فقاهت، بصیرت و تدبیر؛ مثلث شایستگیهای آیت الله سید مجتبی خامنهای برای هدایت انقلاب/چهار دهه همراهی و کسب تجربه در کنار پدر
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری آنا، در دوران حیات امام خمینی (ره) و حتی پس از رحلت ایشان، مباحثی پیرامون شرایط رهبری در قانون اساسی مطرح گردید. یکی از پرسشهای کلیدی که از سوی آیتالله مشکینی، رئیس وقت مجلس خبرگان رهبری مطرح شد، لزوم مرجعیت رهبر بود. پاسخ امام راحل به این سؤال، راهگشا و تعیینکننده بود؛ ایشان فرمودند: «رهبر باید مجتهد باشد و اگر مرجع تقلید هم باشد، بهتر است، اما شرط لازم نیست.» این دیدگاه، انعطاف و واقعبینی نظام اسلامی را در انتخاب مدیر شایسته نشان میداد.
تجربه دوران رهبری شهید آیتالله خامنهای مصداق بارز این اصل بود. ایشان در آغاز رهبری، اگرچه به عنوان مرجع تقلید شناخته نمیشدند، اما در طول سالیان متمادی، با عمق بخشیدن به معارف دینی و مدیریت بحرانها، شایستگیهای خود را اثبات کردند و به یکی از برجستهترین مراجع و فقهای زمان تبدیل شدند. این موضوع نشان داد که معیار اصلی، شایستگی و توانایی اداره جامعه اسلامی است که در عمل محک میخورد.
کشف رهبر توسط مجلس خبرگان، دارای پشتوانهای محکم است. اعضای خبرگان با ویژگیهای تقوا، شجاعت و اجتهاد، زمانی فردی را انتخاب میکنند که او را از خود شایستهتر بدانند. بنابراین، انتخاب آنان نشانه اعتماد کامل نخبگان دینی به آن فرد است. در شرایط حساس گذار، خبرگان با درک مسئولیت خطیر خود، وظیفهای را که بر عهده داشتند به درستی انجام دادند و مسیر هدایت کشور را تداوم بخشیدند.
باور قلبی ما این است که اگرچه امام زمان (عج) ظاهر نشدهاند، اما ناظر و حاضر هستند. ایشان بقیةالله و یداللهاند و دست عنایتشان بر این کشور سایه افکنده است. اداره این مملکت با اذن و ولایت ایشان صورت میگیرد. از ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ تا به امروز (اواخر سال ۱۴۰۴)، بارها شواهد این عنایت ویژه در صحنههای مختلف دیده شده است. حتی در انتخاب رهبر پیشین، اعضای خبرگان اذعان داشتند که هدایتی فراتر از محاسبات معمول، آنان را به این انتخاب رهنمون ساخت. این کشور، کشور امام زمان (عج) است و شهدای عزیز، از آغاز نهضت تاکنون، در این مسیر و برای اسلام جان خود را فدا کردهاند.
سازوکار قانونی کشور برای انتخاب رهبر، متقن و دقیق است و یقین داریم که دست هدایت الهی در این فرآیند وجود دارد. مردم متدین نیز تا ظهور منجی، در این مسیر ثابتقدم خواهند ماند.
نکته حائز اهمیت در شرایط فعلی، لزوم فرصت دادن به رهبر جدید برای بروز تواناییها و اجرای سیاستهاست. همانگونه که امام خمینی (ره) نظریه ولایت فقیه را احیا و نظام اسلامی را پس از قرنها محقق کردند و مقام معظم رهبری پیشین، نهادها و الزامات حکومتی را بسط دادند، اکنون نیز باید به ولی فقیه جدید فرصت داد تا برنامههای خود را برای هدایت جامعه عملیاتی سازد.
انقلاب اسلامی، نمونهای از حکومت دینی پس از امیرالمؤمنین (ع) است که با تکیه بر قانون، شایستهسالاری و هدایت الهی تداوم یافته است. حمایت از رهبر منتخب خبرگان و صبر در مسیر اجرای سیاستهای کلان، ضامن پایداری این کشتی در طوفانهای حوادث تا ظهور امام عصر (عج) خواهد بود.
در این رابطه حجتالاسلام والمسلمین «قاسم روانبخش» عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس شورای اسلامی طی یادادشتی در رابطه با جانشینی آیت الله سید مجتبی خامنهای به عنوان رهبر ایران نوشت:
با مد نظر قرار دادن توانمندی آیت الله سید مجتبی خامنهای در زمینههای علمی و فقاهتی، ایشان از محضر بزرگانی مانند حضرت آیتالله تبریزی، حضرت آیتالله وحید خراسانی و همچنین از محضر والد بزرگوار خود سالها بهره بردهاند و از برخی مراجع دیگر نیز استفاده کردهاند.
همچنین خود ایشان قریب به ۲۰ سال سابقه تدریس درس خارج دارند و دهها سال ـ میتوان گفت بیش از ۲۰ سال ـ به تدریس سطوح عالی حوزه، مانند کفایه، مکاسب و دیگر دروس سطح عالی که از دروس مهم حوزه به شمار میروند، مشغول بودهاند.
در دورهای که ایشان درس خارج در قم برگزار میکردند، نزدیک به ۴۰۰ نفر در درس ایشان شرکت میکردند. حتی در سالهای پایانی، زمانی که قصد آغاز سال تحصیلی جدید را داشتند، حدود ۱۴۰۰ نفر برای شرکت در درس ایشان ثبتنام کردند. روند افزایش شاگردان ایشان همچنان ادامه داشت، اما بنا به دلایلی خود ایشان درس را تعطیل کردند. دلیل این تصمیم آن بود که معتقد بودند کرسی درس ایشان در مقایسه با دروس بزرگان و مراجع حوزه نباید باعث کاهش جمعیت در آن دروس شود؛ از اینرو ترجیح دادند شاگردان در کلاسهای دیگر بزرگان شرکت کنند.
پس از تعطیلی درس خارج، ایشان بنا به توصیه پدر بزرگوارشان به حاشیهنویسی بر متون فقهی پرداختند. این کار نشانهای از قوت اجتهاد و توانمندی علمی در فقاهت است. ایشان شاگردان بسیاری تربیت کردهاند و شاید حدود ۲۰ نفر از شاگردانشان امروز از اساتید برجسته سطوح حوزه به شمار میآیند. این موضوع نشاندهنده قوت علمی و توان فقاهتی ایشان است. شاگردان ایشان نقل میکنند که در درس خارج، مطالب بهصورت بسیار منظم ارائه میشد؛ حتی جزوه درس از پیش آماده میشد و در اختیار طلاب قرار میگرفت. ایشان در فقه رویکردی نظاممند دارند و در مباحث فقهی از نوآوریهای قابل توجهی برخوردارند. ابتدا دیدگاههای علما را مطرح میکنند و سپس با استدلال دقیق، نظر برگزیده را بیان میکنند و در مواردی نیز نظریههای نو ارائه میدهند. این موضوع نشاندهنده قوت فکر و قدرت استدلال ایشان در مسائل فقهی است.
آیت الله سید مجتبی خامنهای اکنون هم فرزند شهید، هم برادر شهید و هم پدر شهید به شمار میآیند؛ بنابراین خانواده ایشان به معنای واقعی کلمه خانوادهای شهیدپرور است.
حضرت آقا نیز از جمله کسانی بودند که خانواده شهدا را بهخوبی درک میکردند. خود ایشان جانباز بودند و قدر جانبازان را بهخوبی میدانستند. همواره با محبت و احترام با آنان برخورد میکردند و جانبازان احساس میکردند در کنار شخصیتی قرار دارند که همچون پدری مهربان از آنان حمایت میکند. اکنون که آقای سید مجتبی هم فرزند شهید، هم برادر شهید و هم پدر شهید هستند، طبیعی است که بهطور عمیق قدردان شهدا باشند و بتوانند راه شهدا و مسیر کسانی را که در راه خدا جان دادهاند، با قدرت و صلابت ادامه دهند و ملت را در این مسیر هدایت کنند.
فرزندان حضرت آقا مانند بسیاری از فرزندان مسئولان نبودند که در رسانهها، تلویزیون یا مجامع عمومی حضور پررنگ داشته باشند.محدودیتهای زیادی برای آنان وجود داشت تا از جایگاه پدرشان استفاده نکنند. به همین دلیل بسیاری از مردم حتی تا سالهای اخیر نمیدانستند حضرت آقا چند فرزند دارند.
فرزندان ایشان کمتر در مجامع عمومی ظاهر شدهاند و طبیعی است که مردم شناخت زیادی از آنان نداشته باشند. نام آقا سید مجتبی نیز در سالهای اخیر بیشتر بر سر زبانها افتاده که بخشی از آن به دلیل حساسیتی است که دشمنان نسبت به ایشان ایجاد کرده و در سالهای گذشته تبلیغات و سخنان مختلفی علیه ایشان مطرح کردهاند.
با این حال آنچه مسلم است این است که ایشان در بیت رهبری و در اداره آن مجموعه گسترده که نقش مهمی در اداره کشور دارد، جایگاه ویژهای داشتهاند و دیدگاهها و نظراتشان مورد توجه بوده است.
همانگونه که امام شهید ما بیش از ۴۰ سال در کنار حضرت امام راحل حضور داشتند و در آن دوران تجربه اندوختند و تربیت شدند تا پس از رحلت امام مسئولیت رهبری را بر عهده بگیرند، امروز نیز آقای سید مجتبی بیش از ۴۰ سال در کنار پدر بزرگوارشان حضور داشتهاند و در این مسیر تربیت شدهاند.
قطعاً با داشتن فقاهت، دید وسیع، آشنایی با مبانی فکری، شناخت مسائل سیاسی جهان، بصیرت کافی و توان مدیریتی بالا برای اداره کشور، و همچنین ارتباط نزدیک با نیروهای مسلح و خانوادههای شهدا، میتوانند در هدایت این مسیر نقش مؤثری ایفا کنند و انشاءالله کشتی انقلاب را به ساحل نجات برسانند.
انتهای پیام/
