رئیس ستاد اربعین دانشگاه آزاد اسلامی خبر داد
دانشگاهی که نسخه علمی امام شهید را به صحنه آورد/ورود پایاننامهها از قفسه کتابخانهها به میدان عمل
خبرگزاری آنا ـ حسین بوذری؛ در فضای امروز آموزش عالی، دیگر دانشگاه صرفاً محل انتقال دانش نظری و تولید مقاله نیست، بلکه باید به نهادی اثرگذار، مسئلهمحور و پاسخگو نسبت به نیازهای واقعی جامعه تبدیل شود؛ نهادی که بتواند میان علم، مدیریت، اجرا و زیست اجتماعی پیوندی معنادار برقرار کند و از ظرفیت علمی خود برای حل مسائل منطقهای و ملی بهره بگیرد.
آنچه در این میان اهمیت دارد، آنکه دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان تنها به طرح موضوعات کلی اکتفا نکرده، بلکه با هدایت پژوهشها، پایاننامهها و طرحهای علمی به سمت مسائل واقعی و ملموس جامعه، تلاش کرده تا پژوهش را از سطح نظریه به سطح کاربست و اثرگذاری اجتماعی برساند.
از سوی دیگر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان با تکیه بر ظرفیت استادان، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشهای کاربردی، توانسته در حوزههایی چون مسائل ترافیکی، چالشهای زیستمحیطی، آسیبهای اجتماعی، اعتیاد، طلاق و سایر دغدغههای منطقهای، خروجیهایی ارائه کند که نهتنها در اختیار نهادهای اجرایی قرار گرفته، بلکه بنا بر اذعان مسئولان، در فرآیندهای تصمیمسازی و تصمیمگیری آنان نیز نقشآفرین بوده است.
خبرنگار آنا در گفتوگو با دکتر مهدی زارع رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان به واکاوی رویکردهای این دانشگاه در تطبیق فعالیتهای علمی با منویات مقام معظم رهبری و سیره علمی رهبر شهید انقلاب اسلامی پرداخته است.
گپ و گفت آنا با مهدی زارع رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان در پی میآید:
دانشگاه آزاد اسلامی لارستان؛ از رهنمودهای علمی رهبری تا حل مسائل واقعی جامعه
آنا: با سلام، پرسش خود را با محور «تجلی رهبری علمی در پرتو سیره رهبر شهید» آغاز میکنم، راهبردهای مقام معظم رهبری در حوزههای علمی و پژوهشی تا چه اندازه در ساحت علمی و پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان عملیاتی شده و ارزیابی شما از میزان تقرب به این سیره در ابعاد علمی چیست؟
زارع: بسمالله الرحمن الرحیم. بیانات ارزشمند امام شهیدمان یعنی مقام معظم رهبری در زمینه تأکید بر علم، دانش و پژوهش، موضوعی نیست که صرفاً به امروز یا مقطع خاصی اختصاص داشته باشد؛ بلکه از ابتدای دوران رهبری ایشان، این مسئله همواره مورد توجه و تأکید معظمله بوده است.
ایشان مکرراً بر اهمیت علم، آگاهی و پژوهش تأکید داشتهاند و اگر بخواهیم این رویکرد را بهصورت خلاصه بیان کنیم، باید بگوییم که معظمله بر سه مقوله اساسی دانش، بینش و پژوهش تأکید ویژه داشتهاند.
آنا: اگر بخواهیم از منظر «دانش» به این موضوع بنگریم، دانشگاه آزاد اسلامی لارستان چه اقداماتی درراستای تحقق این راهبردها انجام داده است؟
زارع: بله. در حوزه دانش، مقام معظم رهبری همواره تأکید داشتهاند که سطح علم و آگاهی هم در میان جوانان و دانشجویان و هم در میان استادان، باید گسترش یابد.
ایشان دانشجویان را در قالب «افسران جنگ نرم» و استادان را در قالب «فرماندهان جنگ نرم» معرفی و در این چارچوب تأکید کردهاند که باید سطح علمی و دانشی دانشجویان هرچه بیشتر ارتقاء یابد.
در این حوزه، ما نیز تلاش کردهایم متناسب با امکانات و ظرفیتهایی که در اختیار داشتهایم، وظیفه خود را انجام دهیم؛ بهخصوص در حوزه علوم انسانی که همواره مورد تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی بوده است، این موضوع را مدنظر قرار دادهایم که علوم انسانی باید بومیسازی و اسلامیسازی شود؛ یعنی نه براساس الگوهای لیبرالی غربی و نمادهای سرمایهداری اقتصادی و الگوهای منفعتگرا و لذتمحور، بلکه بر مبنای چارچوبها و اصولی که هم بومی و هم دینی باشد، مسیر علمی و آموزشی را دنبال کنیم.
در این چارچوب، برای ارتقای دانش دانشجویان و همچنین ارتقای سطح علمی استادان، دو محور اصلی را مورد توجه قرار دادهایم؛ نخست؛ کرسیهای نظریهپردازی و دوم؛ کرسیهای آزاداندیشی. دانشجویان در این فضا توانستهاند توانمندی علمی، دانشی و آگاهی خود را بهصورت محسوس ارتقاء دهند.
استادان نیز در قالب کرسیهای نظریهپردازی تلاش کردهاند مفاهیمی را که شاید طرح آنها در سطح جامعه با محدودیتهایی همراه باشد یا آثار و گیرایی لازم را نداشته باشد، در محیط دانشگاه دنبال کنند و این روند در ارتقای فرهنگ گفتوگو و همچنین گفتمانسازی میان استادان و دانشجویان مؤثر بوده است.
الحمدلله در این زمینه تلاشهای مؤثری صورت گرفته و نمونههای آن نیز در موفقیت دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان در عرصه آزاداندیشی و در سطح ملی قابل مشاهده است؛ بهگونهای که دانشجویان ما در این دانشگاه توانستهاند در این سطح حضور یابند و بدرخشند.
آنا: یکی دیگر از محورهای مورد تأکید رهبر معظم انقلاب، «پژوهش» و بهخصوص «جنبش نرمافزاری» است. دانشگاه آزاد اسلامی لارستان در این زمینه چه برنامهها و اقداماتی داشته است؟
زارع: همانگونه که عرض کردم، رهبر شهید انقلاب اسلامی بر سه مقوله دانش، بینش و پژوهش تأکید داشتهاند. در حوزه پژوهش، امام شهیدمان بر «جنبش نرمافزاری» بهعنوان یکی از الزامات پیشرفت کشور تأکید کردهاند و تصریح داشتهاند که جامعه بدون این جنبش نمیتواند به قلههای پیشرفت نائل شود.
در این زمینه هم در دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان تلاش کردیم رشتهها و حوزههایی که میتوانند در تحقق این هدف نقشآفرین باشند، استادان آن فعالتر شوند؛ بهخصوص در حوزه علوم کامپیوتر، علوم انسانی و فناوریهای نوین، هستههای فکری و علمی شکل گرفته تا بتوانند در مسیر تحقق جنبش نرمافزاری ایفای نقش کنند.
از سوی دیگر، برای عملیاتیشدن این رویکرد، با شرکتها و مجموعههای مختلف شهرستان لارستان قراردادها و تفاهمنامههای متعددی منعقد شده؛ ازجمله همکاری با مرکز رشد و واحدهای فناور شهرستان لارستان.
این تفاهمنامهها و تعامل، زمینه انتقال تجربیات، ارتقای توانمندیها و بهرهگیری از ظرفیتهای فناورانه را فراهم کرده است.
در نتیجه، تا جایی که متناسب با ظرفیتها، تواناییها و امکانات موجود در سطح شهرستان لارستان بوده، تلاش کردهایم این دغدغه رهبر شهید انقلاب اسلامی را نیز پوشش دهیم و در این مسیر گامهای مؤثری برداریم.
آنا: در کنار دانش و پژوهش، به مقوله «بینش» نیز اشاره کردید. این مفهوم در نگاه رهبر شهید انقلاب اسلامی چه جایگاهی دارد و دانشگاه آزاد اسلامی لارستان در این زمینه چه کرده است؟
زارع: بحث «بینش» در منظومه فکری امام شهید، مکمل دانش و پژوهش است. بینش به این معناست که بصیرت و آگاهی افراد در حوزههای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ارتقاء یابد تا بتواند توانمندیهای علمی و پژوهشی آنان را تکمیل و تکامل بخشد.
در همین راستا، ما در دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان تلاش کردهایم نشستها، جلسات و برنامههای مختلفی را با محور ارتقای بینش در دستورکار قرار دهیم.
در این زمینه، جلسات مؤثری با نهادهای اجرایی، نظامی و فرهنگی شهرستان لارستان و همچنین استان فارس برگزار شده است.
این برنامهها با مشارکت فعال استادان و دانشجویان نخبه همراه بوده و هدف آن، تقویت همزمان دانش، پژوهش و بینش در مسیر تحقق منویات رهبر شهید انقلاب اسلامی بوده است.
تلاش ما بر این بوده است که مقوله بینش نیز در کنار دانش و پژوهش، بهصورت همافزا و همزمان حرکت کند تا به نقطه مطلوبی که امام شهید بر آن تأکید فرمودهاند نزدیک شویم؛ هرچند همچنان در این مسیر ظرفیتهای فراوانی برای حرکت، رشد و تعمیق در این زمینه وجود دارد.
از تقویت کرسیهای نظریهپردازی و آزاداندیشی تا اسلامیسازی علوم انسانی
آنا: با توجه به اقداماتی که اشاره کردید، ارزیابی شما از میزان نزدیکی دانشگاه آزاد اسلامی لارستان به این سیره و راهبردها چیست؟
زارع: طبیعتاً آنچه انجام شده، در حد توان، امکانات و ظرفیتهای موجود دانشگاه و شهرستان بوده است و ما تلاش کردهایم در حوزههای مختلف علمی، پژوهشی و معرفتی، این رهنمودها را مدنظر قرار دهیم. با این حال، معتقدیم هنوز تا نقطه مطلوب فاصله وجود دارد و برای رسیدن به سطحی که شایسته آرمانهای ترسیمشده از سوی رهبر معظم انقلاب و سیره رهبران شهید باشد، باید اقدامات عمیقتر، منسجمتر و گستردهتری صورت گیرد.
آنا: به نظر شما در آینده چه اقداماتی باید انجام شود تا این سیره و این راهبردها بیشتر و دقیقتر در عرصه علمی و پژوهشی دانشگاه مورد توجه قرار گیرد؟
زارع: در آینده، ضروری است این مسیر با انسجام بیشتر، برنامهریزی دقیقتر و بهرهگیری گستردهتر از ظرفیتهای علمی، فرهنگی و پژوهشی ادامه یابد.
تقویت کرسیهای نظریهپردازی و آزاداندیشی، توجه جدیتر به بومیسازی و اسلامیسازی علوم انسانی، گسترش فعالیتهای پژوهشمحور در حوزه فناوریهای نوین، توسعه تعامل با مراکز رشد و واحدهای فناور و نیز طراحی برنامههای مؤثرتر برای ارتقای بینش دانشجویان و استادان، ازجمله محورهایی است که میتواند در این زمینه راهگشا باشد.
تقویت کرسیهای نظریهپردازی و آزاداندیشی، توجه جدیتر به بومیسازی و اسلامیسازی علوم انسانی، گسترش فعالیتهای پژوهشمحور در حوزه فناوریهای نوین، توسعه تعامل با مراکز رشد و واحدهای فناور و نیز طراحی برنامههای مؤثرتر برای ارتقای بینش دانشجویان و استادان، ازجمله محورهایی است که میتواند در این زمینه راهگشا باشد.
همچنین لازم است این اقدامات با مشارکت بخشهای مختلف دانشگاه، نهادهای فرهنگی، دستگاههای اجرایی و مجموعههای علمی و فناورانه دنبال شود تا بتوان سیره و راهبردهای مورد نظر را در موضوعات متنوع و در بخشهای مختلف، بهصورت عمیقتر و مؤثرتر مورد توجه قرار داد.
آنا: جناب آقای دکتر، یکی از محورهای مهم در حوزه علم و پژوهش، بحث «حل مسئله» و بهرهگیری از ظرفیتهای دانشگاه برای پاسخگویی به نیازهای واقعی جامعه است. با توجه به مطالبی که فرمودید، چشمانداز علمی و پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان ناظر بر همین مسئلهمحوری بوده است. بفرمایید دانشگاه در این زمینه چه کمکهای علمی، ساختاری و پژوهشی به مسئولان شهرستان لارستان ارائه کرده تا دستاوردهای علمی و پژوهشی دانشگاه در اختیار بخشهای صنعت، فناوری و مدیریت اجرایی قرار گیرد و از این طریق، زمینه پیشرفت شهرستان لارستان در حوزههای علمی، صنعتی و فناورانه فراهم شود؟
زارع: سوال بجا، بسیار مناسب و مهمی است؛ ما این موضوع را بهصورت خاص در جلساتی که با برخی از نهادهای شهرستان لارستان داشتیم، مطرح و پیگیری و تلاش کردهایم این تولیداتی که در دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان وجود دارد، با نهادهای اجرایی مرتبط با صنعت و اجرا ارتباط پیدا کند.
در همین راستا، چندین نشست با فرمانداری ویژه لارستان، ادارهکل راه و شهرسازی شهرستان لارستان، اداره بهزیستی شهرستان لارستان و کمیته امداد امام خمینی شهرستان لارستان برگزار کردیم.
در این جلسات، بسیاری از مطالبات اجتماعی و مسائل بنیادینی که این نهادها در منطقه احساس میکردند و بهنوعی مورد توجه و نیاز آنها بود، دریافت شد و سپس این مسائل در قالب محورهای پژوهشی یا پایاننامههای دانشجویی مورد توجه قرار گرفت.
به بیان دیگر، دانشجویان ما به سمت این موضوعات سوق داده شدند، برای آنها هدفگذاری صورت گرفت و بسیاری از پایاننامههای مقطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی در همین زمینهها تعریف و اجرا شد.
بسیاری از دانشجویان ما در این حوزهها کار کردند و این طرحها و این دستاوردها که حاصل زحمات علمی همکاران و دانشجویان ما بود، در اختیار آن نهادها قرار گرفت.
همانگونه که آن مجموعهها نیز بارها در جلسات مطرح کردهاند، بسیاری از این یافتههای پژوهشی کمک بسیار مؤثری به آنها کرده تا بتوانند در تصمیمگیریها، یا دستکم در تصمیمسازیها از این ظرفیت بهره ببرند.
آنا: این همکاریها بیشتر چه حوزهها و چه مسائل کاربردی را شامل میشود؟
زارع: موضوعات متعددی در این چارچوب مورد توجه قرار گرفت؛ ازجمله برخی از معضلات ترافیکی، مسائل زیستمحیطی، مسائل اجتماعی مانند اعتیاد، مسائل مرتبط با طلاق و نیز برخی دیگر از مسائل و معضلات منطقه. این موضوعات در قالب پایاننامههای تدوینشده، طرحهای پژوهشی و فعالیتهای علمی، در اختیار نهادهایی که اشاره شد قرار گرفت و آنها توانستند از این طریق، شرایط موجود در حوزههای مختلف منطقه را با دقت بیشتری رصد کنند و بر همین اساس، تصمیمگیریهای مناسبتر و مؤثرتری انجام دهند.
آنا: آیا همکاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد لارستان با سایر نهادهای حاکمیتی و خدماتی شهرستان لارستان هم در این چارچوب دنبال شده است؟
زارع: بله، یکی دیگر از مجموعههایی که لازم است به آن اشاره کنم و در مطالب پیشین از آن یادآوری نشد، نیروی انتظامی است. در حوزه مواد مخدر و نیز در برخی دیگر از حوزهها، ازجمله حوزه پلیس محلهمحور و دیگر قالبهایی که پلیس میتواند در آنها فعالیت داشته باشد، کارهای خوبی در قالب طرحهای پژوهشی، مقالات علمی، رسالهها و پایاننامههای دانشجویی انجام شده است.
در برخی موارد، نیروهای پلیس که از دانشجویان ما بودند، تمایل داشتند در این زمینهها فعالیت کنند، کار پژوهشی انجام دهند و مسئلهمحور وارد شوند.
نتیجه و ماحصل این پژوهشها نیز در اختیار آنها قرار گرفت تا بتوانند در حوزه مأموریتهای تخصصی خود از آن استفاده کنند.
انتهای پیام/
