آخرین مطالب
کشف شکل عجیبی از آهن در ماه
دانشمندان با بررسی نمونه‌های خاک ماه که مأموریت فضایی چانگ‌ای-۶ چین به زمین آورده است، شکل غیرمنتظره‌ای از آهن فلزی را درون ذرات میکروسکوپی شیشه‌ای کشف کرده‌اند؛ یافته‌ای که می‌تواند اطلاعات تازه‌ای درباره تاریخچه میدان مغناطیسی باستانی ماه در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
یک متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی در گفت‌وگو با آناتک:
آزمایش‌های غیرضروری سلامت افراد را به خطر می‌اندازند
انجام چکاپ سالانه لزوماً به معنای مراقبت بهتر از سلامت نیست؛ بررسی‌های علمی نشان داده‌اند که چکاپ عمومی و یکسان در افراد سالم و بدون علامت، تأثیر معناداری در کاهش مرگ‌ومیر ندارد. در مقابل، آزمایش‌های غیرضروری می‌توانند به تشخیص‌های گمراه‌کننده، اضطراب و حتی مداخلات درمانی آسیب‌زا منجر شوند. آنچه اهمیت دارد، انتخاب آزمایش متناسب با سن، سابقه خانوادگی و عوامل خطر هر فرد است.
دایناسورها احتمالا بسیار بیشتر از حد تصور دانشمندان، میوه خورده‌اند
فسیل‌های کشف‌شده در جنگلی ۷۴ میلیون ساله در نیومکزیکو نشان می‌دهند گیاهان گل‌دار در عصر دایناسورها میوه‌هایی بزرگ‌تر و متنوع‌تر از تصورات پیشین دانشمندان تولید می‌کردند. پژوهشگران می‌گویند جانوران ماقبل تاریخ، از جمله دایناسورها، احتمالاً بسیار زودتر از آنچه تصور می‌شد در پراکندگی بذر گیاهان نقش داشته‌اند.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی در گفت‌وگو با آناتک:
ابرها چگونه از طوفان و تگرگ خبر می‌دهند
ابرها فقط توده‌هایی از قطره‌های آب و بلورهای یخ در آسمان نیستند؛ شکل، ارتفاع، ضخامت و نحوه گسترش آنها می‌تواند اطلاعاتی درباره وضعیت جو در اختیار هواشناسان قرار دهد. برخی ابرها با رشد عمودی قابل‌توجه، برخی با ساختارهای خاص در قسمت زیرین و بعضی با گسترش افقی خود، ویژگی‌هایی از شرایط جوی را آشکار می‌کنند. بااین‌حال، ظاهر ابرها به‌تنهایی برای پیش‌بینی قطعی طوفان، تگرگ یا شدت بارندگی کافی نیست و بررسی داده‌های ماهواره‌ای، راداری و مدل‌های پیش‌بینی هواشناسی نیز ضرورت دارد.
مسواک در محیط دستشویی؛ آیا واقعا باید نگران میکروب‌ها باشیم؟
مسواک را معمولا نزدیک روشویی می‌گذاریم؛ جایی که دسترسی به آن آسان باشد و بعد از شستن دندان‌ها بتوانیم آن را سریع سر جایش برگردانیم. اما اگر روشویی و توالت در یک فضای مشترک باشند، یک پرسش پیش می‌آید: هر بار که سیفون را می‌کشیم، چه اتفاقی برای هوای اطراف می‌افتد و وسایلی که در نزدیکی توالت قرار دارند تا چه اندازه در معرض آنچه از کاسه توالت به بیرون پرتاب می‌شود، قرار می‌گیرند؟
تولید برنجی که در برابر یک بیماری ویرانگر مقاوم است
بیماری‌های باکتریایی می‌توانند بخش بزرگی از محصول برنج را از بین ببرند و معیشت میلیون‌ها کشاورز را به خطر بیندازند؛ اما اکنون دانشمندان با کمک ابزاری برای ویرایش ژن که با هوش مصنوعی طراحی شده است، موفق شده‌اند گیاهان برنجی تولید کنند که در برابر یکی از مخرب‌ترین بیماری‌های این محصول مقاومت دارند.
چرا در نزدیک‌ترین سیاره به خورشید یخ وجود دارد
عطارد، نزدیک‌ترین سیاره به خورشید و تندروترین سیاره منظومه شمسی، در طول روز دمایی حدود ۴۳۰ درجه سانتی‌گراد را تجربه می‌کند؛ دمایی که در نگاه نخست، وجود آب یخ‌زده را در این سیاره ناممکن جلوه می‌دهد. با این حال، بررسی‌های فضایی از وجود یخ آب در بخش‌هایی از عطارد خبر می‌دهند؛ کشفی که پرسش‌هایی درباره شرایط سطح این سیاره و چگونگی رسیدن آب به آن مطرح کرده است.
قارچ‌های پاییزی؛ کارگران پنهان زیر برگ‌های ریخته
در روزهای پاییزی، ممکن است هنگام قدم زدن در پارک جنگلی یا عبور از کنار درختان، با قارچ‌هایی روبه‌رو شویم که چند روز پیش اثری از آنها نبود. بعضی از آنها به شکل کلاهک‌هایی کوچک از میان برگ‌های ریخته بیرون آمده‌اند، برخی روی چوب‌های پوسیده رشد کرده‌اند و بعضی دیگر به شکل توده‌هایی رنگارنگ در کنار درختان دیده می‌شوند. ظاهر شدن ناگهانی این قارچ‌ها ممکن است این پرسش را ایجاد کند که چرا پاییز فصل مناسبی برای رشد آنهاست و آیا حضورشان نشانه بیماری گیاهان است؟
کشف دانشمندان
کلاغ‌ها 2 برابر سریع‌تر از انسان تصمیم می‌گیرند
تصمیم‌گیری سریع برای پرندگانی که با سرعت زیاد در محیط حرکت می‌کنند، ضروری است و پژوهشی جدید نشان می‌دهد کلاغ‌ها ممکن است در پردازش اطلاعات دیداری، مزیتی چشمگیر نسبت به انسان داشته باشند.
یک دانشیار باستان‌شناسی دانشگاه آزاد در گفت‌وگو با آناتک:
قنات تنها راه تأمین آب در ایران باستان نبود
کم‌آبی هیچ‌گاه مانعی برای آبادانی ایران نبوده است؛ گاهی همین محدودیت، زمینه‌ساز شکل‌گیری خلاقانه‌ترین سازه‌های مهندسی در تاریخ این سرزمین شده است. از آبراهه‌های زیرزمینی تا سدها، بندها و سامانه‌های ذخیره آب، ایرانیان در طول قرن‌ها راه‌هایی برای سازگاری با اقلیم خشک و تأمین نیاز سکونتگاه‌ها و زمین‌های کشاورزی ابداع کردند؛ فناوری‌هایی که برخی از آنها هنوز هم در شناخت تاریخ مهندسی و مدیریت منابع آب اهمیت دارند.
غذاهای فوق‌فرآوری‌شده مغز کودکان را تغییر می‌دهند
کودکانی که غذاهای فوق‌فرآوری‌شده بیشتری مصرف می‌کنند، ممکن است هنگام مواجهه با خوراکی‌های وسوسه‌انگیز، واکنش‌های قوی‌تری در مغز خود نشان دهند؛ موضوعی که می‌تواند به توضیح این مسئله کمک کند که چرا مصرف این محصولات با افزایش وزن ارتباط دارد.
«حفظ‌الصحه»؛ وقتی پزشکی به صفحات مطبوعات ایران راه یافت
در آغاز قرن بیستم، هم‌زمان با گسترش تدریجی پزشکی نوین در ایران، نشریاتی پدیدار شدند که می‌خواستند دانسته‌های پزشکی و بهداشتی را از محیط درمان و آموزش به فضای عمومی منتقل کنند. در میان این تجربه‌ها، دو نشریه مشابه با نام «حفظ‌الصحه» جایگاهی ویژه دارند؛ یکی در سال ۱۹۰۱ و دیگری ۵ سال بعد منتشر شد. اما همین تشابه اسمی و تفاوت روایت منابع تاریخی، تعیین عنوان «نخستین نشریه پزشکی ایران» را دشوار کرده است.
غبار مریخ برای فضانوردان خطر دارد
تصور کنید در آینده فضانوردی پس از ساعت‌ها فعالیت روی سطح مریخ، به زیستگاه خود بازمی‌گردد؛ لباس فضانوردی او پوشیده از ذراتی است که ممکن است به تجهیزات بچسبند، وارد محیط زندگی شوند و حتی سلامت ریه‌ها را به خطر بیندازند. بررسی نمونه‌های لباس فضانوردی که مریخ‌نورد پشتکار ناسا حمل می‌کند، نشان می‌دهد غبار مریخ احتمالاً از غبار ماه سایندگی کمتری دارد، اما ذرات فوق‌ریز و ترکیبات بالقوه سمی آن همچنان می‌تواند برای مأموریت‌های انسانی آینده دردسرساز باشد.
بدن انسان‌ها سالانه ۲ میلیارد تن کربن‌دی‌اکسید تولید می‌کند
مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد میزان دی‌اکسید کربنی که در نتیجه سوخت‌وساز بدن انسان تولید می‌شود، طی سه دهه به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.
دانشمندان کشف کردند
چرا کمردرد مزمن تا این اندازه با احساس هویت فرد پیوند می‌خورد
برای افرادی که با کمردرد مزمن زندگی می‌کنند، حتی یک حرکت ساده ممکن است موج ناگهانی و شدیدی از درد را به دنبال داشته باشد. اکنون دانشمندان دریافته‌اند این دوره‌های دردناک، بخش شگفت‌انگیزی از مغز را فعال می‌کند؛ بخشی که ارتباط نزدیکی با احساس هویت و چگونگی نگاه ما به خودمان دارد.
یک متخصص باکتری‌شناسی پزشکی در گفت‌وگو با آناتک:
ظاهر تمیز، تضمین‌کننده پاکیزگی نیست
همین حالا روی گوشی همراهتان، اسفنج ظرفشویی یا دستگیره در خانه، میلیون‌ها میکروب زندگی می‌کنند؛ موجوداتی نامرئی که بعضی از آنها می‌توانند زمینه‌ساز بیماری باشند. نکته نگران‌کننده اینجاست که تمیزی ظاهری هیچ تضمینی برای پاک بودن سطوح نیست؛ اما با شناخت محل تجمع میکروب‌ها و رعایت چند عادت ساده بهداشتی می‌توان خطر آلودگی را کاهش داد.
دایناسورها منقرض شدند، اما چگونه کروکودیل‌ها باقی ماندند
چرا کروکودیل‌ها از برخورد سیارکی که ۶۶ میلیون سال پیش دایناسورها را از بین برد، جان سالم به در بردند؟ پژوهشی جدید نشان می‌دهد که ترجیح زیست در محیط‌های گرم ممکن است در جریان یکی از بزرگ‌ترین انقراض‌های جمعی زمین، مزیتی حیاتی برای آنها فراهم کرده باشد.
پراکندگی نور خورشید به آسمان رنگ آبی می‌دهد
در یک روز صاف، کافی است سرمان را بالا بگیریم تا گستره‌ای آبی را ببینیم؛ رنگی که از افق تا بالای سرمان امتداد دارد، اما همیشه یکسان نیست. نزدیک افق، آسمان روشن‌تر و کم‌رنگ‌تر به نظر می‌رسد و هرچه بالاتر را نگاه کنیم، رنگ آبی آن پررنگ‌تر می‌شود. هنگام طلوع و غروب خورشید نیز همین آسمان، گاهی به رنگ‌های نارنجی و سرخ درمی‌آید. اما چرا آسمان در میانه روز آبی است؟ اگر نور خورشید از همه رنگ‌های مرئی تشکیل شده، چرا چشم ما آسمان را بنفش، سبز یا سفید نمی‌بیند؟
نوع و دمای چای بر سلامت قلب و عروق شما اثر می‌گذارند
یک مطالعه گسترده روی نزدیک به ۴۸۶ هزار بزرگسال در چین نشان می‌دهد نوشیدن منظم چای ممکن است با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی همراه باشد؛ بااین‌حال، پژوهشگران دریافته‌اند که این ارتباط در همه شیوه‌های چای‌نوشی یکسان نیست و برخی ویژگی‌های این نوشیدنی می‌توانند در تفسیر نتایج اهمیت داشته باشند.
یک استاد فیزیک- اخترشناسی دانشگاه آزاد در گفت‌وگو با آناتک:
سازوکار همه منظومه‌ها مانند منظومه شمسی نیست
هزاران سیاره در فاصله‌های دور از زمین شناسایی شده‌اند که برخی از آنها ویژگی‌هایی کاملاً متفاوت با سیارات منظومه شمسی دارند. این جهان‌های دوردست، سرنخ‌های تازه‌ای از چگونگی شکل‌گیری سیارات و تنوع شگفت‌انگیز منظومه‌های سیاره‌ای در اختیار دانشمندان قرار می‌دهند.
۱ بعدی
