پای متنهای تولیدشده با هوش مصنوعی به معتبرترین جوایز ادبی باز شد
مجله بریتانیایی گرانتا به تازگی داستان «مار در بیشهزار» اثر جامیر نظیر را به عنوان برنده منطقهای جایزه داستان کوتاه کشورهای مشترکالمنافع (کامنولث) معرفی کرد، اما ساختار متن بلافاصله ظن منتقدان را برانگیخت. بررسیها تایید میکرد که عبارات داستان دارای ویژگیهای بارز خروجیهای هوش مصنوعی مانند استعارههای ترکیبی، تکرار کلمات و فهرستهای سهگانه هستند. نبیل قریشی، پژوهشگر پیشین مرکز هوش مصنوعی در دانشگاه جورج میسون، از نخستین افرادی بود که با تحلیل ریتم خاص و جملهبندی پاراگرافهای ابتدایی داستان، دخالت ابزارهای ماشینی در نگارش آن را مطرح کرد. داستان با توصیف عجیبی از صدای بیشهزار هنگام ظهر آغاز میشود. متن به جای استفاده از تشبیههای طبیعی، استعارههای نامتعارفی مانند «بلعیده شدن فریاد توسط زمین» را به کار میبرد. قریشی باور دارد استفاده از چنین ترکیبهای مصنوعی و غیرقابل درکی، ثابت میکند که این کلمات زاییده ذهن انسان نیستند.
فقدان ابزارهای دقیق ارزیابی
مدیران نهادهای فرهنگی اکنون با خلاء برنامههای دقیق برای راستیآزمایی متون روبهرو هستند و مسیر دشواری برای تایید اصالت آثار دارند. رسمی فاروق، مدیرکل بنیاد کشورهای مشترکالمنافع، اعلام کرد سازمان وی تمامی نویسندگان را ملزم به ارائه کارهای اصیل میکند، اما در نبود نرمافزارهای قطعی برای تشخیص محتوای ماشینی در ادبیات داستانی چاپنشده، ناچار به تکیه بر اصل اعتماد هستند. سیگرید راوزینگ، ناشر مجله گرانتا، در اقدامی ناآگاهانه برای بررسی اصالت اثر، متن را به ربات چت کلود سپرد و پاسخی مبنی بر دخالت انسان دریافت کرد. این رویکرد عدم تسلط ناشران بر نحوه عملکرد مدلهای زبانی را ثابت میکند، زیرا کلود یک ابزار تشخیص سرقت ادبی نیست، بلکه خود یک مدل زبانی ساده محسوب میشود. گمانهزنیها تا جایی پیش رفت که برخی وجود خارجی جامیر نظیر را زیر سوال بردند، تا اینکه کوین جارد حسین، برنده پیشین جایزه، تایید کرد که نظیر فردی واقعی است و پیشتر در سال ۲۰۱۸ یک مجموعه شعر منتشر کرده است.
گسترش دامنه نفوذ تا برندگان نوبل
گزارشهای اخیر محدود به یک جایزه خاص نمیشود و دامنه درگیری ناشران با متون ماشینی ابعاد گستردهتری یافته است. انتشارات اشت در فروردین امسال، روند چاپ رمان میا بالارد را پس از اتهام استفاده از هوش مصنوعی متوقف کرد، هرچند نویسنده تقصیر را بر گردن ویراستار مستقل انداخت. همزمان، اولگا توکارچوک، برنده جایزه نوبل ادبیات، تایید کرد از ماشین برای طوفان فکری و سرعت بخشیدن به روند تحقیق بهره میبرد. وی فناوری را ابزاری سودمند در فضای داستاننویسی خواند، اما همزمان برای پایان دوران خلق ادبیات سنتی در انزوا ابراز تاسف کرد. توکارچوک با نام بردن از نویسندگان بزرگی، چون بالزاک و ناباکوف، تاکید کرد هیچ رباتی نمیتواند با ظرافت بیان آنها بنویسد و بعدتر توضیح داد که صرفا برای بررسی سریع اطلاعات از ابزارهای ماشینی کمک میگیرد و تمام رویاهای کتابهایش زاییده ذهن خودش است.
واکنش بازار کتاب به محتوای غیرانسانی
فروشگاههای زنجیرهای کتاب نیز از تبعات ورود محتوای غیرانسانی به بازار نشر در امان نماندهاند و با موجی از اعتراضات روبهرو شدهاند. جیمز داونت، مدیرعامل فروشگاه بارنزاند نوبل، پس از اعلام آمادگی برای فروش کتابهای تولید ماشین به شرط وجود برچسب هشدار، با تهدید تحریم از سوی هزاران مخاطب مواجه شد. وی سپس موضع خود را تغییر داد و تاکید کرد آثاری که خود را به جای نوشتههای انسانی جا میزنند، هرگز در قفسههای این فروشگاه قرار نخواهند گرفت. مخاطبان ادبیات ثابت کردهاند که تمایلی به خواندن متون تولید شده توسط الگوریتمها ندارند و اصالت اثر همچنان مهمترین معیار برای خرید کتاب به شمار میرود.
جستوجو برای یافتن مرزهای اصالت
بررسی دقیق متن برندگان جایزه کشورهای مشترکالمنافع توسط نرمافزار تشخیص هوش مصنوعی پانگرام مشخص کرد که علاوه بر برگزیده سال ۲۰۲۶، آثار دو برنده دیگر سال جاری و یک برنده جایزه سال ۲۰۲۵ نیز با دخالت هوش مصنوعی تولید شدهاند. پانگرام اعلام کرد کلماتی مانند «لجوج» در متون ماشینی شش برابر بیشتر از نوشتههای انسانی تکرار میشوند. روزنامهنگاران برای اطمینان از عملکرد پانگرام، بخشهایی از پیشنویس کتابهای آینده خود و همچنین فصل اول رمان «اسناد مای» نوشته کوین نگوین را در آن بررسی کردند که نتیجه ارزیابی تمام این متون صد درصد انسانی بود. بررسی دقیق آمارها نیز نشان میدهد دستنوشتههای اصیل انسانی همچنان کیفیت منحصربهفردی دارند که ماشین قادر به تقلید کامل آن نیست و متون ماشینی با وجود ساختار ظاهراً درست، دارای فضای متفاوتی هستند که خواننده را پس میزند.
انتهای پیام/
