فرهادی: با وجود نیاز به استخدام ۲۴ هزار نیروی انسانی، سال تحصیلی را بدون کمبود آغاز کردیم

به گزارش خبرنگار گروه جامعه آنا، آیین انعقاد تفاهم‌نامه همکاری میان وزارت آموزش‌وپرورش و مرکز آمار ایران با حضور علی فرهادی، معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش و غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران برگزار شد.

علی فرهادی، معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش در این مراسم با اشاره به اهمیت آمار دقیق در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور اظهار کرد: انعقاد این تفاهم‌نامه را به فال نیک می‌گیریم؛ چراکه امیدواریم با تقویت همکاری میان وزارت آموزش‌وپرورش و مرکز آمار ایران، زمینه تصمیم‌گیری مبتنی بر اعداد و اطلاعات دقیق بیش از گذشته فراهم شود.

وی با اشاره به جایگاه عدد و محاسبه در آموزه‌های دینی افزود: در قرآن کریم نیز به نظم، حساب و جایگاه اعداد در نظام آفرینش توجه ویژه‌ای شده است. شناخت دقیق زمان، حساب و اندازه‌ها در زندگی انسان اهمیت دارد و آیات قرآن نیز انسان را به تفکر، تعقل و شناخت نظم حاکم بر جهان هستی دعوت می‌کنند.

فرهادی ادامه داد: اگر بخواهیم در هر حوزه‌ای به تصمیم‌گیری درست برسیم، باید از اطلاعات و محاسبات دقیق برخوردار باشیم. در هر فرایند مهم، چهار بُعد اساسی شامل منابع، مصارف، روش‌ها و اهداف مطرح است. ابتدا باید منابع موجود را به‌درستی شناسایی کنیم، سپس مصارف را بسنجیم و روش‌ها و فرایندهای اجرایی را مشخص کنیم تا بتوانیم به اهداف تعیین‌شده دست یابیم.

آموزش‌وپرورش؛ نقطه آغاز شکل‌گیری سرمایه انسانی کشور

معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش با تأکید بر اهمیت آمار در نظام تعلیم و تربیت تصریح کرد: اهمیت آمار در آموزش‌وپرورش به دلیل نقشی که این دستگاه در تربیت و تأمین سرمایه انسانی کشور دارد، بسیار بیشتر از بسیاری از حوزه‌های دیگر است.

وی گفت: اگر در وزارتخانه‌ای که وظیفه تولید خودرو را برعهده دارد، خطایی آماری رخ دهد، ممکن است تعداد خودروهای تولیدشده بیشتر یا کمتر از میزان واقعی اعلام شود؛ اما زمانی که با حوزه‌ای مانند آموزش‌وپرورش مواجه هستیم، موضوع بسیار حساس‌تر است؛ زیرا با گران‌بهاترین ثروت هر کشور، یعنی منابع انسانی، سروکار داریم.

فرهادی افزود: بر اساس نتایج پژوهش‌ها و تحقیقات انجام‌شده و همچنین با توجه به نگاه دینی، مهم‌ترین سرمایه هر کشور نیروی انسانی آن است. البته منظور از سرمایه انسانی، نیروی انسانی ماهر، سالم و توانمند است؛ بنابراین اگر فردی با مشکلاتی مانند اعتیاد مواجه باشد، نمی‌توان بدون توجه به این مسئله او را به‌عنوان نیروی انسانی بهره‌ور در نظر گرفت، بلکه باید برای نجات و توانمندسازی او اقدام کرد.

وی ادامه داد: دستگاه تعلیم و تربیت مسئولیت مهمی در پرورش این سرمایه عظیم برعهده دارد تا نیروی انسانی کشور بتواند زمینه تحقق اهداف و پیشرفت ملی را فراهم کند. بر اساس سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش نیز باید دانش‌آموزان را به مراتبی از حیات طیبه برسانیم و برای تحقق این هدف، لازم است منابع، مصارف و ظرفیت‌های موجود را با دقت شناسایی و مدیریت کنیم.

تصمیم‌گیری آماری چگونه مانع کمبود معلم در آغاز سال تحصیلی شد؟

فرهادی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه مدیریت منابع انسانی آموزش‌وپرورش اظهار کرد: خوشبختانه در چند سال اخیر، توجه به آمار در آموزش‌وپرورش افزایش یافته و ما نیز مانند بسیاری از دستگاه‌های کشور به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که آمار دقیق، مبنای اصلی تصمیم‌گیری است و بدون اطلاعات معتبر، هیچ تصمیمی به‌درستی به سرانجام نخواهد رسید.

وی افزود: در این راستا، سامانه‌های آماری توسعه یافته‌اند، برای ایجاد زیرساخت‌های موردنیاز هزینه شده و تلاش کرده‌ایم اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری‌های دقیق و به‌موقع در اختیار مدیران قرار گیرد.

معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به نقش آمار در مدیریت نیروی انسانی بیان کرد: اقدامات انجام‌شده در حوزه مرکز برنامه‌ریزی منابع انسانی و امور اداری و تسلط همکاران این بخش بر اطلاعات و ظرفیت‌های موجود، موجب شده است مدیریت منابع انسانی در سراسر کشور با بهره‌وری بیشتری انجام شود.

وی با اشاره به نیاز آموزش‌وپرورش به جذب نیروی جدید در سال جاری گفت: بر اساس محاسبات و بررسی‌های انجام‌شده، با توجه به منابع و مصارف نیروی انسانی، آموزش‌وپرورش امسال باید ۲۴ هزار نفر را استخدام می‌کرد؛ اما به دلیل شرایط جنگی، امکان استخدام این نیرو‌ها فراهم نشد.

فرهادی ادامه داد: با وجود این محدودیت، شناخت دقیق ظرفیت‌های موجود، برنامه‌ریزی مبتنی بر آمار و توزیع بهینه نیروی انسانی موجب شد در آغاز سال تحصیلی جاری با کمبود معلم مواجه نشویم و مدارس بتوانند فعالیت آموزشی خود را آغاز کنند.

وی تأکید کرد: این تجربه نشان می‌دهد که مدیریت مبتنی بر داده‌های دقیق تا چه اندازه می‌تواند در استفاده بهینه از منابع موجود و عبور از محدودیت‌ها مؤثر باشد.

ساماندهی بیش از ۹۳ هزار جابه‌جایی معلم؛ ۶۵ هزار انتقال با سامانه

معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش در بخش دیگری از سخنان خود به آمار نقل‌وانتقالات معلمان اشاره کرد و گفت: در حوزه نقل‌وانتقالات نیز اقدامات گسترده‌ای انجام شده و بیش از ۹۳ هزار مورد نقل‌وانتقال معلمان صورت گرفته است.

وی افزود: از این تعداد، حدود ۶۵ هزار مورد از طریق سامانه و به‌صورت سیستمی انجام شده است؛ به این معنا که فرایند انتقال این گروه از معلمان با اتکا به سازوکار سامانه و بدون دخالت مستقیم در تصمیم‌گیری‌های مربوط به هر مورد پیش رفته است.

فرهادی تصریح کرد: اجرای سامانه‌ای فرایند نقل‌وانتقالات، علاوه بر کاهش نیاز به مداخله مستقیم، به بهبود مدیریت منابع انسانی و افزایش بهره‌وری کمک می‌کند. همچنین ساماندهی مناسب‌تر محل خدمت معلمان می‌تواند در ارتقای رضایتمندی آنان مؤثر باشد.

وی ادامه داد: تجربه نقل‌وانتقالات نشان می‌دهد که استفاده از سامانه‌های اطلاعاتی و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، ظرفیت قابل‌توجهی برای اصلاح فرایند‌های اداری و افزایش کارآمدی در آموزش‌وپرورش ایجاد می‌کند.

هشدار درباره کاهش جمعیت دانش‌آموزی؛ ضرورت برنامه‌ریزی از سال‌ها قبل

فرهادی با تأکید بر ضرورت استفاده از آمار‌های جمعیتی در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت آموزش‌وپرورش اظهار کرد: همکاری میان وزارت آموزش‌وپرورش و مرکز آمار ایران می‌تواند به ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت و بهبود تصمیم‌گیری‌ها در این حوزه کمک کند؛ به‌ویژه آنکه اطلاعات جمعیتی، نقش تعیین‌کننده‌ای در برنامه‌ریزی برای آینده مدارس و نظام آموزشی دارند.

وی افزود: برای نمونه، پیش‌بینی‌های جمعیتی در سال ۱۴۱۲ حاکی از کاهش جمعیت دانش‌آموزی به میزان حدود سه‌ونیم میلیون نفر در افق هفت‌ساله بود و حتی احتمال می‌رفت میزان این کاهش بیشتر از رقم پیش‌بینی‌شده باشد.

معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به پیامد‌های چنین تغییراتی بیان کرد: این نوع آمار‌ها می‌تواند توجه کنشگران حوزه جمعیت و برنامه‌ریزان کشور را به ابعاد مسئله جلب کند. اگر نتوانیم برای مدیریت پیامد‌های کاهش جمعیت اهتمام جدی داشته باشیم، کشور با خسارت بزرگی مواجه خواهد شد.

وی تصریح کرد: آمار دقیق و به‌موقع می‌تواند به حساس‌سازی جامعه و مسئولان نسبت به تحولات جمعیتی کمک کند و زمینه تصمیم‌گیری مناسب برای مواجهه با این تغییرات را فراهم آورد.

فرهادی ادامه داد: اگر چند سال زودتر به موضوع کاهش جمعیت دانش‌آموزی در افق هفت‌ساله توجه می‌شد، امکان مدیریت بهتر این روند و برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای استفاده از ظرفیت‌های آموزشی وجود داشت. از این رو، ضرورت دارد اطلاعات جمعیتی و پیش‌بینی‌های آماری از همان مراحل اولیه در تصمیم‌گیری‌های کلان مورد توجه قرار گیرند.

تفاهم با مرکز آمار برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر در نظام تعلیم و تربیت

معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش در ادامه با تأکید بر ضرورت تقویت تعامل میان دو مجموعه اظهار کرد: هم‌افزایی میان اطلاعات آماری وزارت آموزش‌وپرورش و داده‌های مرکز آمار ایران، به‌عنوان مرجع معتبر آماری کشور، می‌تواند زمینه بهبود وضعیت تعلیم و تربیت و ارتقای کیفیت آموزش‌وپرورش را فراهم کند.

وی افزود: انتظار داریم با بهره‌گیری از ظرفیت مرکز آمار ایران و اطلاعاتی که دو مجموعه در اختیار یکدیگر قرار می‌دهند، امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تر درباره مسائل و نیاز‌های نظام آموزشی فراهم شود.

فرهادی با اشاره به اهمیت دسترسی به‌موقع به اطلاعات خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی‌های اساسی آمار مؤثر، دقت، اتقان و به‌موقع بودن آن است. داده‌های آماری زمانی می‌توانند در تصمیم‌گیری‌ها نقش واقعی ایفا کنند که در زمان مناسب در دسترس باشند و در تمام مراحل برنامه‌ریزی و اجرا مورد استفاده قرار گیرند.

وی ابراز امیدواری کرد: با گسترش همکاری‌های مشترک میان وزارت آموزش‌وپرورش و مرکز آمار ایران، زمینه استفاده مؤثرتر از داده‌های دقیق در مدیریت منابع، برنامه‌ریزی آموزشی، ساماندهی نیروی انسانی و ارتقای کیفیت نظام تعلیم و تربیت کشور فراهم شود.

گودرزی: تصمیم‌گیری بدون آمار به‌روز و دقیق، حکمرانی مبتنی بر شواهد را محقق نمی‌کند

غلامرضا گودرزی، رئیس مرکز آمار ایران، در این مراسم با اشاره به اهمیت توسعه همکاری‌های آماری میان دستگاه‌های اجرایی اظهار کرد: آموزش‌وپرورش یکی از دستگاه‌هایی است که در حوزه آمار سابقه خوبی دارد و امیدواریم با توسعه همکاری‌های مشترک، این مجموعه بتواند بیش از گذشته در مسیر تحقق حکمرانی داده‌محور و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد حرکت کند.

وی با قدردانی از تلاش آمارگیران در سراسر کشور و همکارانی که در حوزه‌های مرتبط با آموزش‌وپرورش فعالیت می‌کنند، افزود: در این میان، معلمانی نیز حضور دارند که در حوزه آموزش آمار فعالیت می‌کنند، اما معمولاً کمتر دیده می‌شوند. لازم است از تلاش این افراد و همکارانی که در بخش‌های مختلف آماری کشور فعالیت دارند، قدردانی شود.

رئیس مرکز آمار ایران با تأکید بر اهمیت جایگاه آموزش‌وپرورش در نظام آماری کشور ادامه داد: آموزش‌وپرورش از جمله دستگاه‌هایی است که باید برای توسعه همکاری با آن وقت گذاشت و برنامه‌ریزی کرد؛ چراکه ظرفیت‌های گسترده این مجموعه می‌تواند در پیشبرد فعالیت‌های آماری و تقویت زیرساخت‌های تصمیم‌گیری کشور مؤثر باشد.

آمار باید پیش از وقوع مسائل، مسیر تصمیم‌گیری را روشن کند

گودرزی با اشاره به ضرورت به‌روز بودن داده‌ها و اطلاعات آماری تصریح کرد: یکی از موضوعات مهم در حوزه آمار این است که اطلاعات باید به‌روز و به‌موقع تولید شوند تا بتوان پیش از وقوع اتفاقات یا گسترش مسائل، از این داده‌ها برای تصمیم‌گیری استفاده کرد.

وی افزود: زمانی که آمار در اختیار دستگاه‌های تصمیم‌گیر قرار می‌گیرد، این اطلاعات می‌تواند مبنای برنامه‌ریزی قرار گیرد و به مسئولان کمک کند تا تصمیم‌های دقیق‌تری اتخاذ کنند. بنابراین، هدف این است که همکاری‌های آماری به‌گونه‌ای توسعه پیدا کند که اطلاعات مورد نیاز دستگاه‌ها در زمان مناسب در اختیار آنها قرار گیرد.

رئیس مرکز آمار ایران با بیان اینکه تولید آمار نباید صرفاً به اجرای سرشماری محدود شود، خاطرنشان کرد: اگر فعالیت‌های آماری فقط به انجام یک سرشماری محدود می‌شد، شاید انگیزه و ظرفیت لازم برای مشارکت گسترده افراد و مجموعه‌های مختلف در این مسیر ایجاد نمی‌شد؛ اما این اتفاق بزرگ زمینه‌ای فراهم کرده است تا شبکه گسترده‌تری از همکاری‌ها شکل بگیرد و ظرفیت‌های دستگاه‌های مختلف در خدمت تولید اطلاعات آماری قرار گیرد.

توسعه آمار‌های اجتماعی برای شناسایی مشکلات اساسی کشور

گودرزی با اشاره به برنامه‌های مرکز آمار ایران برای گسترش دامنه فعالیت‌های آماری بیان کرد: تلاش می‌کنیم در حوزه علوم اجتماعی و سایر حوزه‌های مرتبط، آمار‌های بیشتری تولید کنیم؛ چراکه هرچه اطلاعات آماری معتبرتر و گسترده‌تری تولید شود، رسانه‌ها و تصمیم‌گیران نیز نسبت به موضوعات و حساسیت‌های موجود در جامعه توجه بیشتری نشان خواهند داد.

وی ادامه داد: افزایش توجه به داده‌ها و اطلاعات آماری می‌تواند به شناسایی بهتر مسائل و مشکلات منجر شود و زمینه را برای پیگیری جدی‌تر آنها فراهم کند. در نهایت، هدف از این اقدامات آن است که بتوانیم به حل مشکلات اساسی کشور کمک کنیم و نتیجه این فعالیت‌ها در زندگی مردم و بهبود شرایط جامعه نمایان شود.

رئیس مرکز آمار ایران تأکید کرد: اگر بتوانیم در این مسیر موفق عمل کنیم و اطلاعات مورد نیاز برای شناخت مسائل کشور را به‌درستی تولید و ارائه دهیم، گام مؤثری در جهت کمک به مردم برداشته‌ایم. در این مسیر نیز مرکز آمار ایران آمادگی دارد برای تولید اطلاعات مورد نیاز دستگاه‌های اجرایی، از جمله آموزش‌وپرورش، همکاری کند.

تفاهم‌نامه‌ها، مسیر پیوند داده‌های دستگاه‌ها با تصمیم‌گیری علمی

گودرزی در ادامه با اشاره به تفاهم‌نامه همکاری با وزارت آموزش‌وپرورش گفت: یکی از موضوعات مهمی که در سال جاری مورد توجه قرار گرفته، توسعه تفاهم‌نامه‌های همکاری با دستگاه‌های اجرایی است. دلیل این موضوع آن است که برای حرکت به سمت تصمیم‌گیری مبتنی بر آمار، شواهد و داده‌های معتبر، باید با دستگاه‌های مرتبط همکاری کنیم و زمینه لازم برای انجام فعالیت‌های مشترک را فراهم آوریم.

وی افزود: زمانی که قرار است از آمار برای برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری استفاده شود، لازم است اطلاعات و ظرفیت‌های موجود در دستگاه‌های مختلف به‌درستی شناسایی و در مسیر تولید داده‌های مورد نیاز به کار گرفته شوند. انعقاد تفاهم‌نامه با دستگاه‌های اجرایی نیز با همین هدف دنبال می‌شود تا همکاری‌ها از سطح ارتباطات مقطعی فراتر برود و به یک روند مستمر و مؤثر تبدیل شود.

رئیس مرکز آمار ایران خاطرنشان کرد: امیدواریم آموزش‌وپرورش نیز با توجه به سابقه و ظرفیت‌های خود، یکی از دستگاه‌های پیشرو در این زمینه باشد و بتواند با مشارکت در توسعه فعالیت‌های آماری، به تقویت حکمرانی داده‌محور در کشور کمک کند.

دانش‌آموزان و معلمان؛ ظرفیت مغفول توسعه سواد آماری

گودرزی با اشاره به نقش آموزش‌وپرورش در گسترش سواد آماری کشور اظهار کرد: یکی از زمینه‌های مهم همکاری با آموزش‌وپرورش، توسعه سواد آماری در میان دانش‌آموزان و معلمان است. دانش‌آموزان در مقاطع مختلف تحصیلی می‌توانند با مفاهیم آماری آشنا شوند و درک دقیق‌تری از نحوه تولید و استفاده از داده‌ها پیدا کنند.

وی افزود: بخشی از مسئولیت گسترش سواد آماری در کشور بر عهده انجمن‌های تخصصی آمار و دانشگاه‌هاست و این مجموعه‌ها می‌توانند در کنار آموزش‌وپرورش، نقش مؤثری در آشنایی نسل جوان با علم آمار ایفا کنند.

رئیس مرکز آمار ایران با اعلام آمادگی این مرکز برای مشارکت در برنامه‌های آموزشی ادامه داد: اگر آموزش‌وپرورش برای توسعه سواد آماری و طراحی برنامه‌های آموزشی در این زمینه پیشنهادی داشته باشد، مرکز آمار ایران آمادگی دارد در این مسیر همکاری کند. همچنین می‌توان از ظرفیت معلمان و دوره‌های آموزشی مرتبط با مأموریت‌های مرکز آمار برای تقویت این حوزه بهره گرفت.

آشنایی دانش‌آموزان با فرایند تولید آمار؛ گامی برای افزایش اعتماد عمومی

گودرزی در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت آشنایی نسل جوان با فرایند‌های تولید آمار تأکید کرد و گفت: یکی از ظرفیت‌هایی که می‌توان از آن استفاده کرد، حضور دانش‌آموزان برتر، از جمله دانش‌آموزانی است که در المپیاد‌ها فعالیت دارند. این افراد می‌توانند از نزدیک با فعالیت‌های مرکز آمار و فرایند‌های مربوط به تولید اطلاعات آماری آشنا شوند.

وی افزود: معتقدیم مرکز آمار زمانی می‌تواند موفق عمل کند که سرمایه اجتماعی آن افزایش پیدا کند. این سرمایه اجتماعی نیز زمانی تقویت و حفظ می‌شود که مردم اطمینان داشته باشند آمار‌های تولیدشده بر اساس استاندارد‌های علمی و معیار‌های معتبر جهانی تهیه شده‌اند.

رئیس مرکز آمار ایران تصریح کرد: آشنایی نزدیک دانش‌آموزان و جوانان با فرایند تولید آمار می‌تواند به درک بهتر اهمیت این فعالیت‌ها کمک کند. وقتی نسل جوان از نزدیک با مراحل انجام کار و شیوه تولید داده‌های آماری آشنا شود، شناخت بیشتری نسبت به این حوزه پیدا می‌کند و می‌تواند در آینده نیز در توسعه و ترویج سواد آماری نقش داشته باشد.

گودرزی در پایان با اشاره به اهمیت سرشماری و ظرفیت ایجادشده برای گسترش همکاری‌های آماری گفت: امیدواریم این همکاری‌ها زمینه‌ساز اقدامات بزرگ‌تری در آینده باشد. از نظر ما، سرشماری می‌تواند نقطه آغاز حرکتی گسترده‌تر برای توسعه فعالیت‌های آماری، تقویت اعتماد عمومی و حرکت به سمت تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و شواهد باشد.