در گفتوگو با آناتک بررسی شد
هسته زمین طول روز را تغییر می‌دهد
گرما اشتها را کم می‌کند؛ اما ممکن است وزن را بالا ببرد
به گزارش خبرگزاری آنا برای درک این ماجرا باید از جایی در مغز شروع کرد که شاید در نگاه اول ارتباط مستقیمی با غذا نداشته باشد. ناحیه‌ای به نام «پره‌اپتیک» در مغز، سال‌هاست به‌عنوان یکی از مراکز مهم تنظیم دمای بدن شناخته می‌شود؛ یعنی در شرایط گرم و سرد به بدن کمک می‌کند دمای داخلی خود را در محدوده مناسب نگه دارد.
اما پژوهش منتشرشده در نشریه «کامینیوکیشن بیولوژی» (Communications Biology) نشان می‌دهد این بخش از مغز احتمالا فقط مسئول تنظیم دما نیست. پژوهشگران مرکز تحقیقات زیست‌پزشکی پنینگتون گروهی از نورون‌های دارای گیرنده لپتین را در همین ناحیه شناسایی کرده‌اند که با گرم شدن محیط فعال می‌شوند و بر میزان غذای مصرفی اثر می‌گذارند.
لپتین هورمونی است که در تنظیم دریافت غذا و تعادل انرژی نقش دارد. آنچه در این مطالعه اهمیت دارد، خود لپتین به‌تنهایی نیست، بلکه نورون‌هایی است که گیرنده آن را دارند و در ناحیه پره‌اپتیک قرار گرفته‌اند. یافته‌های این پژوهش پیشنهاد می‌کند این نورون‌ها نشانه‌های مربوط به دمای محیط و وضعیت متابولیکی بدن را با یکدیگر تلفیق می‌کنند و از این طریق بر میزان غذای مصرفی و احساس سیری اثر می‌گذارند.
آزمایش روی موش‌ها چه چیزی را آشکار کرد؟
پژوهشگران در آزمایش‌هایی روی موش‌های نر و ماده، فعالیت این نورون‌ها را به‌طور انتخابی افزایش دادند و دریافتند که فعال شدن آنها اثری مشابه قرار گرفتن در محیط گرم دارد و میزان غذای مصرفی را کاهش می‌دهد.
فعال کردن نورون‌های گیرنده لپتین در ناحیه پره‌اپتیک، اثری شبیه قرار گرفتن در محیط گرم ایجاد کرد و باعث کاهش معنادار دریافت غذا شد. این نورون‌ها همچنین به مسیر موسوم به «ملانوکورتین» متصل بودند؛ مسیری عصبی که در کنترل گرسنگی و سیری نقش دارد. فعال کردن گیرنده ملانوکورتین-۴ نیز در این آزمایش‌ها کاهش دریافت غذا را به همراه داشت و این اثر به دمای محیط وابسته بود؛ بنابراین داستان فقط این نیست که «هوا گرم است و حیوان کمتر غذا می‌خورد». یافته‌ها پیشنهاد می‌کنند مغز، دمای محیط را به یکی از اطلاعات مؤثر در تنظیم اندازه وعده غذایی و احساس سیری تبدیل می‌کند.
تناقضی که همه‌چیز را تغییر می‌دهد
اما اگر گرما اشتها را کم می‌کند، چرا پژوهشگران از اثر «چاق‌کننده» یا obesogenic محیط گرم صحبت می‌کنند؟
پاسخ در سمت دیگر معادله انرژی قرار دارد. وزن بدن فقط به مقدار غذایی که وارد بدن می‌شود وابسته نیست؛ مقدار انرژی‌ای که بدن مصرف می‌کند نیز اهمیت دارد. تعادل انرژی زمانی حفظ می‌شود که دریافت انرژی و مصرف آن با یکدیگر هماهنگ باشند.
یک مرور علمی با عنوان «کنترل مصرف انرژی و گرمازایی توسط هیپوتالاموس» توضیح می‌دهد که مصرف انرژی بدن فقط به فعالیت بدنی محدود نمی‌شود؛ سوخت‌وساز در حالت استراحت و فرایند‌های دیگری که بدن برای حفظ تعادل انرژی انجام می‌دهد نیز در این معادله سهم دارند. هیپوتالاموس یکی از مراکز اصلی مغز برای تنظیم این تعادل است.
در همین نقطه است که یافته جدید اهمیت پیدا می‌کند. بر اساس توضیح مرکز تحقیقات زیست‌پزشکی پنینگتون، محیط گرم از یک سو می‌تواند میزان خوردن را کاهش دهد، اما از سوی دیگر مصرف انرژی بدن را نیز پایین می‌آورد؛ یعنی بدن کالری کمتری می‌سوزاند. اگر کاهش مصرف انرژی از کاهش دریافت غذا بیشتر باشد، نتیجه نهایی می‌تواند افزایش وزن در طول زمان باشد.
«لورا کایزر»، نویسنده اصلی مطالعه جدید، می‌گوید این نتایج نگاه سنتی را که بیشتر بر رژیم غذایی و فعالیت بدنی تمرکز دارد به چالش می‌کشد، زیرا مغز نشانه‌های محیطی مانند دما را در کنار پیام‌های متابولیکی در نظر می‌گیرد.
فقط یک مسیر عصبی در کار نیست
این تصویر با یافته‌های یک پژوهش جدید دیگر نیز همخوانی دارد. در این مطالعه، پژوهشگران دو مسیر عصبی در هیپوتالاموس را شناسایی کردند که هم در تنظیم دمای بدن و هم در کنترل مصرف انرژی نقش دارند؛ فعالیت این مسیر‌ها بر تولید گرما در بافت چربی قهوه‌ای و دمای بدن اثر می‌گذارد و در محیط‌های گرم، نقش آنها در تنظیم دمای بدن پررنگ‌تر می‌شود.
این یافته با مطالعه جدید درباره نورون‌های ناحیه پره‌اپتیک هم‌جهت است: مغز ظاهرا میان «چقدر بخوریم» و «چقدر انرژی برای تنظیم دمای بدن مصرف کنیم» ارتباطی بسیار پیچیده برقرار می‌کند.
خانه‌ای که همیشه دمای مناسبی دارد
پژوهشگران پنینگتون از این یافته‌ها برای طرح یک پرسش گسترده‌تر استفاده کرده‌اند: آیا زندگی در محیط‌های کنترل‌شده، که دمای آنها در بیشتر ساعات شبانه‌روز در محدوده‌ای نسبتا ثابت نگه داشته می‌شود، می‌تواند در بلندمدت بر تعادل انرژی اثر بگذارد؟
«هایکه مونتسبرگ-گرونینگ»، مدیر آزمایشگاه سیگنال‌دهی مرکزی لپتین، می‌گوید حتی اگر اشتها اندکی کاهش پیدا کند، کاهش میزان انرژی مصرف‌شده می‌تواند در مجموع به افزایش وزن منجر شود. به گفته او، این یافته‌ها می‌توانند به توضیح این موضوع کمک کنند که محیط‌های سرپوشیده با دمای کنترل‌شده چگونه ممکن است در افزایش وزن و چاقی نقش داشته باشند؛ موضوعی که هنوز به بررسی‌های بیشتری نیاز دارد.
البته یک مرز مهم وجود دارد: مطالعه اصلی روی موش‌ها انجام شده است؛ بنابراین نمی‌توان از آن نتیجه گرفت که گرم نگه داشتن خانه یا محل کار مستقیما باعث چاقی در انسان می‌شود. یافته‌ها بیشتر یک سازوکار عصبی احتمالی را معرفی می‌کنند که ارزش بررسی بیشتر دارد.
در نهایت، پیام این پژوهش شاید ساده‌تر از مدار‌های پیچیده مغزی باشد: بدن برای حفظ تعادل خود فقط به بشقاب غذا یا میزان ورزش نگاه نمی‌کند. دمای محیط نیز بخشی از اطلاعاتی است که مغز هنگام تصمیم‌گیری درباره خوردن، سیری و مصرف انرژی در نظر می‌گیرد. گرما ممکن است اشتها را خاموش‌تر کند، اما اگر همزمان شعله مصرف انرژی را پایین‌تر بیاورد، معادله وزن آن‌قدر‌ها هم ساده نخواهد بود.
انتهای پیام/
