پیشنهاد سردبیر
بسیج اساتید دانشگاه آزاد در بیانیهای مطرح کرد
سخنگوی قوه قضائیه در گفتوگو با آنا مطرح کرد
علم و پژوهش
یک دانشیار علوم گیاهی دانشگاه «اجهیل» در گفتوگو با آناتک:
نجات کشاورزی به چیزی بیشتر از یک ژن نیاز دارد
تغییرات اقلیمی، کشاورزی جهان را با چالشی فراتر از افزایش دما و کاهش بارش روبهرو کرده است: تولید محصولاتی که بتوانند در شرایط سخت همچنان عملکرد و کیفیت خود را حفظ کنند. اما آیا میتوان با اصلاح ژنتیکی گیاهان، آنها را برای رویارویی با اقلیم آینده آماده کرد؟
بررسی فتوسنتز و انواع آن
فتوسنتز (Photosynthesis) چیست؟
فتوسنتز یکی از مهمترین فرایندهای زیستی در گیاهان است که طی آن گیاهان با استفاده از نور خورشید، آب و دیاکسیدکربن، مواد غذایی مورد نیاز خود را تولید میکنند. این فرایند بیشتر در برگها و درون اندامکهایی به نام کلروپلاست انجام میشود.
یک عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی:
شیرینسازی آب دریا؛ فرصتی برای جبران کمآبی با مسئولیتپذیری زیستمحیطی
شیرینسازی آب دریا میتواند بخشی از بحران آب ایران را حل کند، اما مصرف بالای انرژی و تخلیه شورابه، تهدیدی جدی برای محیطزیست است. آیا میتوان از این راهکار بدون آسیب به دریاها بهره گرفت؟
باستانشناسان چگونه یک کشتی غرقشده را مثل یک «کتاب» میخوانند
یک کشتی غرقشده برای باستانشناس فقط بقایای یک سفر دریایی در کف دریا نیست؛ جای قرار گرفتن کشتی، محموله آن و شکل و محل اشیای باقیمانده میتواند سرنخهایی از مسیرهای تجاری، کالاهای جابهجاشده و حتی چگونگی غرق شدن کشتی در اختیار پژوهشگران بگذارد. اما باستانشناسان چگونه از این بقایا، داستان یک کشتی و آدمهای درون آن را بازسازی میکنند؟
فضانوردان در فضا دچار یبوست میشوند
روده در فضا، مثل زمان حضور در زمین رفتار نمیکند. پژوهشگران با بررسی نمونههای خون ۵۲ فضانورد نشان دادند در هفتههای نخست اقامت در مدار، فرآیند تجزیه پروتئین در روده بهطور محسوسی تغییر میکند؛ تغییری که ممکن است با کاهش سرعت عبور مواد غذایی از دستگاه گوارش و بروز یبوست در فضا ارتباط داشته باشد.
چرا راه رفتن با افزایش سن بسیار دشوارتر میشود
پژوهش جدیدی در استرالیا به روشن شدن این موضوع کمک میکند که چرا راه رفتن با افزایش سن اغلب آهستهتر و خستهکنندهتر میشود. یافتهها نشان میدهد بدن بهتدریج بخشی از کارآیی حرکتی خود را به بهای حفظ ثبات و ایستادن در وضعیت قائم کنار میگذارد.
رئیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران در گفتوگو با آناتک:
۳۰۰ سال پیش از کوپرنیک؛ منجمان مراغه در پی حل معمای مدلهای سیارات
قرنها پیش از آنکه کوپرنیک خورشید را در مرکز نظام نجومی خود قرار دهد، منجمان مسلمان با یک مسئله اساسی در نجوم بطلمیوسی دستوپنجه نرم میکردند: چگونه میتوان حرکت پیچیده سیارات را با مدلی توضیح داد که بر حرکتهای دایرهای و یکنواخت افلاک استوار بود؟ رصدخانه مراغه در قرن هفتم هجری یکی از مهمترین محلهای تلاش برای حل همین مسئله بود. بعدها، شباهتهایی میان برخی راهحلهای ریاضی منجمان این سنت و آثار کوپرنیک دیده شد؛ شباهتهایی که هنوز نمیتوان آنها را بهطور قطعی نتیجه انتقال مستقیم دانش دانست.
قطب جنوب نقش مهمی در آب و هوای جهان دارد
قطب جنوب در حال تغییر است. این تغییر فقط به کاهش یخهای قطبی محدود نمیشود؛ نشانهها از دگرگونی مجموعهای از فرآیندهای اقیانوسی، جوی و یخی حکایت دارد که در تنظیم اقلیم سراسر زمین نقش دارند. یخهای پیرامون این قاره بخشی از تابش خورشید را به فضا بازمیگردانند، تشکیل و فرورفتن آبهای سرد و شور را در اقیانوس جنوبی تقویت میکنند و به جذب و انتقال دیاکسید کربن کمک میکنند.
بالا رفتن از پلهها، یک عادت مفید برای قلب
پژوهش جدیدی نشان میدهد افرادی که بهطور منظم از پلهها بالا میروند، با خطر کمتری برای مرگ ناشی از بیماریهای قلبی عروقی و مرگ به هر علت مواجه هستند؛ یافتهای که نشان میدهد حتی فعالیتهای ساده روزمره نیز میتواند با سلامت بهتر قلب ارتباط داشته باشد.
کوتولههای سفید، فسیلهای کیهانی که تاریخ راه شیری را فاش میکنند
ستارهها شناسنامه ندارند؛ اما گاهی پایان زندگی آنها سرنخهایی به دست ما میدهد که میتواند گذشتهشان را آشکار کند. کوتولههای سفید، بقایای فشرده ستارههایی هستند که مرحله تولید انرژی از طریق همجوشی هستهای را پشت سر گذاشتهاند. این اجرام پس از شکلگیری بهتدریج سرد و کمنور میشوند و همین روند قابل پیشبینی به اخترشناسان اجازه میدهد از آنها برای تخمین سن ستارهها، بررسی تاریخ شکلگیری راه شیری و حتی سنسنجی مستقل جهان استفاده کنند.
