استرس عامل مهم بروز اختلالات مفصل فکی و دردهای دهانی؛ چرا باید دردهای فک و صورت را جدی بگیریم؟
دکتر الهه قاسمزاده حسینی متخصص بیماریهای دهان، فک و صورت و عضو هیئت علمی دانشگاه در گفتوگو با خبرنگار آنا با اشاره به نقش استرس در بروز اختلالات دهان و فک اظهار کرد: استرسهای روانی و شرایط روحی نامناسب میتواند زمینهساز بروز اختلال مفصل گیجگاهی ـ فکی (TMD) و دردهای ناحیه فک، گوش و سردردهای مزمن شود.
وی با طرح یک سناریوی بالینی اضافه کرد: بیماری ۳۰ ساله با سابقه از دست دادن شغل و ابتلا به اختلال خواب، با شکایت از درد فک، گوشدرد، سردرد و احساس سوزش دهان هنگام بیدار شدن مراجعه کرده بود که در معاینات، پوسیدگی عمیق دندانی مشاهده نشد، اما سایش منتشر دندانها وجود داشت و بیمار احساس گرفتگی بینی را هم بیان میکند.
متخصص بیماریهای دهان، فک و صورت و عضو هیئت علمی دانشگاه افزود: با توجه به نبود ضایعات مشخص مخاطی و وجود علائم درد فکی، سایش دندانی و شکایت از صداهای مفصلی، تشخیص نزدیکتر به این علائم، اختلال مفصل گیجگاهی ـ فکی و دردهای مایوفاشیال (MPDS) است.
این متخصص بیماریهای دهان، فک و صورت با تشریح تفاوت استرس، اضطراب و افسردگی بیان کرد: استرس مجموعهای از واکنشهای فیزیولوژیک بدن به محرکهای بیرونی است، در حالی که اضطراب احساس مبهم نگرانی و ترس بدون منشأ مشخص بوده و افسردگی حالتی پایدار از اندوه و ناامیدی است که میتواند با اضطراب همراه باشد.
قاسمزاده حسینی با بیان اینکه استرس از طریق فعالسازی محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز ـ آدرنال و افزایش ترشح کورتیزول بر بدن همچنین فعال شدن مسیر آدرنالین بر پایانههای سمپاتیک و مسیر افزایش دوپایین اثر میگذارد، ادامه داد: افزایش واسطههای التهابی، تغییر در عملکرد سیستم ایمنی، افزایش حساسیت گیرندههای درد و تغییر حرکت و کشش عضلات جونده از جمله پیامدهای این فرآیندها است که میتواند به بروز دردهای فکی، سایش دندانها (براکسیسم) و حتی خشکی و سوزش دهان و بیماریهای خودایمنی با تظاهرات دهانی منجر شود.
وی، براکسیسم را از شایعترین پیامدهای استرس دانست و یادآور شد: فشردن یا ساییدن غیرارادی دندانها بهخصوص در خواب، به مرور موجب سایش دندانی، درد عضلات جونده، صداهای مفصلی و حتی قفلشدگی مکرر فک، صدای وزوز گوش و درد ناحیه سر و چشم میشود و در برخی موارد بیماران ابتدا به متخصصان گوش و حلق و بینی یا مغز و اعصاب مراجعه میکنند.
این متخصص بیماریهای دهان، فک و صورت همچنین به تأثیر استرس بر بافتهای نرم دهان اشاره کرد و متذکر شد: بروز زخمهای آفتی، تشدید تبخالهای عودکننده، خشکی دهان، بیماریهای خودایمنی وزیکولوبلوز مانند لیکن پلان و.. و در مواردی سندرم سوزش دهان و جویدن مخاطی عادتی از دیگر پیامدهای استرسهای کنترلنشده است.
وی تأکید کرد: در بسیاری از این بیماران، درمان تنها به مداخلات دندانپزشکی محدود نمیشود و رویکرد چندرشتهای شامل مشاوره روانشناسی، اصلاح سبک زندگی، کنترل عادات دهانی و پیگیری منظم (فالوآپ) ضروری است.
قاسمزاده حسینی خاطرنشان کرد: هر زخمی که بیش از دو هفته در دهان باقی بماند باید توسط دندانپزشک بررسی شود و بیماران نباید با خوددرمانی یا مصرف خودسرانه دهانشویهها، روند تشخیص را به تأخیر بیندازند.
وی با تأکید بر اهمیت ارتباط مؤثر پزشک و بیمار تشریح کرد: ایجاد حس آرامش و اعتماد در محیط درمان میتواند به کاهش اضطراب بیماران کمک کرده و روند درمان را تسهیل کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه یادآور شد: توجه به سلامت روان در کنار سلامت جسم، نقش مهمی در پیشگیری از بسیاری از بیماریهای دهان و فک دارد و کنترل استرس، گامی اساسی در حفظ سلامت دهان و دندان محسوب میشود.
انتهای پیام/
