تداوم بنبست جنگی میان واشنگتن و تهران؛ چالش تازه برای ترامپ
به گزارش خبرگزاری آنا، بیش از دو ماه از آغاز جنگی میگذرد که هنوز نتوانسته به پیروزی نظامی یا دستاورد دیپلماتیک روشنی برای ایالات متحده منجر شود؛ وضعیتی که به گفته تحلیلگران میتواند به یک بنبست طولانیمدت تبدیل شود و پیامدهایی فراتر از زمان آغاز درگیری برای آمریکا و اقتصاد جهانی ایجاد کند.
به گزارش رویترز، اختلاف عمیق مواضع تهران و واشنگتن و اطمینان هر دو طرف از برتری خود باعث شده چشمانداز روشنی برای خروج از بحران دیده نشود. در حالی که ایران بهتازگی پیشنهاد تازهای برای ازسرگیری مذاکرات ارائه کرده بود، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه (۱۱ اردیبهشت) به سرعت آن را رد کرد.
فشارهای سیاسی و اقتصادی بر واشنگتن
ادامه این بنبست میتواند برای دولت ترامپ و حزب جمهوریخواه پیامدهای سیاسی قابل توجهی داشته باشد. یک درگیری طولانیمدت علاوه بر پیامدهای اقتصادی جهانی، از جمله افزایش قیمت انرژی، موجب بالا رفتن قیمت بنزین در آمریکا شده و فشار بیشتری بر دولت وارد کرده است؛ موضوعی که همزمان با کاهش محبوبیت ترامپ در نظرسنجیها، میتواند شانس جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره را نیز تضعیف کند.
در عین حال، جنگ علیه ایران تاکنون نتوانسته بسیاری از اهداف اعلامشده ترامپ را محقق کند؛ اهدافی که از تغییر حکومت در ایران تا جلوگیری کامل از دستیابی این کشور به سلاح هستهای را شامل میشد.
شکست تلاشها برای آغاز مذاکرات
پس از آنکه ترامپ سفر مذاکرهکنندگان آمریکایی به اسلامآباد را لغو کرد و پیشنهاد ایران برای توقف جنگ را نیز رد نمود، نگرانیها درباره تداوم یک بنبست طولانیمدت افزایش یافته است.
به گفته منابع دیپلماتیک، تهران پیشنهاد داده بود که بحث درباره برنامه هستهای ایران تا زمان پایان رسمی درگیری و دستیابی به توافقی درباره بازگشایی تنگه هرمز به تعویق بیفتد؛ پیشنهادی که برای ترامپ، که خواستار رسیدگی فوری به موضوع هستهای بود، قابل قبول نبوده است.
یکی از مهمترین ابعاد این بحران به کنترل تنگه هرمز بازمیگردد؛ گذرگاهی حیاتی برای انتقال انرژی جهان. ایران با محدود کردن کشتیرانی در این مسیر توانسته فشار قابل توجهی بر بازارهای انرژی و کشورهای وابسته به صادرات نفت خلیج فارس وارد کند.
لورا بلومنفلد، کارشناس خاورمیانه در دانشگاه جانهاپکینز واشنگتن، در این باره میگوید: «اگر جنگ پایان یابد و ترامپ نتواند تنگه هرمز را از کنترل ایران خارج کند، از او به عنوان رئیسجمهوری یاد خواهد شد که جهان را ناامنتر کرد.»
جان آلترمن، پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی در واشنگتن نیز معتقد است تجربه این بحران باعث شده ایران به قدرت اهرم خود بیش از گذشته آگاه شود. او میگوید: «ایران دریافته که حتی در شرایط ضعف نیز میتواند تنگه هرمز را به دلخواه خود ببندد و همین آگاهی موقعیت این کشور را نسبت به پیش از جنگ تقویت کرده است.»
اهداف تحققنیافته جنگ
ترامپ که با وعده اجتناب از درگیریهای خارجی به قدرت رسیده بود، هنوز به هدف اصلی اعلامشده خود در حمله ۹ اسفند علیه ایران، یعنی جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هستهای، دست نیافته است.
به نوشته رویترز، ذخایر اورانیوم غنیشده با خلوص بالا در ایران، حتی پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه، همچنان در تأسیسات زیرزمینی باقی مانده و امکان بازیابی آنها وجود دارد. ایران نیز تأکید کرده که خواستار به رسمیت شناخته شدن حق غنیسازی اورانیوم برای اهداف صلحآمیز است.
همچنین یکی دیگر از اهداف اعلامشده واشنگتن، یعنی وادار کردن ایران به توقف حمایت از گروههای همپیمان منطقهای همچون حزبالله لبنان، حوثیهای یمن و حماس نیز تاکنون محقق نشده است.
احتمال تبدیل جنگ به درگیری فرسایشی
با توجه به شکاف عمیق میان مواضع دو طرف، بسیاری از تحلیلگران معتقدند حتی در صورت ازسرگیری مذاکرات صلح نیز دستیابی به یک توافق سریع بعید به نظر میرسد. برخی ناظران هشدار دادهاند که جنگ ممکن است به یک درگیری فرسایشی و راکد تبدیل شود که بدون دستیابی به راهحل نهایی ادامه یابد.
در همین حال، برخی مقامات آمریکایی به رویترز گفتهاند که به درخواست مشاوران ترامپ، نهادهای اطلاعاتی در حال بررسی سناریویی هستند که در آن رئیسجمهور آمریکا به طور یکجانبه اعلام پیروزی کرده و از منطقه عقبنشینی کند؛ اقدامی که به باور تحلیلگران مستقل احتمالاً از سوی تهران به عنوان یک موفقیت راهبردی تعبیر خواهد شد.
در کنار چالشهای میدانی، واشنگتن با هزینههای راهبردی تازهای نیز مواجه شده است. روابط آمریکا با برخی متحدان اروپایی به دلیل آغاز جنگ بدون مشورت گسترده با آنها دچار تنش شده و ترامپ از شرکای ناتو به دلیل عدم اعزام نیروهای دریایی برای کمک به بازگشایی تنگه هرمز انتقاد کرده است.
او حتی از احتمال کاهش حضور نظامی آمریکا در کشورهایی مانند آلمان، اسپانیا و ایتالیا سخن گفته است.
در داخل آمریکا نیز فشارها بر دولت افزایش یافته است؛ چرا که ادامه جنگ، همزمان با کاهش محبوبیت ترامپ، موجب افزایش قیمت بنزین به بیش از ۴ دلار در هر گالن شده و نگرانیهای اقتصادی و سیاسی تازهای را برای کاخ سفید ایجاد کرده است.
انتهای پیام/
