از «نبرد رمضان» تا «دیپلماسی اقتدار»؛ واکاوی ۴۰ روز ایستادگی ملی/ نقش بیبدیل دانشگاههای داخلی در شکست هیمنه تکنولوژیک دشمن
دکتر سید مهدی رضایت، عضو کمیسیون مشورتی ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری آنا به ماهیت جبهه مقابل اشاره کرد: ما نباید تصور کنیم که تنها با یک کشور طرف بودیم. نبرد رمضان، تقابل ایران با جبههای به فراخنای ایالات متحده آمریکا، رژیم صهیونیستی، عمده کشورهای منطقه و بسیاری از کشورهای اروپایی و اعضای ناتو بود. این یک ائتلاف جهانی علیه یک ملت بود. برخی از این کشورها بهصورت آشکار در کنار دشمن ایستادند و برخی دیگر، زیرپوستی و پنهانی، لجستیک و اطلاعات جنگ را تأمین کردند.
وی این جنگ را ناجوانمردانه و تحمیلی خواند و افزود: این نبرد نابرابر، در چندین لایه بهصورت همزمان جریان داشت؛ بخش نظامی تنها بخش آشکار آن بود. لایههای شناخت، موجودیت، هویت و فرهنگ ما هدف قرار گرفته بود. آنها اعتقادات مردم را نشانه رفته بودند و در یک جنگ روانی بیسابقه، هر آنچه در چنته داشتند رو کردند تا ترس را بر ملت غلبه دهند. اما وعده خدا حق است؛ وقتی مقاومت میکنی و بر حق خود پا میفشاری، نشانههای پیروزی آشکار میشود.
حماسه پدافند مظلوم؛ جنگ در لبه تکنولوژی
یکی از بخشهای تحلیل دکتر رضایت، پرداختن به نقش پدافند هوایی بود. وی با بیانی متأثر، از شهدای گمنام این عرصه یاد کرد: سیستمهای پدافندی ما در این جنگ بسیار مظلوم واقع شدند. این یک جنگ تمامعیار فناورانه بود. دشمن با پیشرفتهترین هواگردها، هواپیماها و ریزپرندهها حمله میکرد و پدافند ما در یک نبرد پنهان علمی با آنها درگیر بود. عامه مردم شاید مطلع نباشند که در لایههای این جنگ چه گذشت.
وی ادامه داد: ما شهدای گرانقدری را در پای لانچرها و سیستمهای پدافندی تقدیم کردیم. تراژدی ماجرا اینجاست که نیروهای پدافند میدانستند وقتی رادار یا سیستمی را روشن میکنند، دشمن با قدرت تکنولوژیک بالایی که دارد، به سرعت آنها را شناسایی میکند. آنها در یک زمان محدود قدرت مانور داشتند و آگاهانه ایستادند تا آسمان کشور ایمن بماند. این شهادتهای غریبانه در پای لانچرها، فصلی درخشان از نبرد رمضان است که باید روزی بهطور کامل روایت شود.
دانشگاه؛ موسسات پزوهشی و مراکز تولید فناور و شرکتهای دانش بنیان پیشران تولید کننده قدرت دفاعی و پدافندی
دکتر رضایت با افتخار به توان داخلی کشور اشاره کرد و گفت: باید با صدای بلند بگویم که این پیروزی، حاصل دانش بومی است. فرزندان این مملکت که در همین دانشگاههای خودمان درس خوانده بودند، حاصل اندوختههای علمیشان را به خدمت سیستم نظامی درآوردند. آنچه در بخش هجومی و بهویژه در لایههای پیچیده پدافندی لرزه بر تن دشمن انداخت، فناوریهایی بود که ریشه در زحمات نخبگان ایرانی داشت. این پیوند میان دانشگاه و میدان نبرد، باعث شد در برابر عده و عده کثیر دشمن، کم نیاوریم.
شکست جنگ شناختی در کف خیابان
دکتر رضایت معتقد است که حضور مردم در صحنه، بزرگترین ضربه را به طراحیهای طولانیمدت دشمن وارد کرد: اگر آن تدبیر هوشمندانه برای آوردن مردم به صحنه نبود، وضعیت قابل پیشبینی نبود. دشمن سرمایهگذاری کلانی روی جنگ نرم و فناوریهای نرم شناختی کرده بود. آنها میخواستند عقبه جبهه را خالی کنند و به رزمندگان ما از نظر روحی آسیب بزنند. اما وقتی دختران، پسران، جوانان و پیرمردان ما به خیابان آمدند، تمام آن سرمایهگذاریها دود شد و هوا رفت.
وی افزود: این حضور جانانه باعث شد رئیسجمهور آمریکا که ابتدا تسلیم بیقید و شرط ما را میخواست، به جایی برسد که امروز شروط دهگانه ایران روی میز مذاکره قرار بگیرد. مردم ما امروز خوشحالند و این حق آنهاست، چون خودشان بخشی از رزمندگان این نبرد بودند؛ حتی با شعارهایی که روی موشکها نوشته میشد، آنها در جنگ روانی علیه دشمن مشارکت کردند.
دیپلماسی اقتدار و شروط دهگانه
دکتر رضایت در تحلیل فضای سیاسی مذاکرات جاری گفت: ما اعلام کردیم که آتشبس به معنای سنتی را نمیپذیریم و همه چیز باید در یک مدت کوتاه مشخص شود. ما بدعهدی دشمن را دیده بودیم و به همین دلیل، ضمانتهای معمول را رد کردیم. یکی از مهمترین اقدامات، تغییر در تیم مذاکرهکننده طرف مقابل بود. ما گفتیم با تیم قبلی که خیانتش ثابت شده مذاکره نمیکنیم و این یک پیروزی بزرگ بود که معاون رئیسجمهور آمریکا مسئولیت مذاکرات را به عهده گرفت.
نقشه راه دوران مذاکره
دکتر رضایت هشدار داد که دو هفته پیشرو (که ممکن است تمدید شود) بسیار حیاتی است و نباید دچار اشتباهات راهبردی شد. وی بایدها و نبایدهای این دوره را در چند لایه تقسیمبندی کرد و گفت: یکی از بزرگترین نبایدها، بالا بردن بیرویه سطح انتظارات مردم است. صداوسیما و اصحاب رسانه نباید طوری فضا را ترسیم کنند که گویی همه مشکلات فردا صبح حل میشود. مذاکره سیاسی و ژئوپلیتیک، پیچیدگیهای ظریف خود را دارد. عناوین دهگانه مورد قبول واقع شده، اما نحوه اجرای آنها نیاز به چانهزنی فنی دارد. اگر انتظارات را بیش از حد بالا ببریم، تیم مذاکرهکننده ما که رزمندگان میدان دیپلماسی هستند، تحت فشار قرار میگیرند. آنها باید احساس حمایت و آرامش کنند، نه اینکه جامعه به اهرم فشاری علیه آنها تبدیل شود.
وی ادامه داد: از جمله بایدهای فوری، توجه به معیشت مردم است. مردم خستهاند؛ ۴۰ روز جنگ طاقتفرسا، حتی اگر کوتاه به نظر برسد، به اندازه چند سال بر روان و اقتصاد جامعه اثر گذاشته است. مسئولان نباید منتظر امضای نهایی توافق بمانند. کارهایی که قرار بود سه ماه دیگر انجام شود، باید همین امروز انجام شود. مثلاً توزیع کالابرگهای جدید به عنوان هدیه مقاومت میتواند به مردم اطمینان دهد که نظام قدردان ایستادگی آنهاست. امنیت معیشتی باید در کنار شیرینی پیروزی نظامی حس شود.
این استاد دانشگاه بیان کرد: باید فکری برای جوانان و نخبگان کرد. آنها در این مدت تحت فشار بودند. باید نشانههای موفقیت در فضاهای دانشگاهی و محیطهای کسبوکار دیده شود. هرچند شاید صلاح نباشد همه چیز ناگهانی به روال قبل برگردد، اما جوانه زدن امید در دل دانشگاهها از بایدهای غیرقابل انکار است.
رضایت اضافه کرد: مردم به دنبال حرفهای جدید و چهرههای نو هستند. یکی از نبایدها تکرار مکرر چهرههای قدیمی در صداوسیماست. باید از جامعهشناسان، روانشناسان و متخصصان علوم شناختی که مورد اقبال مردم هستند استفاده کرد تا ابعاد این پیروزی را تبیین کنند. برنامههای تفریحی و هنری باید با رویکردی نو وارد میدان شوند. ثبت خاطرات ایستادگی در نیروگاهها، ایستگاههای بازرسی و پای پدافندها، میتواند روح جمعی جامعه را تقویت کند.
وی بیان کرد: ما نباید چهرههای مشهور ورزشی و هنرمندانی را که با تأخیر وارد صحنه شدند، سرزنش کنیم. همین که امروز به اقیانوس ملت پیوستهاند، ارزشمند است. از ظرفیت هنرمندی که در کنار نیروگاه کار هنری کرد یا سلبریتیهایی که در ایستگاههای بازرسی کنار بچهها بودند، باید برای خلق آثار بدیع استفاده کرد. هنر باید روایتگر این ۴۰ روز باشد.
لایهبرداری از واقعه اصفهان و افشای ضعف دشمن
دکتر رضایت به واقعه اصفهان به عنوان یک مثال در مدیریت روایت اشاره کرد: در مورد اصفهان، روایتگری ما ضعیف بود. نباید فقط به نشان دادن تصاویر اکتفا کرد. باید لایهبرداری کرد؛ باید نشان دهیم که چگونه از قبل مطلع بودیم و نیروهای ما با چه آمادگیای منتظر بودند. این کار از یک سو دروغگویی و ددمنشی دشمن را افشا میکند و از سوی دیگر، قدرت جانفشانی نیروهای داخلی را به رخ میکشد.
وی به وضعیت داخلی آمریکا نیز اشاره کرد: تیم ترامپ به شدت تحت فشار است. مطرح شدن بحث استیضاح یا متمم قانون اساسی برای برکناری رئیسجمهور آمریکا، ضربه بزرگی به هیمنه آنهاست. ما باید این اختلافات داخلی دشمن را برای مردم تبیین کنیم، اما باز هم نباید دچار افراط شویم و طوری بگوییم که مردم فکر کنند فردا صبح رئیسجمهور آمریکا برکنار میشود. فرایندها پیچیده است و باید واقعبینانه روایت شود.
دکتر رضایت در پایان تأکید کرد: برگ برنده اصلی ما در این مدت، وحدت و همدلی بود. سیاسیون باسابقه، صاحبان قلم و نخبگان قدیمی باید بدانند که امروز وقت وحدت است. اگر حرفی میزنند، باید در جهت تقویت این همدلی باشد. هر سخنی که خدشهای به این انسجام وارد کند، بازی در زمین دشمن است. اگر کسی نمیتواند در راستای تبیین درست ارزشهای این مقاومت حرف برضایت، بهتر است سکوت کند. نفعِ سکوت در چنین شرایطی، برای ملت بیشتر است.ّ
وی خاطرنشان کرد که این تنها بخش اول تحلیلهاست و در صورت لزوم، ابعاد دیگری از این پیروزی و نقشههای راه آینده را مطرح خواهند کرد. مردم ما لایق بهترینها هستند و این مقاومت قهرمانانه، انشاءالله به توافقی ختم خواهد شد که حق مسلم ملت ایران را به کاملترین شکل تأمین کند.
انتهای پیام/
