یک متخصص هوش مصنوعی در گفت‌وگو با آناتک:
جودوی ایران در سراشیبی؛ از چهار مدال آسیایی تا سه پنجمی و دست خالی در ناگویا
به گزارش خبرگزاری آنا، پرونده جودوی ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا در حالی بسته شد که تیم ملی کشورمان با شش نماینده و بدون کسب مدال به کار خود پایان داد. سه عنوان پنجمی، حاصل حضور جودوکاران ایران در این رقابت‌ها بود که چیزی شبیه به فاجعه است. جودوی ایران که در دوره‌های گذشته بازی‌های آسیایی سابقه کسب مدال داشت، در ناگویا حتی نتوانست یکی از نمایندگان خود را به سکوی مدال برساند.
از سابقه مدال‌آوری تا ناکامی در ناگویا
مرور نتایج جودوی ایران در شش دوره بازی‌های آسیایی نشان می‌دهد که این رشته در مسیر پرنوسانی حرکت کرده و نتوانسته جایگاه خود را در سطح رقابت‌های قاره‌ای حفظ کند. ایران در دوحه ۲۰۰۶ دو مدال نقره و دو برنز به دست آورد و در گوانگژو ۲۰۱۰ نیز یک مدال برنز کسب کرد اما در ادامه روند نزولی این رشته آغاز شد.
در دوحه ۲۰۰۶، آرش میراسماعیلی مدال نقره وزن منهای ۶۶ کیلوگرم را کسب کرد و مسعود حاجی‌آخوندزاده به مدال برنز وزن منهای ۶۰ کیلوگرم رسید. محمدرضا رودکی نیز در وزن مثبتِ ۱۰۰ کیلوگرم برنز گرفت و محمود میران در رقابت‌های آزاد به مدال نقره دست یافت.
چهار سال بعد در گوانگژو، حاصل کار جودوی ایران به یک مدال برنز محدود شد که نسبت به دوحه افت محسوسی داشت. در اینچئون ۲۰۱۴ نیز نمایندگان ایران از کسب مدال بازماندند تا ناکامی جودو در بازی‌های آسیایی به ثبت برسد. جودوی ایران در جاکارتا ۲۰۱۸ بار دیگر توانست با مدال نقره سعید ملایی در وزن منهای ۸۱ کیلوگرم و برنز محمد محمدی در وزن منهای ۷۳ کیلوگرم، دو مدال به دست آورد.
در دو دوره اخیر اما جودو روند رو به نزولی داشته است. در هانگژو ۲۰۲۲، جودوی ایران بدون مدال ماند و در ناکویا نیز این روند ادامه یافت. سه نماینده ایران، الیاس پرهیزگار، امیرعباس چوپان و مریم بربط، در جایگاه پنجم قرار گرفتند. البته لازم به ذکر است که تیم ملی جودو با میانگین سنی پایینی در این مسابقات شرکت کرده بود و مهسا شکیبایی با ۱۵ سال، سمیرا خاک‌خواه با ۱۷ سال و الیاس پرهیزگار با ۲۱ سال جزو جودوکاران جوانِ اعزامی بودند. همچنین در خصوص داوری دیدار کسب مدال برنز الیاس پرهیزگار با شبهاتی همراه بود.
افتی که نیازمند پاسخ‌گویی است
مقایسه نتایج نشان می‌دهد جودوی ایران از چهار مدال در دوحه ۲۰۰۶ به دو دوره متوالی بدون مدال در هانگژو و ناگویا رسیده است. هرچند تعداد اوزان، شرایط رقابت‌ها و تغییر نسل ورزشکاران در هر دوره متفاوت بوده اما تکرار ناکامی در دو دوره اخیر پرسش‌های جدی درباره روند مدیریتی جودوی کشورمان مطرح می‌کند.
تعلیق جودوی ایران در سال‌های گذشته یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند در بررسی افت جودو مورد توجه قرار گیرد، با این حال، در اتفاقات فنی و مدیریتی نیز شاهد اتفاقات روشنی نیستیم. مسئولان فدراسیون جودو به‌صورت شفاف توضیح دهند که چرا روند کسب مدال در بازی‌های آسیایی متوقف شده و برای آینده و بازگشت به جمع مدعیان قاره چه برنامه‌ای دارند. در مسابقات دیگر نیز، نتایج جودوکاران در سطح بزرگسالان، چشمگیر نبوده است.
رقابت در جودوی آسیا به‌مرور دشوارتر شده و کشورهایی مانند ژاپن، کره‌جنوبی، ازبکستان، مغولستان و قزاقستان با برنامه‌ریزی مستمر، سرمایه‌گذاری روی رده‌های پایه و حضور در تورنمنت‌های بین‌المللی، سطح رقابت را افزایش داده‌اند. در چنین شرایطی، اتکا به گذشته نمی‌تواند تضمین‌کننده موفقیت باشد. جودو رشته‌ای است که کوچک‌ترین ضعف در آمادگی بدنی، مدیریت مبارزه، تاکتیک و تصمیم‌گیری در لحظات حساس می‌تواند سرنوشت یک مسابقه و حتی مدال را تغییر دهد.
هانگژو؛ نشانه‌های نگران‌کننده پیش از ناگویا
در بازی‌های آسیایی هانگژو که در سال ۲۰۲۳ برگزار شد، جودوی ایران نیز نتوانست به نتیجه‌ای در حد انتظار دست پیدا کند. نمایندگان مردان در چند وزن از دور رقابت‌ها کنار رفتند و مریم بربط در وزن منفی ۷۰ کیلوگرم به مراحل پایانی نزدیک شد اما در نهایت از کسب مدال بازماند. وقتی در چند وزن، ورزشکاران در مراحل ابتدایی یا یک‌چهارم نهایی حذف می‌شوند و تنها تعداد محدودی به مبارزه‌های پایانی می‌رسند، باید درباره کیفیت آماده‌سازی، سطح رقابت‌های تدارکاتی و میزان آمادگی تاکتیکی تیم ملی پرسش کرد.
ناگویا؛ سه پنجمی و چند سؤال فنی
در بازی‌های آسیایی ناگویا، جودوی ایران با سه عنوان پنجمی و بدون مدال به کار خود پایان داد. الیاس پرهیزگار در وزن منفی ۸۱ کیلوگرم و امیرعباس چوپان در وزن منفی ۹۰ کیلوگرم از جمله نمایندگانی بودند که تا مراحل پایانی پیش رفتند اما موفق به کسب مدال نشدند.
در وزن منفی ۹۰ کیلوگرم، چوپان پس از پیروزی در مبارزه نخست، در مرحله یک‌چهارم نهایی مقابل نوربک مورتوزیف ازبکستانی شکست خورد. او سپس با پیروزی در جدول شانس مجدد به مبارزه رده‌بندی رسید اما در دیدار کسب مدال برنز برابر حریف کره‌ای شکست خورد و پنجم شد.
در جودو، صرف داشتن آمادگی بدنی یا اجرای یک فن موفق برای رسیدن به مدال کافی نیست و نکات آنالیزی و مربیگری نیز تاثیرگذار است. جودوکار باید درگیری بر سر گرفتن یقه و آستین، کنترل فاصله، برهم زدن تعادل حریف، اجرای حمله مؤثر و دفاع در برابر ضدحمله را به‌درستی مدیریت کند. در کنار این موارد، شناخت وضعیت امتیاز و جریمه‌ها، مدیریت زمان و تصمیم‌گیری در لحظات پایانی، نقشی تعیین‌کننده در نتیجه مبارزه دارد.
بررسی فنی عملکرد تیم ملی باید فراتر از یک خبر ساده برای خواباندن فشارها باشد. لازم است مشخص شود جودوکاران ایران در چه بخش‌هایی از مبارزه برتری داشتند، چه میزان از حملاتشان به امتیاز منجر شد، در چه موقعیت‌هایی کنترل مبارزه را از دست دادند و آیا در مدیریت جریمه‌ها و شرایط حساس عملکرد مطلوبی داشتند یا خیر. بدون انتشار چنین ارزیابی‌هایی، نمی‌توان درباره دلایل دقیق ناکامی‌ها قضاوت مستند کرد.
مشکل فقط نتیجه یک رقابت نیست
سه عنوان پنجمی در یک رقابت بزرگ قاره‌ای ممکن است در نگاه نخست نشان‌دهنده نزدیکی تیم به سکو باشد اما باید پرسید چرا این نزدیکی در نهایت به مدال تبدیل نشد. آیا فاصله فنی با حریفان اصلی افزایش یافته است؟ آیا اردوهای آماده‌سازی و مسابقات تدارکاتی متناسب با سطح رقابت‌های آسیایی بوده‌اند؟ آیا کادر فنی توانسته برای سبک‌های متفاوت حریفان، برنامه مشخصی طراحی کند؟
فاصله با مدعیان؛ حاصل سال‌ها برنامه‌ریزی
جودوی آسیا در سال‌های اخیر به عرصه رقابتی فشرده تبدیل شده است. ژاپن با تکیه بر ساختار قدرتمند فنی و عمق نیروی انسانی و کشورهای آسیای مرکزی با سرمایه‌گذاری روی ورزشکاران مستعد و حضور مستمر در رقابت‌های بین‌المللی، شرایطی ایجاد کرده‌اند که برای رسیدن به مدال باید آماده‌سازی دقیق‌تری داشت.
در چنین فضایی، تیم ملی ایران نمی‌تواند صرفاً با برگزاری اردوهای مقطعی و تکیه بر تجربه چند جودوکار به دنبال بازگشت به سکو باشد. برنامه‌ریزی برای حضور در تورنمنت‌های معتبر، مواجهه با سبک‌های مختلف مبارزه، ارتقای دانش فنی مربیان و استفاده از تحلیل ویدئویی، باید بخش جدایی‌ناپذیر آماده‌سازی تیم ملی باشد.
زنگ خطر برای مدیریت جودو
نتایج هانگژو و ناگویا باید فرصتی برای بازنگری جدی در وضعیت جودوی ایران باشد. وقتی تیم ملی در دو دوره متوالی بازی‌های آسیایی نتوانسته به نتیجه‌ای متناسب با انتظارات دست پیدا کند و بدون مدال بازمی‌گردد، ارزیابی عملکرد مدیریتی و فنی فدراسیون الزامی است. فدراسیون جودو باید به‌صورت شفاف درباره برنامه آماده‌سازی تیم ملی، کیفیت اردوها، مسابقات تدارکاتی، معیارهای انتخاب ورزشکاران و نتایج ارزیابی‌های فنی توضیح دهد و مشخص شود چه برنامه‌ای برای رفع ضعف‌ها و نزدیک کردن سطح جودوی ایران به مدعیان اصلی آسیا در نظر گرفته شده است.
اکنون زمان آن رسیده که مسئولان فدراسیون و کادر فنی به‌جای اکتفا به نتایج نهایی، درباره دلایل فنی و مدیریتی این روند توضیح دهند و برنامه‌ای روشن، قابل ارزیابی و زمان‌بندی‌شده برای جبران عقب‌ماندگی ارائه کنند. ادامه این مسیر بدون پاسخ‌گویی و اصلاح برنامه‌ها، می‌تواند فاصله جودوی ایران با مدعیان آسیایی را بیش از گذشته افزایش دهد.
انتهای پیام/
