تشکیل «شورای تحول علوم پایه» و تدوین نقشه راه؛ محور دومین هم‌اندیشی استادان دانشگاه جامع انقلاب اسلامی

روح‌اله رضوی‌نژاد
دومین نشست هم‌اندیشی استادان علوم پایه، با محوریت بررسی راه‌های تقویت این حوزه و پیشنهاد تشکیل شورایی مستقل برای علوم پایه با عنوان «شورای ارتقاء و تحول علوم پایه و بنیادی»، در هفته کتاب و در دانشگاه جامع انقلاب اسلامی برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری آنا، این نشست در ادامه گردهمایی پیشین استادان در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی (IPM) و در پی لبیک جمعی از استادان علوم پایه به پیام رهبر انقلاب خطاب به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی در ۴ آبان‌ماه برگزار شد. این برنامه به صورت حضوری و مجازی با استقبال استادان همراه بود.

در این نشست، جایگاه علوم پایه در پیشرفت علمی و فناوری کشور و ضرورت تبدیل تأکیدهای مطرح‌شده در پیام ۴ آبان به برنامه‌ها و راهکارهای عملی، از محورهای گفت‌وگو بود.

در ارائه نشست، فعالیت‌های علوم پایه در سه عرصه پژوهش‌های کاربردی، پایه و بنیادی دسته‌بندی شد: پژوهش کاربردی برای پاسخ‌گویی به نیازها و مسائل مشخص فناورانه؛ پژوهش پایه برای گسترش نظریه‌ها و توسعه دانش بر مبنای یافته‌های موجود؛ و پژوهش بنیادی برای جست‌وجوی حقایق ناشناخته و به‌چالش‌کشیدن مرزهای دانش.

در همین چارچوب، از فراخوان‌های موضوعی برای پاسخ به نیازهای کاربردی، شبکه‌سازی و شکل‌دهی اجتماع‌های علمی در پژوهش‌های پایه، و حمایت از پژوهش‌های بنیادی اولویت‌دار سخن گفته شد.

شورای مستقل؛ پیشنهادی برای صورت‌بندی مطالبات

یکی از محورهای اصلی نشست، بررسی شورای مستقل و متشکل از استادان دغدغه‌مند علوم پایه برای پرداختن به خود علوم پایه، به‌جای مباحث تخصصی ذیل علوم پایه، و پیگیری مسائل این حوزه بود. در بحث‌های مطرح‌شده، بر گردآوری دیدگاه‌های استادان و نخبگان، تدوین پیشنهادهای کارشناسی و ارائه راهکار به نهادهای مسئول در قالب ادامه فعالیت این شورا تأکید شد. همچنین پیشنهاد شد نمایندگانی از دانشگاه‌های مختلف به‌عنوان عضو این شورا در این روند مشارکت کنند و نشست‌های آینده با میزبانی دانشگاه‌های گوناگون، به موضوعات مشخص شورا اختصاص یابد.

در عین حال، برخی شرکت‌کنندگان بر ضرورت روشن‌شدن مأموریت و جایگاه شورا تأکید کردند: شورا باید از ساختاری صرفاً نمادین فراتر برود و نسبت آن با نهادهای موجود، اختیارات، سازوکار اجرایی و منابع آن مشخص شود. در گفت‌وگوها، بررسی ساختار متولی علوم پایه در کشور و راه‌های ارتباط با نهادهای مسئول، از جمله معاونت علمی، بنیاد علم و مجلس، به‌عنوان موضوعاتی برای پیگیری در نشست‌های بعدی مطرح شد.

در نهایت، قرار است این شورا با مشارکت استادان علوم پایه، ارتقاء علوم پایه و تحول آن را دنبال کند و با عنوان «شورای ارتقاء و تحول علوم پایه و بنیادی» فعالیت داشته باشد.

اشتغال و پیوند پژوهش با نیازهای کشور

در بخش دیدگاه‌های استادان، اشتغال دانش‌آموختگان علوم پایه و کاهش انگیزه ورود به برخی رشته‌ها از جمله دغدغه‌های مطرح‌شده بود. از جمله پیشنهاد ایجاد سازوکاری برای هماهنگی و یکپارچه‌سازی پژوهش‌های کاربردی جهت به‌کارگیری ظرفیت علوم پایه در حل مسائل اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی مطرح شد.

همچنین در سخنان استادان بر ضرورت حمایت مؤثر از پژوهش‌های پایه و بنیادی، تقویت جایگاه علوم پایه در سیاست‌گذاری و پرهیز از انتقال الگوهای پژوهشی بدون توجه به شرایط و ظرفیت‌های کشور تأکید شد. برخی پیشنهادها، از جمله حمایت آموزشی و شغلی از دانش‌آموختگان این رشته‌ها، نیز در جلسه مطرح شد.

همچنین مطرح شد: پیام ۴ آبان بر ضرورت برنامه‌ریزی جدی و عملی برای رشد علوم پایه تأکید دارد و این علوم را از پایه‌های پیشرفت علمی و فناوری می‌داند. در ادامه، گزارشی از استقبال استادان از بیانیه استادان علوم پایه و لبیک بیش از ۳۰۰۰ استاد دانشگاه‌های سراسر کشور به بیانیه رهبر انقلاب بیان شد.

در پایان، بر تداوم نشست‌های هم‌اندیشی و اختصاص جلسات آینده به موضوعاتی، چون ساختار‌ها و نهادسازی لازم در حوزه علوم پایه و سایر مأموریت‌های شورای پیشنهادی، عرصه‌های تحقیقاتی علوم پایه، حمایت از تحقیقات بنیادی و راهکار‌های اجرایی تأکید شد. برگزاری نشست‌های بعدی با دعوت شورا و میزبانی دانشگاه‌های مختلف نیز به‌عنوان مسیر ادامه این گفت‌و‌گو‌ها مطرح شد. همچنین از همه استادان علوم پایه کشور که مایل به عضویت در شورای مستقل علوم پایه هستند دعوت به عمل آمد.

انتهای پیام/

ارسال نظر