بازشناسی مفاخر علمی گامی در مسیر بازخوانی هویت تمدنی ایران است

به گزارش خبرگزاری آنا، همایش ملی «محمد بن حسن کرجی؛ پیشگام مهندسی آب، جبر و ریاضیات در تمدن ایرانی ـ اسلامی» با هدف بازشناسی شخصیت علمی و تمدنی این دانشمند ایرانی، واکاوی ابعاد کمتر شناخته‌شده آثار و اندیشه‌های وی و تبیین نقش ماندگار او در توسعه علوم ریاضی و مهندسی آب، با حضور جمعی از مسئولان کشوری و استانی، استادان، پژوهشگران و دانشگاهیان در دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج برگزار شد.

همایش ملی «محمد بن حسن کرجی؛ پیشگام مهندسی آب، جبر و ریاضیات در تمدن ایرانی ـ اسلامی» با حضور دکتر نوید ادهم، دبیرکل هیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی؛ دکتر قدرت‌الله سیف، معاون سیاسی استانداری البرز؛ مهدی مهرور معاون استاندار و فرماندار ویژه شهرستان کرج؛ حمید حشمدار معاون سیاسی و امنیتی فرمانداری کرج؛ حسین کلانتری خلیل‌آباد رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز و واحد کرج؛ حجت‌الاسلام مرتضی مطهری‌پور مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های استان البرز؛ حجت‌الاسلام علی عطایی‌نسب مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز؛ فرزاد شعبانی مدیرکل آموزش و پرورش استان البرز، جمعی از مسئولان استانداری، اعضای شورای اسلامی شهر کرج، رؤسای دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی استان البرز، اعضای هیئت امنای دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز، اعضای هیئت علمی، کارکنان و دانشجویان برگزار شد.

این همایش با هدف بازشناسی شخصیت محمد بن حسن کرجی و معرفی ابعاد کمتر شناخته‌شده علمی و تمدنی وی، تحلیل و تبیین آثار، مستندات، کتاب‌ها و روش‌های علمی او در حوزه جبر، ریاضیات و مهندسی آب و همچنین تطبیق یافته‌های علمی این دانشمند با دانش روز، با رویکرد زمینه‌سازی برای نظریه‌پردازی در تمدن نوین اسلامی برگزار شد.

ازجمله محور‌های این رویداد علمی می‌توان به بازشناسی شخصیت علمی و جایگاه کرجی در سیر تمدن ایرانی ـ اسلامی، بررسی نوآوری‌های وی در توسعه جبر و بنیان‌گذاری رویکرد تحلیلی در ریاضیات و تبیین نقش او در تحول و نظام‌مند‌سازی آموزش ریاضی در تمدن ایرانی ـ اسلامی اشاره کرد.

در جریان این همایش، از پوستر ترجمه دو جلد کتاب «الکافی» و «الفخری» تألیف محمد بن حسن کرجی، از آثار علمی مرتبط با حوزه‌های جبر، حساب، هندسه و ریاضیات، همچنین اپلیکیشن کرجی رونمایی شد.

همچنین پیش از آغاز رسمی همایش، برنامه‌هایی در راستای پاسداشت شخصیت علمی و تمدنی این دانشمند ایرانی برگزار شد که ازجمله آنها می‌توان به رونمایی از دیوارنگاره محمد بن حسن کرجی، رونمایی از تابلوی نام‌گذاری دانشکده علوم و فناوری‌های نوین به نام این دانشمند ایرانی، افتتاح پیاده‌راه فرهنگی دانشگاه و ادای احترام به شهدای گمنام دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج اشاره کرد.

حسین کلانتری خلیل‌آباد رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز و واحد کرج در این مراسم ضمن قدردانی از دکتر علی‌اکبر ولایتی، رئیس کمیته فرهنگ و تمدن ایران و اسلام، به دلیل توجه ویژه به بازشناسی مفاخر علمی و تمدنی ایران و حمایت از برگزاری این رویداد، از اعضای این کمیته به‌واسطه نگاه تخصصی و راهبردی در انتخاب موضوع و تبیین ابعاد علمی و تمدنی شخصیت محمد بن حسن کرجی و همچنین دکتر نوید ادهم، دبیرکل هیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی، به دلیل همراهی و حمایت از این حرکت علمی و فرهنگی قدردانی کرد.

وی از استادان، صاحب‌نظران و پژوهشگرانی که با ارائه مقاله، سخنرانی و مشارکت علمی در غنای محتوایی همایش نقش داشتند، تشکر کرد و اظهار کرد: بی‌تردید، توجه و حمایت از چنین رویدادهایی، نشان‌دهنده اهمیت جایگاه میراث علمی ایران در منظومه فکری و فرهنگی کشور و ضرورت معرفی دوباره شخصیت‌هایی است که در شکل‌گیری تمدن علمی جهان نقش‌آفرین بوده‌اند.

وی با بیان اینکه برگزاری این همایش را نباید صرفاً یک برنامه علمی یا بزرگداشت تاریخی تلقی کرد، افزود: آنچه امروز به دنبال آن هستیم، بازخوانی بخشی از هویت علمی و تمدنی ایران و یادآوری سهم دانشمندان ایرانی در شکل‌گیری و توسعه علوم در تمدن اسلامی و جهان است.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز و واحد کرج خاطرنشان کرد: تاریخ ایران سرشار از شخصیت‌هایی است که با اندیشه، پژوهش، خلاقیت و نوآوری خود، مرز‌های دانش بشری را گسترش داده‌اند؛ دانشمندانی که آثار و اندیشه‌های آنان نه‌تنها در زمان خود اثرگذار بوده، بلکه در شکل‌گیری مسیر‌های بعدی علم نیز نقش داشته است.

وی، محمد بن حسن کرجی را ازجمله این شخصیت‌ها دانست و گفت: کرجی دانشمندی است که در حوزه ریاضیات، جبر و به‌ویژه شناخت و تحلیل مسائل مرتبط با آب‌های زیرزمینی، جایگاهی برجسته دارد.

کلانتری خلیل‌آباد با اشاره به ویژگی‌های برجسته آثار کرجی، توجه به کاربرد ریاضیات در حل مسائل عملی را از مهم‌ترین وجوه علمی این دانشمند برشمرد و اظهار کرد: او از جمله دانشمندانی است که توانست میان تفکر ریاضی، استدلال علمی و نیاز‌های فنی و مهندسی ارتباط برقرار کند.

وی افزود: در حوزه جبر، آثار کرجی در توسعه روش‌های محاسباتی و گسترش نگاه تحلیلی به مسائل ریاضی اهمیت دارد. همچنین در حوزه آب‌های زیرزمینی و شناخت سازوکار‌های مرتبط با منابع آب، اثر ارزشمند او، «انباط المیاه الخفیه»، نشان‌دهنده توجه عمیق وی به شناخت علمی منابع آب، ویژگی‌های زمین و شیوه‌های بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی است.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز و واحد کرج با بیان اینکه این میراث علمی برای جامعه امروز نیز پیام روشنی دارد، تصریح کرد: علم زمانی به بالاترین سطح اثرگذاری خود می‌رسد که بتواند به نیاز‌های واقعی جامعه پاسخ دهد.

وی متذکر شد: امروز که کشور ما با چالش‌هایی همچون کم‌آبی، افت منابع آب زیرزمینی، فرونشست زمین و ضرورت مدیریت پایدار منابع طبیعی مواجه است، بازخوانی اندیشه‌های دانشمندانی مانند کرجی می‌تواند زمینه‌ساز توجه بیشتر به پیوند میان دانش بنیادی، مهندسی و حل مسائل ملی باشد.

کلانتری خلیل‌آباد تأکید کرد: البته هدف ما صرفاً بازگشت به گذشته نیست؛ بلکه می‌خواهیم با شناخت ریشه‌های علمی و تجربی خود، افق‌های جدیدی برای آینده ترسیم کنیم.

وی، یکی از مسئولیت‌های مهم دانشگاه‌ها را ایجاد پیوند میان میراث علمی گذشته و ظرفیت‌های دانش و فناوری امروز دانست و گفت: ما معتقدیم بزرگداشت مفاخر علمی زمانی ارزشمند و اثربخش خواهد بود که از سطح مراسم و سخنرانی فراتر رود و به تولید دانش، شکل‌گیری جریان‌های پژوهشی، تدوین آثار علمی، طراحی برنامه‌های آموزشی و تعریف طرح‌های کاربردی منجر شود.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز و واحد کرج خاطرنشان کرد: ضروری است آثار و اندیشه‌های کرجی با رویکرد‌های جدید در حوزه مهندسی آب، ریاضیات کاربردی، هوش مصنوعی، مدل‌سازی منابع آب، فناوری‌های نوین و مدیریت هوشمند منابع طبیعی مورد مطالعه و بازخوانی قرار گیرد.

کلانتری خلیل‌آباد با اشاره به جایگاه دانشگاه آزاد اسلامی در نظام آموزش عالی کشور اظهار کرد: دانشگاه آزاد اسلامی به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های آموزش عالی کشور، صرفاً مسئول آموزش دانشجویان و توسعه فعالیت‌های پژوهشی نیست؛ بلکه رسالت مهم‌تری نیز بر عهده دارد و آن مشارکت فعال در تولید، بازشناسی و ترویج سرمایه‌های علمی، فرهنگی و تمدنی ایران و اسلام است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، انتقال میراث علمی به نسل جوان را از نکات مهم و مورد توجه این همایش دانست و بیان کرد: دانشجویان ما باید بدانند که ایرانیان در تاریخ علم صرفاً مصرف‌کننده دانش نبوده‌اند؛ بلکه در دوره‌های مختلف، در تولید نظریه، توسعه روش‌های علمی و ارائه راه‌حل‌های فنی و مهندسی نقش‌آفرین بوده‌اند.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز و واحد کرج افزود: شناخت شخصیت‌هایی مانند کرجی می‌تواند خودباوری علمی را در نسل جدید تقویت کند و این پیام را انتقال دهد که دستیابی به مرجعیت علمی، نیازمند تلاش، اندیشه‌ورزی، پژوهش مستمر و اعتماد به ظرفیت‌های ملی است.

کلانتری خلیل‌آباد ابراز امیدواری کرد که این همایش بتواند زمینه‌ساز شکل‌گیری مطالعات عمیق‌تر، انتشار آثار علمی معتبر و تعریف پروژه‌های پژوهشی و کاربردی در حوزه‌های مرتبط با میراث علمی کرجی باشد.