افزایش قیمت جهانی انرژی تحت تاثیر تحولات تنگه هرمز/ اقتصاد جهان تابآوری نفت ۲۰۰ دلاری را ندارد
به گزارش خبرگزاری آنا؛ این روزها با توجه به ادامه تنش ها در تنگه هرمز، اخبار از رشد شدید قیمت بنزین در ایالات متحده حکایت دارد. رشد قیمتی که با توجه به تاب آوری بسیار پایین خانوارهای آمریکایی در آستانه جام جهانی موجب شرایط بسیار اسفناک در این کشور پهناور شده است. اما چگونه ایالات متحده در میانه جنگی که خود آفریده بود این گونه به باتلاق فرو افتاد.
علیرضا کفشکنان، کارشناس انرژی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا با اشاره به افزایش قیمت فرآوردههای نفتی در آمریکا و برخی کشورهای جهان، ریشه اصلی این تحولات را در جنگ و تنشهای اخیر منطقهای دانست و تاکید کرد: تحولات مربوط به تنگه هرمز به دلیل جایگاه راهبردی این آبراه، مستقیما بر بازار جهانی انرژی و اقتصاد بینالملل اثر گذاشته است.
وی با اشاره به افزایش قیمت بنزین و فرآوردههای نفتی در آمریکا اظهار کرد: بعد از آغاز جنگ علیه ایران از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی، بسیاری از معادلات منطقهای و اقتصادی دستخوش تغییر شد. آمریکاییها و صهیونیستها تصور نمیکردند ایران واکنش متقابل و جدی به این تجاوز نشان دهد و به همین دلیل بخشی از محاسبات آنها با خطا همراه بود.
کفشکنان افزود: یکی از موضوعاتی که طرف مقابل به هیچ وجه آن را پیشبینی نمیکرد، پاسخ متقابل ایران نسبت به برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس بود. از نگاه ایران، بخشی از تجاوزات صورتگرفته از طریق پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای منطقه انجام شد و به همین دلیل طبیعی بود که این کشورها نیز در معادلات پاسخ ایران قرار بگیرند.
وی ادامه داد: کشورهایی مانند امارات، قطر، بحرین، کویت و عربستان در این تحولات نقش داشتند؛ چراکه آمریکا و رژیم صهیونیستی از پایگاههای مستقر در این کشورها برای حمله به خاک ایران استفاده کردند. علاوه بر این، برخی شواهد و اخبار منتشرشده نیز نشان میدهد که بعضی از این کشورها همکاریهایی با آمریکا و رژیم صهیونیستی داشتهاند. حتی سفرهای اخیر مقامات صهیونیستی به برخی کشورهای منطقه نیز این موضوع را تقویت میکند.
انسداد تنگه هرمز مسئلهای که غرب پیشبینی نکرد
این کارشناس انرژی با اشاره به نقش تنگه هرمز در بازار جهانی انرژی گفت: مسئله مهم دیگری که آمریکا و متحدانش آن را در محاسبات خود لحاظ نکرده بودند، موضوع تنگه هرمز بود. آنها تصور نمیکردند که با آغاز جنگ، ایران به سمت کنترل و مدیریت جدی این شاهراه حیاتی حرکت کند.
وی تصریح کرد: تنگه هرمز صرفا یک مسیر دریایی معمولی نیست، بلکه یکی از مهمترین شریانهای انرژی جهان به شمار میرود. بیش از ۲۰ درصد نفت جهان از این مسیر عبور میکند و بخش مهمی از صادرات گاز مایع، محصولات پتروشیمی، کودهای شیمیایی، اقلام صنعتی و حتی برخی کالاهای کشاورزی نیز از این آبراه جابهجا میشود؛ بنابراین هرگونه تنش یا محدودیت در این منطقه، به سرعت بازار جهانی انرژی را دچار شوک میکند.
کفشکنان افزود: اقتصاد جهان امروز به شدت در هم تنیده شده است و هر اتفاقی در یک نقطه از دنیا میتواند بر اقتصاد سایر کشورها اثر بگذارد. همانگونه که جنگ روسیه و اوکراین بازارهای جهانی را به شدت متاثر کرد، تحولات تنگه هرمز نیز به مراتب تاثیر گستردهتری بر اقتصاد جهان دارد؛ زیرا این منطقه مستقیما با امنیت انرژی دنیا گره خورده است.
وی خاطرنشان کرد: به محض آغاز جنگ و اعمال کنترل ایران بر تنگه هرمز، بازارهای جهانی انرژی واکنش نشان دادند و شاهد افزایش قیمت نفت و فرآوردههای نفتی در کشورهای مختلف بودیم. این مسئله نه تنها بازار انرژی، بلکه کلیت اقتصاد جهانی را نیز تحت تاثیر قرار داد.
افزایش قیمت سوخت در آمریکا و اثر آن بر اقتصاد این کشور
این کارشناس انرژی با اشاره به وضعیت بازار سوخت در آمریکا اظهار کرد: در آمریکا قیمت بنزین پیش از جنگ در محدوده ۲ تا ۳ دلار قرار داشت، اما پس از تحولات اخیر به بالای ۴ دلار و حتی نزدیک ۵ دلار رسید. این مسئله برای اقتصادی مانند آمریکا که وابستگی گستردهای به حملونقل جادهای دارد، بسیار مهم است. باید توجه داشت که آمریکا کشوری بسیار وسیع است و میلیونها کیلومتر جاده در این کشور وجود دارد. به همین دلیل حملونقل یکی از ارکان اصلی اقتصاد آمریکاست. زمانی که قیمت سوخت افزایش پیدا میکند، هزینه حملونقل نیز بالا میرود و این مسئله در نهایت به افزایش قیمت کالاها و خدمات در بخشهای مختلف اقتصادی منجر میشود.
کفشکنان تاکید کرد: با وجود اینکه آمریکا خود یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان بزرگ نفت و گاز جهان است، اما همچنان از افزایش قیمت انرژی آسیب میبیند و آثار منفی این مسئله بر اقتصاد این کشور قابل مشاهده است.
ایران تلاش کرد تنگه هرمز به طور کامل بسته نشود
وی درباره چشمانداز آینده بازار نفت نیز گفت: در روزهای ابتدایی بحران، برخی تحلیلها از احتمال افزایش قیمت نفت تا ۲۰۰ دلار سخن میگفتند، اما در عمل چنین اتفاقی رخ نداد؛ زیرا ایران تلاش کرد تنگه هرمز را به طور کامل مسدود نکند. همچنین ایران سعی کرد شرایطی فراهم شود که کشورهای دوست و غیرمتخاصم بتوانند همچنان از این آبراه استفاده کنند. برای مثال کشورهایی مانند چین همچنان امکان استفاده از مسیر تنگه هرمز را داشتند و توانستند کالاها و انرژی مورد نیاز خود را از این مسیر جابهجا کنند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر آمریکا نیز ناچار شد بخشی از فشار تحریمها علیه ایران و روسیه را کاهش دهد و همچنین ذخایر استراتژیک خود را وارد بازار کند تا بتواند قیمت نفت را کنترل کرده و مانع جهش شدید قیمتها شود. از این رو همچنان با آتش بس شکننده موجود ایران تلاش دارد که همراه با دفاع از خود با مدیریت هوشمند تنگه هرمز از اقتصاد جهانی نیز محافظت کند.
اقتصاد جهان تحمل نفت ۲۰۰ دلاری را ندارد
کفشکنان در پاسخ به این پرسش که آیا امکان تحقق نفت ۲۰۰ دلاری یا بنزین ۷ دلاری در آمریکا وجود دارد، تصریح کرد: به نظر من اقتصاد جهان و حتی اقتصاد آمریکا تحمل چنین شرایطی را ندارد. اگر قیمت نفت بیش از حد افزایش پیدا کند، کشورها به سمت توافق و کاهش تنش حرکت خواهند کرد. در واقع جهان تاب تنش آفرینی بیش از این را ندارد و آمریکا ناچار به توافق با ایران است.
وی افزود: پیشبینی من این است که قیمت نفت در نهایت در محدودهای متوقف خواهد شد و از حدود ۱۲۰ دلار فراتر نمیرود، زیرا اقتصاد جهانی تنها تا سطح مشخصی توان تحمل فشار را دارد و پس از آن، دولتها و قدرتهای بزرگ ناچار میشوند برای کنترل بحران به سمت مذاکره و توافق حرکت کنند. بنابراین با حفظ همین شرایط به سوی پیروزی ایران حرکت خواهیم کرد.
استراتژی ایران باید حفظ مدیریت تنگه هرمز باشد
این کارشناس انرژی در ادامه با اشاره به اهمیت راهبردی تنگه هرمز اظهار کرد: ایران نباید به گونهای عمل کند که فشار بیش از حد بر این شاهراه وارد شود، زیرا در آن صورت کشورهای جهان به دنبال مسیرهای جایگزین خواهند رفت و اهمیت استراتژیک تنگه هرمز در بلندمدت کاهش پیدا میکند. بنابر این مهمترین مسئله برای ایران، تثبیت مدیریت و تسلط بر تنگه هرمز است. ایران باید به شکلی عمل کند که کشورهای متخاصم با محدودیت مواجه شوند، اما کشورهای دوست و غیرمتخاصم بتوانند تحت ضوابط مشخص از این مسیر استفاده کنند.
کفشکنان با اشاره به کنوانسیونهای حقوق دریایی ۱۹۵۸ و ۱۹۸۲ گفت: طبق قوانین بینالمللی، ایران نمیتواند به طور کامل تنگه هرمز را مسدود کند، اما این امکان را دارد که تحت شرایط خاص، محدودیتها و مقرراتی برای عبور و مرور کشتیها وضع کند و حتی عوارضی نیز دریافت کند اما برخلاف برخی تصورها، مسئله اصلی برای ایران درآمدزایی از محل عبور کشتیها نیست، بلکه اهمیت واقعی تنگه هرمز در قدرت راهبردی و ژئوپلیتیکی آن نهفته است. ارزش این تنگه برای ایران در این است که بتواند کنترل و مدیریت آن را در اختیار داشته باشد و در صورت لزوم، عبور و مرور کشورهای متخاصم را محدود کند؛ بنابراین مدیریت هوشمندانه این آبراه برای ایران از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
انتهای پیام/
