پیمایش ملی از شبهای همدلی؛
درباره استفاده ابزاری و ناقص برخی فعالین اصلاح طلبان از سخنان حضرت امیرالمومنین (ع)
تابآوری شبکه انرژی همزمان با افت ۲۰۰ میلیون مترمکعبی تولید گاز/ تقاضای سوخت برای جمعیت ۱۳ میلیونی در جنگ تحمیلی مدیریت شد
به گزارش خبرگزاری آنا؛ یکی از عجایب جنگ رمضان آرامش و سکون عجیب در تولید و توزیع سوخت خودروها و برق و گاز بود. در واقع با وجود حمله دشمن به تاسیسات نفت و گاز و پتروشیمی کشور شرایط تامین گاز طبیعی و بنزین و گازوئیل در کشور به گونه ای بود که گویی هیچ جنگی در جریان نیست و حتی در دور دست ترین نقاط کشور نیز تمام حامل های انرژی به وفور در دسترس بود. در موضوع تامین و توزیع برق نیز با وجود هزار آسیسب و حمله به شبکه برق کشور در هیچ نقطه ای خاموشی بیش از یک ساعت بروز نکرد.
این شرایط در حالی بود که قیمتها در ایران در این دوران هیچ تغییری نکرد، اما در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان در پی بروز جنگ تحمیلی و اختلال در تولید و انتقال نفت کمبودهای شدیدی بروز کرد. در برخی از کشورهای حوزه شرق آسیا دولتها برای تامین انرژی مجبور به دورکار کردن کارمندان شدند و در اروپا قیمت گاز طبیعی و برق سر به فلک کشید. در مینمار قیمت بنزین دو برابر شده و در فلیپین بنزین بیش از ۷۶ درصد گرانتر از قبل جنگ تحمیلی به فروش میرسد. حتی در ایالات متحده که ترامپ ادعا دارد که به انرژی موجود در خلیج فارس احتیاجی وجود ندارد نیز قیمت بنزین بیش از ۳۵ درصد افزایش یافت.
میثم فتحیمحب، کارشناس و پژوهشگر حوزه نفت و پتروشیمی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی آنا، در تشریح پیامدهای جنگ اخیر بر زیرساختهای انرژی و بازارهای جهانی، با تأکید بر حفظ پایداری شبکه تأمین سوخت در کشور، از ایجاد یک کمبود ساختاری در بازار جهانی پتروشیمی به خبرنگار اقتصادی خبرگزاری آنا گفت: هرچند این شرایط میتواند بهعنوان یک فرصت راهبردی برای ایران تلقی شود، اما بهرهبرداری از آن نیازمند ارزیابی دقیق خسارات، بازسازی زیرساختها و برنامهریزی هدفمند در ماههای آینده است.
فتحیمحب با اشاره به وضعیت پس از جنگ، تصریح کرد: هرچند که مقاومت شبکه انرژی ایران در این دوران مثال زدنی بود اما باید توجه داشت شبکه سوخت و پتروشیمی ایران نیز دچار خسارت هایی شد؛ اما با این حال با قدرت ایستاده است. البته در حال حاضر هنوز ارزیابی دقیقی از میزان خسارات واردشده به زیرساختهای انرژی و پتروشیمی کشور صورت نگرفته و همین موضوع، تحلیل دقیق شرایط و تصمیمگیری برای آینده را با دشواری مواجه کرده است اما این شرایط برای ایران قابل مدیریت بود و همچنان است.
وی با بیان اینکه در حوزه بازسازی نیز با چالشها و عدم قطعیتهایی روبهرو هستیم، افزود: طبیعتاً تا زمانی که برآورد جامعی از آسیبها به دست نیاید، نمیتوان درباره فرصتهای ایجادشده در بازارهای جهانی قضاوت قطعی داشت. از اینرو، لازم است تحولات حداقل در یک بازه زمانی ششماهه مورد رصد و بررسی قرار گیرد تا تصویر واقعیتری از شرایط شکل بگیرد اما باید توجه داشت که هم اکنون هیچ اختلال جدی در تولید و توزیع حامل های انرژی در کشور پدید نیامده است و به نظر می رسد چنین اتفاقی ممکن نیز نباشد.
تابآوری زیرساختی ایران؛ نتیجه توسعه شبکههای عمیق انرژی
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به عملکرد کشور در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: با وجود آسیبهایی که به برخی تأسیسات وارد شد، ایران توانست تأمین انرژی و سوخت خود را در سطح قابلقبولی حفظ کند؛ موضوعی که ریشه در توسعه زیرساختهای گسترده و چندلایه در سالهای گذشته دارد.
وی توضیح داد: شبکه انرژی کشور، شامل برق، گاز و سامانههای انتقال و توزیع سوختهای مایع مانند بنزین و گازوئیل، بهگونهای طراحی شده که از عمق و گستردگی بالایی برخوردار است و همین ویژگی باعث میشود تخریب آن بهسادگی امکانپذیر نباشد. در واقع، برای از کار انداختن چنین شبکهای، نیاز به حملات همزمان و گسترده به نقاط متعدد وجود دارد که عملاً هزینه و پیچیدگی بالایی برای طرف مقابل ایجاد میکند. بنابراین ایجاد مشکل در تامین و توزیع انرژی ایران عملا غیر ممکن است.
مدیریت بحران در توزیع سوخت؛ از جبران خسارات تا پاسخ به جهش تقاضا
فتحیمحب در ادامه با اشاره به نحوه مدیریت اختلالات در شبکه توزیع سوخت گفت: در شرایطی که برخی انبارهای نفت، از جمله در تهران، دچار آسیب شدند، با افزایش ظرفیت خطوط انتقال و همچنین بهکارگیری ناوگان بیشتر حمل سوخت، امکان جبران کمبودها فراهم شد.
وی افزود: این در حالی است که همزمان، بهدلیل جابهجایی جمعیت به استانهای شمالی کشور، تقاضا برای سوخت بهطور قابلتوجهی افزایش یافت و در برخی مناطق با حضور جمعیتی بالغ بر ۱۲ تا ۱۳ میلیون نفر مواجه بودیم. با این وجود، شبکه توزیع توانست پاسخگوی این افزایش تقاضا باشد که نشاندهنده کارآمدی و انعطافپذیری بالای آن است.
نقش مدیریت مصرف و سیاستهای کنترلی در حفظ پایداری
این پژوهشگر حوزه نفت و پتروشیمی، مدیریت مصرف را یکی دیگر از ارکان اصلی عبور از بحران دانست و اظهار کرد: بخشی از این مدیریت از طریق همراهی مردم و کاهش نسبی مصرف محقق شد و بخش دیگر نیز حاصل اجرای سیاستهای هدفمند از سوی دولت بود.
وی خاطرنشان کرد: اقداماتی نظیر تعیین سقف سوختگیری برای بنزین، بهعنوان یک تصمیم بهموقع، نقش مهمی در کنترل تقاضا و جلوگیری از فشار بیش از حد بر شبکه توزیع ایفا کرد و مانع از بروز اختلالات گسترده شد.
حمله وحشیانه دشمن به شبکه گاز طبیعی کشور
فتحیمحب با اشاره به حملات صورتگرفته به برخی پالایشگاههای گازی کشور بیان کرد: در نتیجه این حملات، بخشی از ظرفیت تولید گاز کشور، در حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب، کاهش یافت که این رقم در مقیاس ملی بسیار قابلتوجه و نگرانکننده است.
وی افزود: هرچند مدیریت شبکه مانع از بروز بحران فوری شد، اما تداوم چنین شرایطی میتواند در آینده چالشهای جدیتری در حوزه تأمین انرژی ایجاد کند و ضرورت بازسازی و تقویت زیرساختها را دوچندان میکند. همچنین بایستی توجهی مضاعفی بر تنوع بخشی به سبد انرژی کشور شود.
بازدارندگی فعال؛ عامل مهار تشدید حملات به زیرساختهای انرژی
این کارشناس با تأکید بر نقش پاسخهای متقابل در جلوگیری از گسترش حملات اظهار کرد: یکی از عوامل کلیدی در محدود شدن دامنه آسیبها، پاسخ قاطع ایران به اقدامات طرف مقابل بود که نوعی بازدارندگی مؤثر در حوزه انرژی ایجاد کرد.
وی توضیح داد: طرف مقابل بهخوبی آگاه بود که تخریب گستردهتر تأسیسات انرژی، نهتنها ایران، بلکه بازار جهانی را نیز با بحران مواجه خواهد کرد؛ چراکه کاهش عرضه انرژی، پیامدهایی همچون افزایش شدید قیمتها و اختلال در زنجیره تأمین جهانی را به دنبال دارد. علاوه بر این، بازسازی این تأسیسات نیازمند سرمایهگذاریهای کلان و زمان طولانی است که خود عاملی بازدارنده محسوب میشود.
انتهای پیام/
