یادداشت| جواد قارایی
گوشتی که میخرید متعلق به کدام حیوان است
روش بومی تشخیص گونه حیوانی گوشت مجتمع دانشبنیان آزمایشگاهی بیطاران پارسیان، علاوه بر گوشت خام، قابلیت ردیابی گونههای حیوانی در فرآوردههای گوشتی، پودر گوشت، پودر ماهی و سایر محصولات فرآوریشده را نیز دارد و با هدف مقابله با تقلب در زنجیره تأمین مواد غذایی، در اختیار سازمانهای نظارتی و مصرفکنندگان قرار می گیرد.
بهنام مقتدری، رئیس هیئتمدیره این مجتمع در گفتوگو با آناتک درباره این فناوری اظهار کرد: «بر روی تشخیص نوع گونه حیوانی گوشتهایی که در مارکتها وجود دارد، روشی را ابداع کردیم که بدون نیاز به خرید کیتهای خارجی که قیمت بالایی داشت، بتوانیم از روی توالی DNA موجود در حیوانات مختلف، گونه حیوانی را تشخیص دهیم. در حال حاضر قابلیت تشخیص ۱۰ گونه شامل مرغ، ماهی، بوقلمون، گاو، گاومیش، گوسفند، بز و چند گونه دیگر را داریم.»
وی با اشاره به نحوه توسعه این روش افزود: «پیش از این تشخیص گونه حیوانی گوشت فقط در تعداد محدودی از آزمایشگاههای کشور و با استفاده از کیتهای خارجی انجام میشد. ما با استفاده از کیتهای معمولی و پرایمرهای تخصصی، همان فرآیندی را که کیت اسپانیایی انجام میداد، بومیسازی کردیم و عملاً آن کیت را از چرخه کار حذف کردیم.»
تشخیص تقلب در گوشت با فناوری ژنتیک مولکولی
مقتدری درباره کاربرد این فناوری گفت: «این روش بیشتر در حوزه سازمان دامپزشکی کاربرد دارد، زیرا نظارت بر فرآوردههای خام دامی بر عهده این سازمان است؛ البته سازمان استاندارد و سازمان غذا و دارو نیز از جمله مجموعههایی هستند که از این خدمات استفاده میکنند.»
وی در پاسخ به این پرسش که چرا چنین آزمایشهایی ضروری است، عنوان کرد: «وقتی گوشت بهصورت چرخکرده عرضه میشود، مصرفکننده به هیچ عنوان نمیتواند تشخیص دهد که متعلق به چه حیوانی است یا آیا گوشتهای مختلف با هم مخلوط شدهاند یا خیر. در برخی موارد نیز تقلبهایی در این زمینه انجام میشود و تنها با روشهای ژنتیک مولکولی میتوان گونه حیوانی را بهطور دقیق شناسایی کرد.»
وی ادامه داد: «این فناوری فقط محدود به گوشت خام نیست و روی فرآوردههای گوشتی مانند سوسیس، کالباس، تن ماهی، پودر گوشت، پودر مرغ و پودر ماهی نیز قابلیت ردیابی دارد. این موضوع در صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا اختلاف قیمت این مواد بسیار قابل توجه است و احتمال تقلب در آنها وجود دارد.»
قابلیت ردیابی در فرآوردههای گوشتی و پاسخدهی طی سه روز
رئیس هیئتمدیره این مجتمع دانشبنیان آزمایشگاهی با بیان اینکه این مجموعه با سازمان دامپزشکی، سازمان غذا و دارو و سازمان استاندارد همکاری دارد، تصریح کرد: «دامنه خدمات ما در سایتهای این دستگاهها نیز قابل مشاهده است.»
وی درباره دقت این روش گفت: «نتایج آزمایش طی دو تا سه روز کاری آماده میشود و دقت آن بسیار بالاست؛ بهطوری که درصد خطا تقریباً در حد صفر است. زمانی که توالی ژنی اختصاصی هر گونه بررسی میشود، امکان اشتباه میان گونههای مختلف وجود ندارد و حتی اگر نمونه ترکیبی باشد، قابلیت ردیابی آن وجود دارد.»
وی درباره نحوه استفاده مصرفکنندگان از این خدمات نیز توضیح داد: «اگر مصرفکنندهای به اصالت گوشتی که خریداری کرده شک داشته باشد، کافی است حدود ۵۰ گرم از نمونه را به آزمایشگاه ما تحویل دهد تا آزمون روی آن انجام شود. تشخیص گونه حیوانی با چشم یا حتی طعم امکانپذیر نیست و این آزمایش تنها راه اطمینان از اصالت گوشت است.»
گلایه از کمبود حمایت برای توسعه نوآوریهای آزمایشگاهی
مقتدری با اشاره به میزان استقبال از این فناوری اظهار کرد: «با وجود زمانی که برای توسعه این روش گذاشتیم، بازخورد صنعتی آن چندان مناسب نبوده و فقط تعداد محدودی از شرکتها از این خدمات استفاده میکنند.»
وی در پایان با انتقاد از کمبود حمایتها از آزمایشگاههای دانشبنیان گفت: «انتظار داریم سازمانهای متولی با ابلاغ دستورالعملهایی، انجام دورهای این آزمون را برای کارخانههای فرآوردههای گوشتی و کشتارگاهها الزامی کنند؛ همانطور که در برخی استانها این موضوع اجرا میشود. همچنین لازم است از شرکتهای دانشبنیان خدماتی نیز حمایت بیشتری صورت گیرد، زیرا با وجود نوآوریهایی که ارائه میکنند، از بسیاری از حمایتها و مشوقها بیبهره ماندهاند.»
انتهای پیام/
