قائم مقام رئیس بنیاد ملی نخبگان:
بومیسازی آلیاژ F75، گام نخست تولید پروتزهای پزشکی در کشور است
تمامی پروتزهای مورد استفاده در کشور همچنان از طریق واردات تأمین میشوند، اما بومیسازی آلیاژ F۷۵، آغاز شکلگیری زنجیره ارزش این صنعت در کشور است؛ زنجیرهای که برای رسیدن به محصول نهایی، نیازمند طی کردن مراحل طراحی، آزمونهای زیستی و اخذ استانداردهای تخصصی خواهد بود.
وحید ضرغام، دبیر ستاد توسعه دانشبنیان مواد و ساخت پیشرفته، در گفتوگو با آناتک درباره ویژگیهای این آلیاژ پزشکی اظهار کرد: «آلیاژ پیشرفته پزشکی F۷۵ از دسته آلیاژهای پایه کبالت-کروم است. این آلیاژ استحکام و مقاومت به خوردگی بسیار خوبی دارد.»
وی افزود: «بدن انسان، بهویژه سیالات بدن، حاوی آنزیمها و مواد شیمیایی مختلف است. همچنین یونهایی مانند کلر، اگرچه با چشم دیده نمیشوند، اما محیط بدن را به محیطی بسیار خورنده تبدیل میکنند. بسیاری از فلزات اگر در چنین محیطی قرار بگیرند، تحت تأثیر همین آنزیمها و یونها دچار تخریب و خوردگی میشوند و پس از مدتی از بین میروند. به همین دلیل، معمولاً از آلیاژ کبالت-کروم برای ساخت تجهیزاتی استفاده میشود که باید عمر طولانی در داخل بدن داشته باشند. برای مثال، امروزه افرادی که دچار آرتروز میشوند، از پروتزهای تعویض زانو استفاده میکنند که عمدتاً از جنس کبالت-کروم هستند؛ زیرا این آلیاژ هم استحکام بسیار خوبی دارد و هم در محیط بدن از مقاومت بسیار بالایی در برابر خوردگی برخوردار است.»
آغاز توسعه زنجیره تولید پروتزهای پزشکی
ضرغام با اشاره به اهمیت این دستاورد افزود: «بومیسازی این آلیاژ باعث میشود بتوانیم گام بعدی زنجیره ارزش، یعنی ساخت قطعات و پروتزهایی را که قرار است در بدن بیماران مورد استفاده قرار گیرند، پیش ببریم و از توسعه این بخش نیز حمایت کنیم.»
به گفته وی، در حال حاضر تمام پروتزهایی که در کشور مورد استفاده قرار میگیرند، وارداتی هستند و این حوزه از حجم بازار قابل توجهی برخوردار است.
دبیر ستاد توسعه دانشبنیان مواد و ساخت پیشرفته درباره جایگاه فعلی این پروژه توضیح داد: «در این مرحله، مسئله اصلی تعیین ترکیب دقیق عناصر آلیاژ، از جمله میزان کبالت و کروم و نحوه تشکیل محلول جامد میان آنهاست تا خواص مطلوب ایجاد شود. این فرآیند در واقع مشابه تولید شمش است. پس از تولید شمش، باید با استفاده از عملیات ماشینکاری و روشهای مختلف شکلدهی، فرم نهایی پروتز، مانند پروتز زانو، ساخته شود. سپس این محصول باید آزمونهای زیستی مختلف را پشت سر بگذارد تا مشخص شود آسیبی به بدن وارد نمیکند، یونهای سمی ندارد و ویژگیهای سطحی آن نیز مطلوب است. تمام این مراحل باید طی شود تا در نهایت به محصول نهایی برسیم.»
تبدیل شمش آلیاژی به پروتز پزشکی
ضرغام درباره زمان ورود این محصول به بازار نیز اظهار کرد: «در حال حاضر طرح بومیسازی این آلیاژ انجام شده است. اکنون مسئله ما این است که علاوه بر شرکتی که در تبریز فعالیت میکند، مجموعهای نیز در تهران وارد این حوزه شود تا بتواند این ماده پایه را که به شکل شمش یا میله تولید میشود، با استفاده از تجهیزات فرآیندی، بهتدریج شکلدهی کرده و طراحیهای لازم برای ساخت پروتزها را انجام دهد.»
توسعه فناوری پزشکی با شتابزدگی امکانپذیر نیست
وی با تأکید بر ضرورت طی شدن کامل فرآیندهای تحقیق و توسعه گفت: «این کار، کار سختی است. ما در بومیسازی عجله داریم، در حالی که اگر تاریخچه شرکتهایی را که امروز پروتز زانو تولید میکنند و محصولاتشان وارد کشور میشود بررسی کنیم، میبینیم حدود ۱۰ سال تحقیق و توسعه انجام دادهاند تا به این محصول رسیدهاند. به همین دلیل نباید با عجله به این موضوع نگاه کنیم؛ زیرا اگر محصول با شتاب وارد بازار شود، ممکن است استانداردها و الزامات لازم را نداشته باشد. در چنین شرایطی، مردم این ذهنیت را پیدا میکنند که محصول ایرانی کیفیت مناسبی ندارد، در حالی که توسعه محصولات پزشکی نیازمند طی شدن کامل فرآیندهای فنی، آزمایشگاهی و استانداردسازی است.»
انتهای پیام/
