حتی اگر علامت ندارید غربالگری سرطان سینه را جدی بگیرید
به گزارش خبرگزاری آنا، دکتر بهارک شاهین، فوق‌تخصص جراحی سرطان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز اظهار کرد: سرطان پستان از شایع‌ترین سرطان‌ها در زنان در سراسر جهان است و متأسفانه در کشور ما نیز روند ابتلا به آن با شیب قابل توجهی در حال افزایش است؛ همچنین سن ابتلا به این بیماری کاهش یافته و ضرورت توجه جدی‌تر زنان به سلامت سینه‌ها را دوچندان کرده است.
وی ادامه داد: سرطان پستان در واقع به تغییر و بدخیم شدن سلول‌های بافت طبیعی پستان گفته می‌شود و این بیماری لزوماً در مراحل ابتدایی با علامت مشخصی همراه نیست؛ به همین دلیل ممکن است بسیاری از بیماران در جریان غربالگری‌ها و بررسی‌های توصیه‌شده، پیش از بروز علائم واضح شناسایی شوند.
شاهین با بیان اینکه عوامل متعددی در ابتلا به سرطان پستان نقش دارند، اظهار کرد: برخی از این عوامل غیرقابل تغییر هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به افزایش سن، سابقه خانوادگی سرطان پستان یا تخمدان، جهش‌های ژنتیکی، سابقه شخصی ابتلا به سرطان پستان و وجود برخی ضایعات پرخطر اشاره کرد.
فوق‌تخصص جراحی سرطان افزود: همچنین، سابقه پرتودرمانی در دوران جوانی به دلیل ابتلا به بیماری‌های دیگر و طولانی بودن دوره فعالیت هورمونی به‌گونه‌ای که قاعدگی در سنین پایین آغاز شود یا یائسگی در سنین بالاتر اتفاق بیفتد، از دیگر عوامل مؤثر در افزایش خطر ابتلا هستند؛ در کنار این موارد، عوامل مرتبط با سبک زندگی از جمله اضافه‌وزن و چاقی، مصرف الکل، کم‌تحرکی و مصرف دخانیات نیز در افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه نقش دارند. چاقی و مصرف بی‌رویه برخی هورمون‌ها از عوامل قابل توجه در این زمینه محسوب می‌شوند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به علائم و تغییراتی که زنان باید نسبت به آن‌ها حساس باشند، خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین اقدامات، آشنایی هر فرد با بدن خود است؛ زنان پس از پایان دوره قاعدگی و گذشت حدود یک هفته و زنانی که قاعدگی ندارند نیز می‌توانند یک روز مشخص در ماه را به بررسی وضعیت سینه‌های خود در آینه اختصاص دهند. این آشنایی با وضعیت طبیعی بدن کمک می‌کند تا فرد در صورت مشاهده هرگونه تغییر نسبت به وضعیت معمول، سریع‌تر برای بررسی به پزشک مراجعه کند.
شاهین افزود: گاهی بیماران با تغییراتی مراجعه می‌کنند که حتی زمان آغاز آن را به یاد نمی‌آورند؛ از جمله تغییراتی که باید مورد توجه قرار گیرد می‌توان به لمس توده، تغییر شکل پستان، ایجاد زخم یا تغییر در هاله و نوک آن، پوسته‌ریزی، خروج ترشحات غیرطبیعی، درد، قرمزی، تغییر رنگ پوست و فرورفتگی اشاره کرد. هر یک از این موارد می‌تواند نیازمند بررسی پزشکی باشد، بنابراین زنان باید نسبت به تغییرات بدن خود حساس باشند و در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرطبیعی به پزشک متخصص مراجعه کنند.
فوق‌تخصص جراحی سرطان در پاسخ به این پرسش که غربالگری سرطان پستان از چه زمانی و برای چه افرادی باید انجام شود، تصریح کرد: غربالگری به معنای شناسایی افرادی است که هنوز علامتی از بیماری ندارند یا تشخیص بیماری در مراحل اولیه برای آن‌ها امکان‌پذیر است. در بیماری‌های پستان، سونوگرافی و ماموگرافی از مهم‌ترین ابزارهای تشخیصی هستند که بر اساس شرایط فرد و نظر پزشک مورد استفاده قرار می‌گیرند.
وی خاطرنشان کرد: برخی اطلاعات نادرست در صفحات اینستاگرامی و فضای مجازی درباره ماموگرافی، از جمله اینکه این روش دارای اشعه خطرناک است یا موجب انتشار بیماری می‌شود، صحت ندارد. ماموگرافی همچنان یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین روش‌های تشخیص زودهنگام بیماری‌های پستان به شمار می‌رود و توصیه ما این است که خانم‌ها از ۳۵ سالگی بررسی‌های لازم را آغاز کنند، به‌صورت ماهانه خودآزمایی داشته باشند و سالانه به پزشک متخصص بیماری‌های پستان مراجعه کنند و از ۴۰ سالگی نیز به‌صورت سالانه ماموگرافی انجام دهند.
شاهین اظهار داشت: ماموگرافی و سونوگرافی مکمل یکدیگر هستند و پزشک بر اساس شرایط بیمار و نوع تشخیص مورد نظر، هر یک از این روش‌ها یا هر دو را درخواست می‌کند. برخی ضایعات در مراحل اولیه تنها در ماموگرافی مشاهده می‌شود، از جمله رسوبات کلسیمی و برخی پیچیدگی‌های بافتی که در تصاویر قابل تشخیص‌اند، در حالی که برخی یافته‌ها تنها با سونوگرافی قابل شناسایی هستند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز درباره روند درمان پس از تشخیص قطعی سرطان پستان گفت: متأسفانه برخی بیماران با مسیری نادرست به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند و همین مسئله روند درمان را دشوارتر می‌کند. زنان و حتی مردانی که با بیماری‌های پستان مواجه هستند، باید توجه داشته باشند که سونوگرافی و ماموگرافی در مراکزی انجام شود که رادیولوژیست دارای تخصص و تجربه در زمینه تصویربرداری پستان حضور داشته باشد و بیمار نیز توسط جراح فوق‌تخصص پستان و سرطان مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی اظهار داشت: اگر بیمار غربالگری‌های لازم را انجام داده باشد و بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود، روند درمان به‌مراتب آسان‌تر خواهد بود. به‌طور کلی، روش‌های مختلفی برای درمان سرطان پستان وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی، هورمون‌درمانی و ایمنی‌درمانی اشاره کرد و با توجه به پیشرفت روزافزون داروها و روش‌های درمانی، امید بسیار بالایی برای درمان این بیماری وجود دارد.
فوق‌تخصص جراحی سرطان درباره شرایطی که ممکن است به برداشتن کامل پستان منجر شود، خاطرنشان کرد: در گذشته جراحی‌های وسیع و برداشتن کامل پستان در بیماران مبتلا به سرطان شایع‌تر بود، اما امروزه این رویکرد تا حد زیادی تغییر کرده و تنها در شرایط خاص و موارد پیشرفته ممکن است برداشتن کامل پستان ضرورت پیدا کند. امروزه با استفاده از روش‌های آنکوپلاستی و جراحی‌های ترمیمی در حوزه سرطان، در بسیاری از موارد می‌توان همزمان با جراحی تومور، بازسازی و ترمیم پستان را نیز انجام داد تا شکل طبیعی آن تا حد امکان حفظ شود.
شاهین اظهار کرد: یکی از دلایل نگرانی بسیاری از زنان از سرطان پستان، ترس از دست دادن عضوی از بدن و تغییر شکل ظاهری آن است، اما اگر بیمار به‌موقع مراجعه کند و در مسیر صحیح درمان قرار گیرد، برداشتن کامل پستان در بسیاری از موارد ضرورت ندارد و این اتفاق امروزه بسیار کمتر از گذشته رخ می‌دهد.
وی درباره اقدام لازم در صورت مشاهده توده در پستان، گفت: هر خانمی که متوجه وجود توده شود، چه این توده دردناک باشد و چه بدون درد، باید برای بررسی به پزشک مراجعه کند. اگرچه توده‌های دردناک در بسیاری از موارد می‌توانند با عفونت یا التهاب مرتبط باشند، اما زنان نباید نسبت به توده‌های بدون درد بی‌تفاوت باشند، زیرا برخی توده‌های بدخیم ممکن است بدون درد باشند. بنابراین نباید با تکیه بر اطلاعات نادرست، مراجعه و روند تشخیص و درمان را به تأخیر انداخت.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز درباره نقش عوامل ژنتیکی در ابتلا به سرطان پستان بیان کرد: داشتن سابقه خانوادگی سرطان پستان می‌تواند خطر ابتلا را افزایش دهد، اما این بیماری تنها در بخشی از موارد منشأ ژنتیکی دارد و حدود ۱۰ درصد از موارد ابتلا به ژنتیک مرتبط هستند. افرادی که در خانواده آن‌ها موارد متعدد ابتلا به سرطان پستان وجود دارد، باید بر اساس نظر پزشک، غربالگری و پیگیری‌های خود را از سنین پایین‌تر آغاز کنند. البته داشتن مادر یا خواهر مبتلا به این معنا نیست که فرد حتماً با این بیماری درگیر خواهد شد.
شاهین درباره کیفیت زندگی بیماران پس از درمان سرطان پستان تأکید کرد: یکی از دغدغه‌های مهم بیماران و خانواده‌های آن‌ها، چگونگی ادامه زندگی پس از درمان است؛ اگر درمان به‌صورت دقیق و صحیح انجام شود، زنان مبتلا می‌توانند طول عمر بسیار خوبی داشته باشند و فعالیت‌های روزمره و زندگی عادی خود را ادامه دهند.
وی خاطرنشان کرد: حتی برخی زنان تصور می‌کنند پس از ابتلا به سرطان پستان دیگر امکان بارداری نخواهند داشت، در حالی که در بسیاری از موارد، پس از سپری شدن دوره مشخصی از درمان و با مشاوره جراح و متخصص آنکولوژی، امکان بارداری وجود دارد و فرد می‌تواند به روند طبیعی زندگی خود بازگردد؛ البته پیگیری منظم و مستمر بیمار در کنار پزشک معالج ضروری است.
فوق‌تخصص جراحی سرطان درباره ضرورت پیگیری بیماران پس از درمان نیز گفت: زمان‌بندی مراجعه پس از درمان، به نوع بدخیمی، ویژگی‌های بیماری، داروهای مورد استفاده و همچنین هورمون‌مثبت یا هورمون‌منفی بودن تومور بستگی دارد، اما پیگیری بیماران طولانی‌مدت است، لذا بیمار نباید تصور کند که پس از پایان درمان دیگر نیازی به مراجعه به پزشک و متخصص آنکولوژی ندارد؛ زیرا با توجه به احتمال عود بیماری، لازم است پیگیری‌ها بر اساس برنامه تعیین‌شده و متناسب با نوع بیماری ادامه پیدا کند.
شاهین در پایان اظهار داشت: ابتلا به هر بیماری اتفاق خوشایندی نیست، اما بیماران پس از شنیدن تشخیص سرطان پستان نباید دچار ترس و ناامیدی شوند، زیرا این بیماری در بسیاری از موارد قابل درمان است و روش‌های درمانی متعددی وجود دارد که می‌توانند بدون ایجاد تغییرات اساسی در ظاهر و روند زندگی فرد، بیماری را کنترل و درمان کنند. پس از سپری شدن دوره درمان نیز بسیاری از بیماران می‌توانند به زندگی عادی خود بازگردند؛ بنابراین ناامیدی و خودداری از درمان نه‌تنها کمکی به بیمار نمی‌کند، بلکه می‌تواند شرایط بیماری را دشوارتر کند.
انتهای پیام/
