سر، سرگیجه، تاری دید، تنگی نفس و در موارد شدید، وجود خون در ادرار را از علائم احتمالی فشار خون بالا دانست و هشدار داد: تشخیص دیرهنگام این «قاتل خاموش» می‌تواند منجر به سکته‌های قلبی و مغزی، نارسایی مزمن کلیه و حتی نابینایی ناشی از آسیب به عروق انتهایی چشم شود.

وی درباره نحوه صحیح تشخیص فشار خون در منزل تأکید کرد: نباید با یک بار اندازه‌گیری برچسب بیماری به فرد زد؛ روش استاندارد این است که فرد به مدت یک هفته، روزانه دو نوبت صبح (پیش از صبحانه) و دو نوبت شب (قبل از خواب) فشار خود را در حالت آرامش، با مثانه تخلیه شده و بدون مصرف چای یا سیگار در ۳۰ دقیقه قبل از سنجش، اندازه‌گیری کند و اگر میانگین این اعداد بالاتر از ۱۳۵ روی ۸۵ باشد، پیگیری پزشکی الزامی است.

فوق‌تخصص کلیه و فشار خون و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان، اصلاح سبک زندگی را پایه اصلی درمان دانست و تبیین کرد: رژیم غذایی شامل مصرف میوه‌ها و سبزیجات سرشار از پتاسیم و منیزیم، کاهش نمک به کمتر از ۲.۵ گرم در روز و پرهیز از فست‌فود‌ها نقش کلیدی در کنترل بیماری دارد.

معینی‌طبا خاطرنشان کرد: کاهش ۵ تا ۸ کیلوگرم وزن در افراد دارای اضافه وزن، تأثیر شگرفی در پایین آوردن فشار خون دارد. همچنین بیماران باید نسبت به مصرف خودسرانه مُسکّن‌هایی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و دیکلوفناک که موجب تشدید فشار خون می‌شوند، کاملاً هوشیار باشند.