«میدان الحصن» امارات قطب تولید گاز ترش با ظرفیت یک میلیارد فوت مکعب در روز در تیرراس ایران!

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری آنا، در پی تحولات اخیر جنگ و تشدید تنش‌ها در منطقه، معادلات انرژی و امنیت دریایی وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ مرحله‌ای که پیامد‌های آن فراتر از جغرافیای خاورمیانه، بازار‌های جهانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. هم‌زمان با افزایش تنش‌ها، دکترین آفندی ایران در حوزه اقتصاد و انرژی، شوک تازه‌ای به بازار جهانی نفت وارد کرده و تردد نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری در یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان با ابهام و محدودیت‌های بی‌سابقه‌ای مواجه شده است؛ وضعیتی که به صعود قیمت نفت به کانال سه‌رقمی انجامیده است.

در این فضا، تهدید رئیس‌جمهور آمریکا علیه زیرساخت برق ایران با واکنش صریح مقام‌های ارشد کشور روبه‌رو شد. دبیر شورای عالی امنیت ملی هشدار داد که هرگونه اقدام علیه زیرساخت‌های انرژی ایران، با پاسخ متقابل همراه خواهد بود و زیرساخت‌های انرژی منطقه را در معرض خطر قرار می‌دهد.

در همین چارچوب، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران اعلام کرد که میدان‌های گازی «لویاتان» و «کاریش» اسرائیل در فهرست اهداف ایران قرار دارند. از سوی دیگر، سخنگوی قرارگاه خاتم‌الانبیاء (ص) نیز تأکید کرد که حتی کوچک‌ترین حمله به زیرساخت‌های انرژی و بنادر ایران، با پاسخی ویران‌کننده مواجه خواهد شد و تمامی زیرساخت‌های نفت و گاز منطقه که آمریکا و متحدانش در آنها منافع دارند، هدف قرار خواهند گرفت.

با تشدید این مواضع و افزایش نگرانی‌ها نسبت به امنیت انرژی، این پرسش اساسی مطرح است که کدام زیرساخت‌های انرژی در منطقه، بیشترین نقش را در تأمین منافع آمریکا ایفا می‌کنند و در صورت گسترش درگیری‌ها، تا چه اندازه در معرض خطر قرار خواهند گرفت؟

میدان و تأسیسات گازی الحصن در امارات متحده عربی یکی از مهم‌ترین پروژه‌های گاز ترش در منطقه خاورمیانه به شمار می‌رود که نقش قابل‌توجهی در تأمین خوراک صنایع و تقویت امنیت انرژی این کشور ایفا می‌کند. این میدان در منطقه الرویس در امارت ابوظبی قرار دارد و توسعه آن با هدف بهره‌برداری از ذخایر گاز بسیار ترش انجام شده است؛ گازی که به دلیل میزان بالای هیدروژن سولفید و دی‌اکسید کربن، پالایش آن از پیچیده‌ترین فرآیند‌های صنعت گاز محسوب می‌شود.

پروژه الحصن توسط شرکت «الحصن گاز» اداره می‌شود؛ شرکتی که سهام آن میان شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) و شرکت آمریکایی اکسیدنتال پترولیوم تقسیم شده است و اکسیدنتال حدود ۴۰ درصد از سهام این پروژه را در اختیار دارد. این طرح از زمان راه‌اندازی به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های پالایش گاز ترش در جهان شناخته می‌شود و نقش مهمی در توسعه زیرساخت‌های گازی امارات ایفا کرده است.

ظرفیت تولید این میدان روزانه حدود یک میلیارد فوت مکعب گاز ترش برآورد می‌شود که پس از فرآورش در تأسیسات پیشرفته الحصن به گاز قابل مصرف، میعانات گازی و مقادیر قابل توجهی گوگرد تبدیل می‌شود. بر اساس داده‌های صنعتی، این مجموعه روزانه هزاران تن گوگرد نیز تولید می‌کند که بخش قابل توجهی از آن به بازار‌های جهانی صادر می‌شود و سهم مهمی در تجارت این ماده در منطقه دارد.

توسعه میدان الحصن بخشی از راهبرد بلندمدت امارات برای افزایش تولید گاز داخلی، تقویت ظرفیت صنایع پایین‌دستی و کاهش وابستگی به واردات انرژی است. در این پروژه از فناوری‌های پیشرفته برای جداسازی ایمن ترکیبات بسیار سمی موجود در گاز ترش استفاده شده که امکان بهره‌برداری اقتصادی از این منابع پیچیده را فراهم کرده است.

کارشناسان حوزه انرژی معتقدند بهره‌برداری از میدان الحصن علاوه بر افزایش ظرفیت تولید گاز امارات، به تقویت جایگاه این کشور در بازار جهانی محصولات جانبی گاز، به‌ویژه گوگرد، نیز کمک کرده است. این پروژه همچنین نمونه‌ای از همکاری راهبردی میان شرکت ملی نفت ابوظبی و شرکت‌های بزرگ بین‌المللی در توسعه منابع انرژی با استفاده از فناوری‌های پیشرفته به شمار می‌رود و جایگاه امارات را در صنعت گاز منطقه تقویت کرده است.

در مجموع، زیرساخت‌های انرژی در خلیج فارس و شرق مدیترانه تنها پروژه‌های اقتصادی نیستند، بلکه بخشی از معادلات راهبردی امنیت انرژی جهان محسوب می‌شوند. میدان‌هایی مانند الحصن در امارات، لویاتان و کاریش در شرق مدیترانه و ده‌ها تأسیسات نفت و گاز در منطقه، شبکه‌ای از تولید و انتقال انرژی را شکل داده‌اند که بخش قابل توجهی از نیاز بازار‌های جهانی و منافع قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه آمریکا و متحدانش، به آن وابسته است.

به همین دلیل، هرگونه تنش یا درگیری که این زیرساخت‌ها را در معرض تهدید قرار دهد، تنها یک بحران منطقه‌ای نخواهد بود، بلکه می‌تواند به سرعت به بحران در بازار جهانی انرژی تبدیل شود. تجربه سال‌های اخیر نیز نشان داده است که کوچک‌ترین اختلال در امنیت این تأسیسات یا مسیر‌های انتقال انرژی، بلافاصله خود را در قیمت نفت، گاز و معادلات اقتصاد جهانی نشان می‌دهد.

در چنین شرایطی، امنیت زیرساخت‌های انرژی در منطقه بیش از هر زمان دیگری به یکی از مؤلفه‌های اصلی معادلات ژئوپلیتیکی تبدیل شده است؛ معادله‌ای که سرنوشت آن نه‌تنها بر کشور‌های تولیدکننده، بلکه بر ثبات بازار‌های جهانی انرژی نیز تأثیر مستقیم خواهد گذاشت.