بازنگری اسناد بالادستی توسعه هوافضا در شورای عالی انقلاب فرهنگی/ دانشگاه‌ها پیشران فناوری‌های آینده‌نگر تا ۵ سال آینده

حسن حدادپور، استاد دانشکده مهندسی هوافضای دانشگاه صنعتی شریف در گفت‌و‌گو با خبرنگار آنا، پیرامون آخرین وضعیت اسناد بالادستی و توسعه‌ای کشور در حوزه هوافضا، اظهار کرد: سندی تحت عنوان «سند توسعه هوایی کشور» که در سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ تدوین شده بود، هم‌اکنون از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی در حال بازنگری است و عنقریب نهایی و ابلاغ خواهد شد.

وی با اشاره به مقتضیات خاص کشور افزود: توسعه معمولاً بر اساس برنامه‌های کلان و درازمدت انجام می‌گیرد، اما شرایط جنگی و بحرانی ماهیت «فورس‌ماژور» دارد. در چنین شرایط خاصی، برخی برنامه‌های خاص نیازمند شتاب‌دهی و تغییرات مقطعی هستند؛ با این حال، اصل قضیه مبتنی بر همان سند اصلی توسعه است که فرآیند بازنگری را طی می‌کند.

این استاد دانشگاه شریف در پاسخ به این پرسش که چه نیاز‌هایی در این حوزه احصا شده و ارتباط صنعت و دانشگاه چگونه تعریف می‌شود، تصریح کرد: حوزه هوافضا بسیار وسیع و متنوع است؛ از هواپیما‌های مسافربری و امدادونجات گرفته تا بحث‌های نظامی و حوزه فضایی شامل ماهواره‌های مخابراتی و سنجشی، همگی طیف گسترده‌ای را تشکیل می‌دهند.

حدادپور با ذکر مثالی در حوزه صنعت مسافری هوایی توضیح داد: هنگام نگارش سند، شاخص‌هایی نظیر تعداد صندلی‌های مورد نیاز صنعت هوایی کشور در سال و روند رشد آن در افق ۲۰ ساله تعیین و نیاز‌ها به دقت مشخص می‌شوند. همچنین حوزه‌های دیگری نظیر کاربرد‌های کشاورزی و صنایع نظامی نیز مطرح هستند.

وی درباره زیرساخت‌های لازم برای پاسخگویی به این نیاز‌ها گفت: پس از جمع‌آوری نیازها، نوبت به تأمین زیرساخت‌ها می‌رسد. بخش عمده‌ای از آموزش، پژوهش و فناوری‌های با سطح آمادگی فناوری (TRL) پایین‌تر در دانشگاه‌ها انجام می‌شود؛ سپس دستاورد‌ها به شرکت‌های دانش‌بنیان منتقل شده و در نهایت به شرکت‌های تولیدی منتهی می‌گردد. بنابراین، نقش بنیادین دانشگاه‌ها در این عرصه، آموزش، پژوهش و احصای فناوری‌هایی است که شاید امروز در دسترس نباشند، اما برای ۵ یا ۶ سال آینده کشور ضروری هستند.

ضرورت بازنگری در پذیرش دانشجوی هوافضا و برنامه‌های درسی

حدادپور در پاسخ به آخرین سوال خبرنگار آنا درباره لزوم بازنگری در پذیرش دانشجو در رشته هوافضا با توجه به اهمیت راهبردی آن، خاطرنشان کرد: رشته هوافضا یک حوزه چندوجهی است. سیستم فضایی و هوایی صرفاً در انحصار فارغ‌التحصیلان هوافضا نیست، بلکه مهندسان مکانیک، برق، کامپیوتر، مهندسی شیمی و سایر رشته‌ها نیز در آن کاربرد دارند؛ به‌گونه‌ای که از دیدگاه سیستمی، شاید تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد متخصصان این حوزه را مهندسان هوافضا تشکیل دهند و به همین دلیل باید به همه شاخه‌های مهندسی توجه داشت.

وی در پایان با تأکید بر لزوم بازنگری در خود حوزه هوافضا یادآور شد: این بازنگری باید در چند جنبه از جمله ظرفیت پذیرش دانشجو و سرفصل‌های آموزشی انجام شود. ما به‌طور مستمر با صنایع ارتباط داریم، بازخورد‌های آموزش‌های فعلی را دریافت می‌کنیم و بر حسب نیاز‌های احصاشده، در حد اختیارات مجاز، تغییراتی را در برنامه‌های درسی اعمال می‌کنیم.