از وابستگی به واردات تا تولید بومی؛ توسعه ظرفیت علمی و فناورانه پروبیوتیک‌ها در ایران

عباس اخوان سپهی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران شمال و عضو سابق هیئت‌مدیره انجمن پروبیوتیک، در حاشیه هفتمین کنگره پروبیوتیک و غذاهای سودمند در گفت‌وگو با خبرنگار آنا با تشریح ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور در حوزه پروبیوتیک‌ها، از رشد تولید داخلی فرآورده‌های پروبیوتیک و افزایش توانمندی ایران در شناسایی و تولید سویه‌های پروبیوتیک خبر داد.

وی با اشاره به جایگاه فرآورده‌های لبنی در صنعت پروبیوتیک اظهار کرد: فرآورده‌های لبنی یکی از مهم‌ترین بسترهای مصرف پروبیوتیک‌ها هستند و برای حفظ اثربخشی، لازم است تعداد کافی از باکتری‌های زنده تا زمان مصرف در محصول باقی بماند.

اخوان سپهی افزود: صنعت پروبیوتیک کشور طی سال‌های اخیر مسیر قابل توجهی را طی کرده است؛ به‌گونه‌ای که ایران از یک واردکننده فرآورده‌های پروبیوتیک به سمت تولیدکننده این محصولات حرکت کرده است. به گفته وی، اکنون حدود ۴۰ شرکت در حوزه پروبیوتیک در کشور فعال هستند و بخشی از نیاز بازار از طریق تولید داخلی تأمین می‌شود.

این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد تهران شمال با تأکید بر اهمیت استفاده از سویه‌های بومی گفت: ظرفیت علمی کشور برای جداسازی، شناسایی و بررسی سویه‌های پروبیوتیک از منابع مختلف، از جمله فرآورده‌های لبنی، وجود دارد و طی سال‌های گذشته مطالعات متعددی در این زمینه انجام شده است.

وی درباره تفاوت پایداری پروبیوتیک‌ها در فرآورده‌های غذایی و دارویی توضیح داد: ماندگاری و حفظ تعداد باکتری‌های زنده به نوع محصول، سویه مورد استفاده و شرایط نگهداری بستگی دارد. در فرآورده‌های غذایی، کاهش تعداد باکتری‌های زنده در طول زمان اهمیت ویژه‌ای دارد و رعایت زنجیره نگهداری و تاریخ مصرف ضروری است.

اخوان سپهی همچنین بر نقش کنترل کیفیت و نظارت بر فرآورده‌های پروبیوتیک تأکید کرد و گفت: علاوه بر آزمایش‌های کنترل کیفیت در شرکت‌های تولیدکننده، نظارت‌های قانونی و آزمایشگاهی نیز برای اطمینان از کیفیت و سلامت محصولات انجام می‌شود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: توسعه دانش فنی در زمینه سویه‌های پروبیوتیک، افزایش ظرفیت تولید داخلی و بهره‌گیری از منابع بومی می‌تواند زمینه‌ساز توسعه بیشتر صنعت پروبیوتیک در کشور و تقویت جایگاه علمی و فناورانه ایران در این حوزه باشد.