پزشکیان: وحدت اسلامی باید به قدرتی در خدمت عدالت تبدیل شود
به گزارش خبرگزاری آنا، مسعود پزشکیان، رئیس جمهور کشورمان امروز (پنجشنبه) در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی که در سالن اجلاس سران با حضور نمایندگان بسیاری از کشورهای اسلامی برگزار شد، با گرامیداشت یاد شهیدان، بهویژه رهبر شهید، دانشمندان، دانشآموزان و مردم عزیز کشور، خطاب به علما، اندیشمندان، فرهیختگان جهان اسلام، میهمانان گرامی و خواهران و برادران حاضر در این مراسم، گفت: میلاد پیامبر رحمت و عدالت، حضرت محمد مصطفی (ص)، و میلاد امام جعفر صادق (ع) را به همه مسلمانان جهان تبریک میگویم.
وی افزود: امسال در شرایطی متفاوت گرد هم آمدهایم. موضوع چهلمین کنفرانس وحدت اسلامی، «وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید ما حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای» است؛ مردی که وحدت اسلامی را نه یک تاکتیک سیاسی و مصلحتی موقت، بلکه مسئلهای راهبردی برای عزت، استقلال و آینده امت اسلامی میدانست.
رئیسجمهور ادامه داد: ایشان خود وجود پیامبر اکرم (ص) را بزرگترین محور وحدت مسلمانان میشمرد و بارها هشدار میداد که اختلاف طبیعی است، اما تبدیل اختلاف به دشمنی و نزاع، قدرت امت را از میان میبرد.
بهترین بزرگداشت رهبر شهید، درک تکلیف امروز ماست
پزشکیان اظهار کرد: موضوع رسمی کنفرانس امسال نیز دقیقاً بر همین میراث فکری بنا شده است. امروز او در میان ما نیست. در جنگی که به کشور ما تحمیل شد، رهبر ایران و جمعی از فرماندهان، دانشمندان، دانشآموزان و مردم بیگناه ما به شهادت رسیدند.
وی افزود: بهترین بزرگداشت او این نیست که سخنانش را تکرار کنیم؛ باید ببینیم آن سخنان برای امروز ما چه تکلیفی ایجاد میکند و برای یافتن پاسخ باید به خود پیامبر بازگردیم.
رئیسجمهور با طرح این پرسش که «پیامبر چه کرد؟» گفت: رسول خدا (ص) فقط افراد را به ایمان دعوت نکرد، بلکه امت ساخت. قرآن میفرماید: «إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُونِ» و در جای دیگری نیز میفرماید: «وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاتَّقُونِ».
وی ادامه داد: کار پیامبر این نبود که از انسانهایی با قبیلهها، سابقهها و منافع متفاوت، صرفاً مجموعهای از افراد را گرد هم آورد؛ کار پیامبر این بود که از انسانهایی با قبیلهها، سابقهها و منافع متفاوت، جامعهای با سرنوشت مشترک بسازد.
پیامبر امت ساخت، نه جامعهای یکسان
پزشکیان گفت: در مدینه، مهاجر و انصار با یکدیگر برادر شدند. اوس و خزرج که سالها با یکدیگر جنگیده بودند، در کنار هم قرار گرفتند. پیمان مدینه برای گروههای مختلف حقوق و مسئولیت تعریف کرد.
وی افزود: مسلمانان مجبور نشدند همه مثل هم باشند، اما آموختند چگونه با وجود تفاوتها زیر یک میثاق زندگی کنند. این شاید مهمترین درس پیامبر برای جهان اسلام امروز باشد؛ وحدت به معنای یکسان شدن نیست، بلکه به این معناست که اختلاف ما، ما را به دشمن یکدیگر تبدیل نکند.
رئیسجمهور تصریح کرد: شیعه، شیعه میماند و سنی، سنی؛ مذاهب فقهی و کلامی از میان نمیروند. ملتها، دولتها و منافع ملی نیز باقی میمانند، اما یک سؤال وجود دارد؛ آیا اختلاف فقهی باید خون مسلمان را مباح کند؟ آیا اختلاف سیاسی باید یک کشور اسلامی را برای همکاری، به حمله به کشور اسلامی دیگر وادار کند؟ آیا رقابت دولتها باید به جایی برسد که امنیت یک ملت مسلمان با ناامنی ملت مسلمان دیگر تأمین شود؟
وی ادامه داد: قرآن پاسخ را روشن کرده است: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا». رسول خدا (ص) نیز در سخنرانی خود میفرماید: «المسلمون إخوة...». همچنین در جای دیگری میفرماید: «انصر أخاک ظالماً أو مظلوماً» و هنگامی که پرسیدند ظالم را چگونه یاری کنیم، فرمود او را از ظلم بازدارید.
پزشکیان تأکید کرد: بنابراین، وحدت اسلامی تعطیل کردن حقیقت و عدالت نیست. اگر برادر من مظلوم است، باید او را یاری کنم و اگر ظالم است، برادری من اقتضا میکند نگذارم به ظلم ادامه دهد. این همان وحدتی است که امروز به آن نیاز داریم؛ وحدت بر مدار حق، عدالت و مسئولیت متقابل.
بیش از دو میلیارد مسلمان و ظرفیتهایی که به قدرت مشترک تبدیل نشده است
وی با بیان اینکه باید از آرمان فاصله گرفته و به واقعیت جهان اسلام نگاه کنیم، گفت: ما امروز درباره یک جمع کوچک و در حاشیه جهان سخن نمیگوییم. بیش از دو میلیارد مسلمان در جهان زندگی میکنند که نزدیک به یکچهارم بشریت هستند. ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامیاند و جغرافیای جهان اسلام از جنوب شرق آسیا تا آسیای مرکزی، خاورمیانه و آفریقا امتداد دارد.
رئیسجمهور افزود: تازهترین برآوردهای جمعیت مسلمانان در سال ۲۰۲۰، شمار آنان را بیش از دو میلیارد نفر و معادل ۲۵.۶ درصد جمعیت جهان نشان میدهد. جهان اسلام در قلب بخشی از مهمترین مسیرهای دریایی و زمینی قرار دارد و دارای منابع عظیم انرژی، جمعیتی جوان، بازاری بزرگ، مراکز تمدنی تاریخی و ظرفیتهای مهم صنعتی، مالی، علمی و فناوری است.
پزشکیان ادامه داد: اقتصاد ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی در سال ۲۰۲۴ حدود ۹.۲ تریلیون دلار بوده، اما این رقم با همه بزرگی، فقط ۸.۳ درصد اقتصاد جهانی است. صادرات این کشورها به یکدیگر نیز در همان سال فقط ۱۹ درصد بوده که نشان میدهد بیش از چهارپنجم صادرات کشورهای اسلامی هنوز به بیرون از مجموعه خودشان میرود.
وی گفت: این اعداد باید ما را به فکر بیندازد؛ بیش از دو میلیارد انسان مسلمان، ۵۷ کشور، منابع عظیم انرژی، راههای حیاتی تجارت جهانی، سرمایه، بازار و جمعیتی جوان داریم، اما وزن مشترک ما در بسیاری از تصمیمهای بزرگ جهان متناسب با این ظرفیت نیست.
چرا ظرفیتهای جهان اسلام به اراده و قدرت مشترک تبدیل نمیشود؟
رئیسجمهور با طرح چند پرسش افزود: چرا کشورهای ما به اقتصادهای دوردست متصلترند تا به بعضی از همسایگان مسلمان خود؟ چرا دانشگاههای ما هنوز شبکههای بزرگ مشترک علمی ندارند؟ چرا سرمایه جهان اسلام به اندازه کافی در توسعه جهان اسلام به کار گرفته نمیشود؟ چرا هر بار که میان دو کشور مسلمان بحرانی شکل میگیرد، اغلب باید قدرتی خارج از جهان اسلام میانجی صلح باشد؟
پزشکیان ادامه داد: از همه مهمتر، چرا سرزمینهای اسلامی هنوز از مهمترین کانونهای جنگ، اشغال، آوارگی و ناامنی جهانیاند؛ از فلسطین و غزه تا سودان، لبنان، یمن و نقاط دیگری که مردم مسلمان سالهاست هزینه منازعه، اشغال، افراطگرایی و رقابت قدرت را میپردازند؟
وی تأکید کرد: مشکل جهان اسلام کمبود ظرفیت نیست؛ مشکل، تبدیل نشدن ظرفیتهای پراکنده به اراده و قدرت مشترک است.
رئیسجمهور با اشاره به آموزههای قرآن گفت: قرآن این مسئله را با صراحت بیان کرده است: «أَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ»؛ نزاع نکنید که سست میشوید و قدرت شما از بین میرود.
پزشکیان افزود: این آیه فقط یک سفارش اخلاقی نیست، بلکه یک قانون قدرت است. جمعیت بدون اتصال، قدرت نیست؛ ثروت بدون همکاری، قدرت مشترک ایجاد نمیکند؛ منابع طبیعی بدون علم و فناوری، استقلال نمیآورند و ۵۷ دولت نیز اگر نتوانند درباره چند منفعت حیاتی مشترک به تصمیم برسند، لزوماً یک امت قدرتمند نمیسازند.
وی گفت: راهی که پیامبر آغاز کرد، همین گذار بود؛ گذار از جمعیت به میثاق، از میثاق به امت و از امت به قدرتی در خدمت عدالت.
ما آغازگر جنگ نبودیم، اما با قدرت در برابر تجاوز ایستادیم
رئیسجمهور ادامه داد: خواهران و برادران عزیز، امسال من از ایرانی با شما سخن میگویم که خود در میان یک جنگ قرار گرفته است. باید سریع حرف بزنیم. در حالی که مسیر گفتوگو میان ایران و آمریکا برای حل اختلافات هنوز جریان داشت، حملات نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد. این حملات در شرایطی صورت گرفت که مذاکرات ایران و آمریکا در همان ماه برای یافتن راهحل دیپلماتیک از سر گرفته شده بود.
پزشکیان افزود: رهبر کشور ما، فرماندهان، مسئولان، دانشمندان، دانشجویان، دانشآموزان و مردم عادی ما کشته و شهید شدند و شهرها و زیرساختهای ما را هدف قرار دادند.
وی تصریح کرد: ما آغازگر جنگ نبودیم، ولی با قدرت در مقابل این تجاوز ایستادیم. «أُذِنَ لِلَّذِینَ یُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِیرٌ»؛ خداوند تصمیم گرفته است کسانی را که به آنان ظلم شده، یاری کند. به ما ظلم شد و دفاع از کشور حق هر ملت است و ایران از این حق استفاده کرد.
رئیسجمهور ادامه داد:، اما همین قرآن به ما میگوید که دشمنی با یک قوم، شما را از عدالت خارج نکند. دفاع از ایران به معنای دشمنی با ملتهای همسایه و ملتهای مسلمان نیست. هیچ سرزمین اسلامی نباید سکوی تجاوز به سرزمین اسلامی دیگر شود و هیچ کشور اسلامی نباید امنیت خود را در ناامنی همسایه جستوجو کند.
پزشکیان تأکید کرد: ایران دست خود را برای ساختن چنین ترتیباتی به سوی همسایگان دراز میکند و ما از تجربه جنگ میدانیم جنگ چیست. میدانیم موشک و بمب وقتی فرود میآید، میان آرزوهای یک مادر ایرانی و یک مادر عرب تفاوتی قائل نیست.
حمایت از فلسطین، نه به دلیل مذهب، بلکه به دلیل مظلومیت
وی با اشاره به اینکه رسول خدا (ص) مؤمنان را به یک پیکر تشبیه کرده است، گفت: جمهوری اسلامی ایران بیش از چهار دهه است از فلسطین حمایت کرده؛ نه به دلیل اینکه فلسطینیان شیعهاند، که نیستند، بلکه به دلیل اینکه مظلوماند. این معنای پرچمداری اسلام است.
رئیسجمهور افزود: حضرت علی (ع) در وصیت خود کلماتی دارد که بسیار تکاندهنده است؛ «کونا للظالم خصماً وللمظلوم عوناً». حتماً باید با ظالم دشمنی کرد و باید یار و یاور مظلوم بود. همچنین میفرمایند: «أوصیکما وجمیع ولدی وأهلی ومن بلغه کتابی بتقوی الله ونظم أمرکم وصلاح ذات بینکم».
پزشکیان ادامه داد: از رسول خدا (ص) نقل شده است که اصلاح میان مردم از نماز و روزه برتر است. اگر ایران از فلسطین دفاع کرده، هزینه داده و در برابر اشغال ایستاده است، این را نه امتیازی برای خود بر دیگران، بلکه تکلیف اسلامی میداند.
وی تأکید کرد: اسلامی که ما میشناسیم اجازه نمیدهد وقتی مظلومی کمک میخواهد، ابتدا مذهب، دین و باور او را بپرسیم.
جاهلیت میتواند در جهان مدرن بازتولید شود
رئیسجمهور گفت: برادران و خواهران عزیز، امام شهید آیتالله خامنهای سالها هشدار میداد که جاهلیت فقط متعلق به دوران قبل از پیامبر نیست. ممکن است علم پیشرفت کند، فناوری پیچیده شود و ابزارهای قدرت عظیمتر شوند، اما اگر حرمت انسان از میان برود، صورت تازهای از جاهلیت پدید آمده است.
وی افزود: مقابله پیامبر با جاهلیت و امکان بازتولید آن در جهان مدرن، یکی از محورهای مکرر سخنان رهبر شهیدمان بود. امروز ما این صورت جاهلیت را میبینیم؛ فناوریای که میتواند انسانها را زنده و درمان کند، برای دقیقتر کشتن به کار گرفته میشود و اطلاعاتی که میتواند ملتها را به هم نزدیک کند، میتواند با دروغ، تحقیر و نفرت، آنان را مقابل یکدیگر قرار دهد.
پزشکیان ادامه داد: اختلاف مذهبی میتواند در چند دقیقه از طریق یک تلفن همراه به میلیونها انسان منتقل شود. بنابراین، علمای جهان اسلام، دانشگاهها و رسانهها مسئولیت تازهای دارند تکفیر را باید از حوزه اختلاف مذهبی بیرون کنیم، اهانت به مقدسات مذاهب را باید خط قرمز خود قرار دهیم و تحریک مسلمان علیه مسلمان را، هر کس با هر انگیزهای انجام دهد، خدمت به دشمنان امت اسلام بدانیم.
جهان اسلام به تعهدهای روشن و قابل اجرا نیاز دارد
وی اظهار کرد: سؤال مهم این کنفرانس نباید فقط این باشد که چه چیزهایی غلط است؛ باید بگوییم چه باید کرد. به گمان من، جهان اسلام امروز بیش از قطعنامههای جدید، به چند تعهد روشن و قابل اجرا نیاز دارد.
رئیسجمهور درباره نخستین پیشنهاد خود گفت: نخست، میثاق امنیت متقابل و عدم تعرض میان کشورهای اسلامی است. کشورهای اسلامی متعهد شوند به تمامیت سرزمینی یکدیگر احترام بگذارند، از خاک، آسمان و امکانات خود برای تجاوز به کشور اسلامی دیگر استفاده نکنند، از تجزیه و بیثباتسازی یکدیگر حمایت نکنند و امنیت خود را علیه یکدیگر تعریف نکنند، بلکه با هم امنیت منطقه را مدیریت کنند.
پزشکیان افزود: این به معنای اتحاد نظامی یا یکسان شدن سیاست خارجی کشورها نیست، بلکه حداقل عقل جمعی است. اگر نتوانیم میان خودمان چنین قاعدهای ایجاد کنیم، چگونه از نظم عادلانه در جهان سخن میگوییم؟
وی دومین پیشنهاد را ایجاد سازوکار دائمی میانجیگری و پیشگیری از منازعه در جهان اسلام عنوان کرد و گفت: خداوند در قرآن میفرماید: «وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُمَا». اگر میان ما اختلافی شکل گرفت، باید میان برادران اصلاح برقرار کنیم.
رئیسجمهور افزود: سازمان همکاری اسلامی باید بتواند پیش از تبدیل اختلاف به جنگ وارد عمل شود، نه اینکه پس از کشته شدن هزاران انسان بیانیه صادر کند. کشورهای مورد اعتماد، علما، دیپلماتها و حقوقدانهای برجسته جهان اسلام میتوانند یک ظرفیت دائمی برای هشدار زودهنگام، میانجیگری و حل اختلاف میان کشورهای اسلامی ایجاد کنند.
وحدت اسلامی باید به شبکه همکاریهای واقعی تبدیل شود
پزشکیان سومین پیشنهاد خود را تبدیل جهان اسلام از مجموعهای از بازارهای جداگانه به شبکهای از همکاریهای واقعی عنوان کرد و گفت: وحدت فقط مسئله امنیت نیست. جوان مسلمان باید بتواند آسانتر در دانشگاههای کشور مسلمان دیگر تحصیل کند.
وی ادامه داد: دانشمندان ما باید در حوزههای هوش مصنوعی، پزشکی، آب، انرژی، کشاورزی و فناوریهای نو پروژههای مشترک داشته باشند. سرمایه کشورهای اسلامی باید بیشتر به سمت توسعه و فناوری در خود جهان اسلام حرکت کند و تجارت درون جهان اسلام که امروز کمتر از یکپنجم صادرات اعضای سازمان همکاری اسلامی است، باید بهطور جدی افزایش پیدا کند.
رئیسجمهور گفت: ما یک خدا، یک پیامبر و یک کتاب داریم؛ «إلهنا واحد، نبینا واحد و کتابنا واحد». منابع مشترک فراوانی نیز داریم و میتوانیم در کارگروههای مشترک، زیرساختها، حملونقل و لجستیک، تجارت و سرمایهگذاری، کشاورزی، اقتصاد دیجیتال، توسعه دریامحور، توسعه مهارتها و تولید، انرژی پاک و همه زمینههایی که وجود دارد، همکاری مشترک داشته باشیم.
پزشکیان تأکید کرد: سالها درباره دشمنان مشترک سخن گفتهایم؛ وقت آن رسیده است که به همان اندازه درباره آینده مشترک نیز سخن بگوییم.
اگر از وحدت جهان اسلام میگوییم، باید آن را در خانه خود بازسازی کنیم
وی افزود: خواهران و برادران، این همان جایی است که اندیشه وحدت به حکمرانی میرسد. اگر ما در ایران دیگر مسلمانان را به عدالت دعوت میکنیم، خودمان نیز باید بیش از دیگران ملتزم به آن باشیم. آیه «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَى أَنْفُسِکُمْ أَوِ الْوَالِدَیْنِ وَالْأَقْرَبِینَ» ما را دعوت میکند که بر اساس عدالت عمل کنیم.
رئیسجمهور ادامه داد: وحدت ملی ایران در ماههای سخت جنگ، سرمایه بزرگی برای کشور ما بود. ایرانیان با همه اختلافهایی که داشتند؛ سیاسی، قومی، مذهبی و اجتماعی، وقتی موجودیت و تمامیت سرزمینی کشور را در خطر دیدند، از ایران دفاع کردند.
پزشکیان تصریح کرد: این سرمایه را باید حفظ کرد و حفظ آن فقط وظیفه مردم نیست؛ حکومت نیز باید سهم خود را ادا کند؛ با عدالت، با شنیدن صدای مردم، با مبارزه با فساد و تبعیض و با احترام به کرامت همه ایرانیان.
وی افزود: شیعه، سنی، فارس، کرد، عرب، بلوچ، زن و مرد، همه باید احساس کنند که ایران خانه آنهاست و قانون از کرامت آنان به یک اندازه حمایت میکند. اگر میخواهیم از وحدت جهان اسلام سخن بگوییم، باید وحدت را در خانه خود نیز هر روز بازسازی کنیم.
وحدت، تاکتیک نیست؛ راهبرد امت اسلامی است
رئیسجمهور در ادامه با طرح چند پرسش گفت: برادران و خواهران، امروز پرسش اصلی ما این نیست که آیا مسلمانان قدرت دارند یا ندارند؛ پرسش این است که آیا میتوانیم اختلافات را مدیریت کنیم؟ آیا میتوانیم از خون یکدیگر حفاظت کنیم؟ آیا میتوانیم سرمایه، دانش و بازار خود را به هم متصل کنیم؟ آیا میتوانیم پیش از آنکه دیگران برای ما تصمیم بگیرند، خودمان درباره منافع مشترکمان تصمیم بگیریم؟
پزشکیان افزود: این همان مسئلهای است که پیامبر در مدینه با آن مواجه بود و این همان چیزی است که امام شهید، آیتالله خامنهای بزرگ و عزیز، در تمام سالهای مسئولیت خود بر آن اصرار داشت؛ وحدت نه تاکتیک، بلکه راهبرد امت اسلامی است.
وی تأکید کرد: این پیام رهبر شهیدمان است؛ وحدت نه تاکتیک، بلکه راهبرد امت اسلامی است. وفاداری به پیامبر در توان ما برای دوباره امت شدن است و وفاداری به رهبری که عمر خود را بر وحدت، استقلال، مقاومت و عزت جهان اسلام گذاشت، فقط در تکرار سخنان او نیست، بلکه در تبدیل آن اندیشه به اراده و عمل مشترک است.
رئیسجمهور در پایان گفت: خدایا، دلهای ما مسلمانان را به یکدیگر نزدیک بگردان. خدایا، مردم مظلوم فلسطین، غزه، سودان، لبنان، یمن و همه مظلومان را یاری بفرما. خدایا، ملت ایران را در برابر تجاوز و تهدید حفظ کن و به ما شجاعت دفاع و حکمت صلح عطا کن.
پزشکیان ادامه داد: به ما قدرت بده و اجازه نده قدرت، ما را از عدالت دور کند و امت محمد (ص) را چنان قرار ده که قرآن درباره یاران او فرمود: «أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ»؛ یعنی در برابر تجاوز استوار و در میان خود رحیم و برادر باشند.
رئیسجمهور در پایان گفت: خدایا، دلهای ما مسلمانان را به یکدیگر نزدیک بگردان. خدایا، مردم مظلوم فلسطین، غزه، سودان، لبنان، یمن و همه مظلومان را یاری بفرما. خدایا، ملت ایران را در برابر تجاوز و تهدید حفظ کن و به ما شجاعت دفاع و حکمت صلح عطا کن.
پزشکیان ادامه داد: به ما قدرت بده و اجازه نده قدرت، ما را از عدالت دور کند و امت محمد (ص) را چنان قرار ده که قرآن درباره یاران او فرمود: «أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ»؛ یعنی در برابر تجاوز استوار و در میان خود رحیم و برادر باشند.
انتهای پیام/