حاکمیت دلار، ارتش و فناوری اطلاعات ۳ پایه اصلی بقای آمریکا هستند
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا؛ نشست خبری رویداد هماندیشی «مرزبانی دیجیتال» امروز در محل دانشگاه بینالمللی سوره برگزار شد. در این نشست، محمدحسین ساعی، عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس دانشگاه بینالمللی سوره، به تشریح ابعاد تاریخی، سیاسی و راهبردی مسئله فناوریهای اطلاعات و ارتباطات در جهان و ایران پرداخت.
ساعی در ابتدای سخنان خود ضمن تشکر از همکاران دانشگاه و خبرنگاران حاضر در نشست، ابراز امیدواری کرد که این جلسه و رویدادهای پس از آن بتواند در این حوزه ذهنی درگیرکننده پیشرفت ایجاد کند. وی تأکید کرد: «تلاش رویداد علمی این بوده که هم در فرایند سیاستگذاری کشور و هم در نگاه علمی و نظری کشور کمک کند.»
جریان آزاد اطلاعات؛ از اعلامیه جهانی حقوق بشر تا انتقادهای بینالمللی
رئیس دانشگاه بینالمللی سوره با اشاره به پیشینه تاریخی این بحث گفت: «قصه فناوری مسئلهای است که حداقل از جنگ جهانی دوم به صورت جدی مورد بررسی بوده است. بلافاصله بعد از جنگ جهانی دوم، اعلامیه جهانی حقوق بشر را داریم که ماده معروف ۱۹ آن با محوریت آمریکاییها نوشته شد و به نوعی جنسی از نگاه به جریانات اطلاعاتی و ارتباطی را در قالب حق بیان و حقوق بشر شکل داد.»
وی افزود: «۱۸ سال بعد از آن، میثاق نامهای در سازمان ملل تصویب شد که در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و اطلاعاتی سعی در رفع برخی نواقص اعلامیه حقوق بشر داشت.»
ساعی ادامه داد: «اصلیترین بحثی که از دهه ۶۰ میلادی در عرصه بینالمللی مطرح میشود این است که ارتباطات و فناوریهای مرتبط با مسائل، خنثی و بدون جهت نیستند و به صورت جدی منافع اقتصادی، سیاسی و حتی امنیتی فقط آمریکاییها را تأمین میکنند.»
نقد رویکرد عملی و نظری آمریکا در حوزه فناوری اطلاعات
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: «آمریکاییها بعد از جنگ جهانی دوم، واژه "جریان آزاد اطلاعات" را به کار میبردند که نگاه لیبرال آمریکاییها را در حوزه فناوریهای اطلاعات نشان میداد. اما این نگاه در عمل شعاری بیش نبود، چراکه دست برتر دنیا را دارند و زیرساختها در اختیار آنهاست و هرجا اختلالی به ضررشان ایجاد شود، عملاً بازی را به هم میزنند.»
وی با بیان یک مثال عینی گفت: «آخرین خبری که دیدم، یکی از خبرگزاریهای ما هفته گذشته باز شده است. همه آمریکاییهایی که مدعی جریان آزاد اطلاعات هستند، حدود ۲۰ درصد اینترنت دنیا را به روی ایرانیان تحریم کردهاند. به محض اینکه آماری به نفعشان نباشد، از شعار خود عبور میکنند.»
ایده جریان متوازن اطلاعات در برابر جریان آزاد اطلاعات
ساعی به جریانهای فکری منتقد این رویکرد اشاره کرد و گفت: «همانطور که اقتصاد آزاد منتقدانی دارد، ایده جریان آزاد اطلاعات نیز منتقدانی پیدا کرد. در کتاب "یک جهان، چند صدا" که توسط انتشارات سروش منتشر شده، پروژهای حدود ۱۰ ساله در یونسکو دنبال شد که در آن مفهومی در مقابل جریان آزاد اطلاعات شکل گرفت: "جریان متوازن اطلاعات".»
وی با اشاره به آمار تاریخی از یکی از وزرای هند در اواخر دهه ۱۹۵۰ میلادی گفت: «ایشان گفتند به ازای هر ۵۰۰ واحد اطلاعاتی که وارد هند میشود، یک واحد اطلاعات از هند خارج میشود. این مثل کشوری است که ۵۰۰ دلار واردات و یک دلار صادرات داشته باشد.»
خروج آمریکا و انگلیس از یونسکو در اعتراض به جریان متوازن اطلاعات
رئیس دانشگاه بینالمللی سوره با اشاره به اهمیت این موضوع افزود: «این پروژه تقریباً ۱۰ سال طول کشید و ایده جریان متوازن اطلاعات در برابر ایده جریان آزاد اطلاعات در یونسکو برای آمریکاییها گران تمام شد. آمریکاییها که حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد بودجه یونسکو را تأمین میکردند، با همین ابزار تهدید کردند که اگر این پروژه دنبال شود، از یونسکو خارج میشوند. در نهایت، آمریکاییها و انگلیسیها در اعتراض به اینکه کشورهای دیگر هم باید در بازار اطلاعات و فناوری اطلاعات نقشی داشته باشند، از یونسکو خارج شدند.»
تسلط بر فناوری اطلاعات؛ مسئله حیاتی برای تمدن غرب
ساعی تأکید کرد: «برای آمریکاییها و کشورهای با سابقه امپریالیستی، مسئله تسلط بدون رقیب در حوزه فناوریهای اطلاعات کاملاً حیاتی است. تمدن غرب بهویژه آمریکا سه پایه اصلی دارد که اگر هرکدام آسیب ببیند، تقریباً کل تمدن غرب فرو میپاشد: پایه اول اقتصادی با حاکمیت دلار، پایه دوم حوزه جنگاوری و ارتش، و پایه سوم حوزه اطلاعاتی و ارتباطی.»
وی افزود: «بسیاری از نخبگان آمریکایی حداقل ۲۰ تا ۳۰ سال است که از وجود بحرانهای عظیم در تمدن غرب و بهخصوص جامعه آمریکایی یاد میکنند. فوکویاما و دیگر مداحان تمدن غرب در سالهای انتهایی عمر خود کتابهایی نوشتهاند که همه معطوف به این موضوع است. به نظر میرسد غربیها همه این بحرانها را با اتکا به فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی و تسلط عجیبی که در این حوزه پیدا کردهاند، جبران میکنند.»
سرمایهگذاری ۱۰۰۰ میلیارد دلاری آمریکا و شکلگیری اینترنت جهانی
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی به روند تاریخی شکلگیری اینترنت اشاره کرد و گفت: «دهه ۸۰ با سقوط امپراتوری شوروی و بلوک شرق، زمینه جدی برای آمریکا فراهم شد تا طی حدود ۵ سال تقریباً همه زیرساختهای اطلاعاتی و ارتباطی کشورهای جهان را به دست بگیرد. آمریکاییها حدود ۱۰۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری کردند تا شبکه ملی اطلاعات خود را که مجموعه شبکههای مختلف سازمانهایشان بود، به هم پیوند دهند و آن را جهانی کنند. این شد پایه اینترنت. اینترنت در حقیقت همان شبکه ملی اطلاعات آمریکاییهاست که به علت تفوق و هجوم آمریکا در حوزه ژئوپولیتیک توسعه یافت.»
وی ادامه داد: «کشورهای اروپایی و سایر کشورها نسبت به این ماجرا حساسیتی نداشتند و تقریباً میتوان گفت کشورهای اشغال شدهای هستند که توسط آمریکاییها مدیریت میشوند و استقلال حکمرانی ندارند. تنها کشوری که در عمل مقاومت جدی نشان داد، چین بود که خود را از این فرایند بیرون کشید و با مدل مستقلی فناوریهای اطلاعات خود را گسترش داد.»
نگاه رهبر شهید انقلاب و ضرورت حفظ استقلال در فناوری اطلاعات
ساعی به تاریخ ورود اینترنت به ایران اشاره کرد و گفت: «در ایران دهه ۷۰، با نظر و رویکرد دقیق رهبر شهید ما (آیتالله رئیسی) این اتفاق افتاد. ایشان در صحبتهایی که با آقای لاریجانی داشتند، دستوراتی دادند که از همان جا مشخص است در ذهنیت ایشان اینترنت جز نعمتهای بزرگ و مهمی است که در اختیار ما قرار گرفته، ولی در عین حال از همان سال ۶۹ و ۷۰ تأکید جدی داشتند که کشور باید از مزایای این فناوری اطلاعات استفاده کند ولی با حفظ استقلال و منافع کشور.»
عقبگرد از تولیدات داخلی در دهه ۷۰
وی با اشاره به وضعیت تولیدات داخلی در دهه ۷۰ گفت: «سال ۷۵، عمده گوشیهایی که مردم در ایران استفاده میکردند، گوشی ایرانی بود. ما شرکتهایی داشتیم که تقریباً در مرز فناوری گوشیهای تلفن همراه تولید میکردند. آن موقع این ایده وجود داشت که باید سیستمعامل ملی داشته باشیم. متأسفانه با روی کار آمدن دولت سال ۷۶، این ایدهها غیرعلمی و غیرکارکردی تلقی شد و خیز عظیمی برداشته شد تا حوزه فناوری اطلاعات کشور در اتفاقات جهانی حل شود و در زنجیرههای آنها قرار گیرد.»
لزوم نگاه راهبردی فراتر از زاویه رسانهای
رئیس دانشگاه بینالمللی سوره تأکید کرد: «شاید یک زمانی درک ما از اینترنت به عنوان یک رسانه بود، اما اصلیترین وجه فناوری اطلاعات، جنبه زیرساختهای اطلاعاتی و ارتباطاتی است که بهویژه وقتی با فناوریهایی مثل هوش مصنوعی ترکیب میشود، نوعی از حکمرانیزدایی و استقلالزدایی برای کشورها ایجاد میکند.»
وظیفه حکمرانی؛ تأمین حقوق مردم در چارچوب امنیت و استقلال
ساعی با بیان یک تشبیه گفت: «اینترنت جزو حقوق مردم است و وظیفه اصلی حکمرانی این است که این حق بدیهی را به نحوی فراهم کند که به استقلال، امنیت و فرایندهای تمدنسازی کشور آسیب نزند. مثل این میماند که دولتی بگوید من باید صادرات و واردات انجام دهم، اما وظیفه حاکمیت این است که سیاستگذاری کند تا در این تبادلات اقتصادی منافع کشور تأمین شود و کشور ضرر نکند.»
وی افزود: «برخی از حکمرانان ما بر این واژه زیاد تأکید میکنند که اینترنت جزو حقوق مردم است. اتفاقاً باید پاسخ دهند که در راستای ایجاد امنیت و استقلال برای استفاده از این حق، چگونه باید سیاستگذاری کرد تا کشور در مجموع سود ببرد.»
ضرورت گفتگوی ملی درباره مرزبانی دیجیتال
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به حوادث سال ۱۴۰۴ گفت: «اکنون برای هر ذهن منصفی واضح شده که بخشی از نقاط ضعف اساسی ما در این جنگ تمدنی با تمدن غرب بهمحوریت آمریکا، به ضعف ما در حوزه فناوریهای اطلاعاتی برمیگردد. این اشکالات به سه دهه گذشته و نحوه گسترش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطاتی در کشور بازمیگردد.»
ساعی در پایان درباره رویداد هماندیشی مرزبانی دیجیتال گفت: «ما برنامه وسیعی در نظر گرفتهایم که بالای ۱۰۰ نفر از متخصصین این حوزه صحبت کنند و گفتوگو داشته باشند. این رویداد نقطه شروعی است برای تبدیل این مسائل به گفتوگوهای ملی در کشور. این جزو مسائل اولویتدار و ویژه کشور است و باید به صورت ویژه درباره آن صحبت کنیم.»
انتهای پیام/
