نگاهی نو به ظرفیتهای نهفته در اکوسیستمِ نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی
مهران کهوائینژاد مدیر مرکز رشد واحد های فناور دانشگاه آزاد اسلامی استان کهگیلویه و بویراحمد در یادداشتی اختصاصی برای خبرگزاری آنا نوشت؛
در پرتو فرمایش مقام معظم رهبری مبنی بر لزوم «اقتصاد مقاومتی» و «پدافند اقتصادی» و با تأکید بر چالشهای راهبردی کشور در حوزههای انرژی، آب و کشاورزی نوین، و امنیت غذایی، نگاهی نو به ظرفیتهای نهفته در «اکوسیستمِ نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی» میاندازیم.
این اکوسیستم، با تلفیقِ آزمایشگاههایِ پیشرفته پارکهایِ علم و فناوریِ پویا، مراکزِ رشد و سراهای نوآوریِ فعال و دفتر ارتباط با صنعت و جامعه در قالب معاونت تحقیقات فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی. رویدادهایِ راهبردی چون «عصر امید» مبتنی بر سند گام دوم انقلاب اسلامی به همراهِ تمرکز بر اقتصادِ دانش بنیان و دیجیتال، میتواند به موتور محرکه تابآوری ملی و خوداتکایی فناورانه ملی تبدیل شود.
۱. ارکستر نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی
سمفونیِ حلِ مسائل ملی
دانشگاه آزاد اسلامی با برخورداری از یک «اکوسیستمِ نوآوریِ جامع»، قادر است نقشِ کلیدی در تحققِ اهدافِ اقتصاد مقاومتی ایفا کند.
آزمایشگاههای تحقیقاتی و تخصصی در کنار هیات علمی متخصص و کاردان: موتورِ پیشرانِ پژوهشهایِ کاربردی در حوزههایِ کلیدیِ انرژی (فناوریهایِ نوینِ انرژی، بهینهسازیِ مصرف)، آب (تصفیه، شیرینسازی، کشاورزیِ کمآببَر)
امنیتِ غذایی (فناوریهایِ زیستیِ کشاورزی، موادِ غذاییِ فراسودمند). این آزمایشگاهها، بسترسازِ «جایگزینیِ واردات مواد پایه و اولیه صنایع» و «توسعه فناوریهایِ مبتنی بر دانش بومی» و سازگار با آمایش سرزمینی هستند.
پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد و سراهای نوآوری
این نهادها، نقش «پلِ ارتباطیِ علم تا بازار» را بر عهده دارند. آنها ایدههایِ برخاسته از آزمایشگاهها را به محصولات و خدماتِ قابلِ تجاریسازی تبدیل کرده و با «کارآفرینیِ فناورانه»، شرکتهایِ دانشبنیانِ فعال در حوزههایِ پدافند اقتصادی را پرورش و به تولید فرآوردههای مورد نیاز صنایع سوق میدهند.
رویدادِ «عصر امید» نماد همافزایی و تجلی ظرفیتها
رویداد عصر امید فرصتی بینظیر برای نمایشِ دستاوردها، شناساییِ پروژههای اولویتدار، ایجادِ ارتباطاتِ مؤثر میانِ پژوهشگران، صنعتگران و سرمایهگذاران است.
«عصرِ امید»، بهخصوص در حوزههایِ اقتصادِ دیجیتال و صنایعِ غذایی، بستری برایِ هدفمندسازیِ نوآوری و تسریعِ فرآیندِ تجاریسازیِ راهکارهافراهم میآورد.
۲. گستره «عصرِ امید»؛ از تهران تا تبریز، از نفت تا دیجیتال
رویداد ملی «عصر امید» که از خرداد ۱۴۰۱ آغاز شده است، به نمادی از تلاشِ دانشگاه آزاد اسلامی برای همافزاییِ علم و صنعت و پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی، تبدیل شده است.
این رویداد با برگزاریِ دورههای تخصصی در حوزههای گوناگون و در نقاط مختلف کشور، گستره وسیعی از ظرفیتهایِ نوآوری را به نمایش گذاشته است:
نخستین دوره (تهران) با شعارِ «۱۰۰۰ ایده و استارتآپ، ۱۰۰۰ شرکت فناور و خلّاق، ۱۰۰۰ گروه پژوهشی و زیرساخت»، پایهگذارِ این حرکتِ عظیم شد.
حوزههای تخصصیِ برگزار شده
نفت، گاز و پتروشیمی (عسلویه)
تمرکز بر فناوریهایِ بالادستی و پاییندستیِ صنعتِ نفت، با هدفِ افزایشِ بهرهوری و تابآوریِ این صنعتِ حیاتی.
صنایعِ فلزی (سیرجان) با محوریتِ آهن و مس، به دنبالِ ارتقایِ زنجیرهیِ تولید و فرآوریِ فلزاتِ استراتژیک.
هوشِ مصنوعی و اینترنتِ اشیاء (کرج): پیشبردِ فناوریهایِ کلیدیِ انقلابِ صنعتیِ چهارم با پتانسیلِ تحولآفرینی در تمامِ صنایع.
«غذا و فراسودمندها» (ارومیه) با محور امنیتِ غذایی، بر توسعه فناوریهایِ نوین در صنایع غذایی و ارتقایِ سلامت جامعه تمرکز دارد.
اقتصادِ دیجیتال (اصفهان)
با هدف رفع چالشهای فناورانه، تعامل با نخبگان و ایجادِ فرصت همکاری در حوزه دیجیتالسازی اقتصاد و هوشمندسازی صنعت گام برداشت.
هشتمین دوره (تبریز - اردیبهشت ۱۴۰۴) با محور «ساخت، تولید و فناوریهایِ صنعتی»، این دوره در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز برگزار شد؛ با حضورِ ۸۰ محصول (شرکت) از ۱۹ استان و ۴۰ واحد دانشگاهی و همچنین ۱۰ شرکتِ صنعتیِ بزرگ از استان آذربایجان شرقی تعاملی سازنده میانِ دانشگاه و صنعت را رقم زد.
این دوره، به طور ویژه بر تقویتِ پایههایِ تولیدِ داخلی و ارتقایِ فناوری در صنایعِ مادر تمرکز داشت. این گستردگیِ موضوعی و جغرافیاییِ رویدادهایِ «عصرِ امید»، نشاندهنده نگاهِ جامعِ دانشگاه آزاد اسلامی به «اکوسیستمِ نوآوریِ ملی» و تلاشِ مستمرِ آن برایِ تبدیلِ ظرفیتهایِ علمی به راهحلهایِ عملی در راستایِ اهدافِ کلانِ کشور است.
۳. دو بال عصر امید: موتورهایِ محرک تابآوری
همانطور که پیشتر اشاره شد، دو رویداد کلیدی «عصرِ امید»، هریک به شیوهای منحصربهفرد، در خدمتِ اقتصاد مقاومتی قرار میگیرند: الف) عصر امیدِ «اقتصاد دیجیتال»: مغزافزارِ پدافند اقتصادی
این رویداد با اهدافِ بنیادین رفع چالشهای فناورانه، تعامل مستقیم با نخبگان و
ایجاد فرصت همکاری به پدافند اقتصادی کشور بُعدی نوین میبخشد:
حل چالشهای فناورانه:
توسعه «پلتفرمهایِ بومیِ رصدِ هوشمندِ بازار» برای مقابله با احتکار، «سیستمهایِ پیشبینیِ تورم» با استفاده از کلانداده، «زیرساختهایِ امنیتِ سایبریِ بومی» برایِ حفاظت از شبکههایِ حیاتی، و «سکوهایِ تجارتِ الکترونیکِ مقاوم» در برابرِ تحریمها.
تعامل با نخبگان: ایجادِ «پنجره واحد ارتباط حاکمیت با مغزهای خلاق» برای شناسایی سریع راهحلهای دیجیتال چالشهای ملی.
ایجادِ فرصتِ همکاری و شکلدهی به «کنسرسیومهایِ فناورانه» برای اجرای پروژههایِ کلانِ ملی (مانندِ «شبکهیِ توزیعِ هوشمندِ کالا») با پیوندِ استارتاپهایِ دیجیتال و صنایعِ بزرگ.
ارتباط با زیرساختها
توسعه «شبکههایِ هوشمندِ برق» (Smart Grid) برایِ مدیریت مصرف، «سامانههای هوشمند مدیریت آب کشاورزی» با دادههای لحظهای و «زنجیره بلوکی (بلاکچین) رهگیریِ محصولاتِ غذایی» از مزرعه تا سفره.
ب) عصر امیدِ «صنایع غذایی و فراسودمندها»: خطِ مقدمِ امنیتِ غذایی
این رویداد، با تمرکز بر «خوداتکایی» و «ارزش افزوده»، امنیتِ غذایی را به سطحی نوین ارتقا میدهد: تولیدِ فراسودمندها با رویکردِ «جایگزینیِ واردات»: توسعه محصولاتِ غذایی غنیشده با ریزمغذیها و فرآوردههای پروتئینی نوین از منابعِ داخلی، برایِ کاهش وابستگی به واردات مکملها و نهادههای دامی و جایگزین تولیدات نوین بومی با هدف جلوگیری از ارز بری.
کاهش ضایعات و تبدیلِ آن به ارزش: ارائه فناوریهای نوینِ:
بستهبندی هوشمند و فعال
توسعه فرآیندهای تبدیل ضایعات کشاورزی و غذایی به محصولات ارزشمند (مانند فیبرهای رژیمی و سوختهای زیستی).
زنجیره تأمین هوشمند و مقاومِ غذایی: طراحی «سیستمهای لجستیک هوشمند سردخانهای» و بومیسازی «تکنولوژیهای فرآوری کممصرف» (آب و انرژی).
۴. پتانسیل پنهانِ انرژی، آب و دانشگاه آزاد اسلامی
بدین ترتیب دانشگاه آزاد اسلامی با ظرفیتهایِ عظیمِ خود، میتواند به «کلیدِ گشایشِ قفلهایِ اقتصاد مقاومتی» در حوزههایِ کلیدیِ انرژی و آب تبدیل شود:
انرژی:
تحقیقاتِ کاربردی در حوزهیِ انرژیهای تجدیدپذیر: خورشیدی، بادی، زیستتوده، هیدروژن.
توسعه فناوریهای ذخیرهسازی انرژی و بهینهسازیِ مصرفِ انرژی در صنایع و ساختمانها.
ایجاد «شبکههای هوشمند انرژی» با بهرهگیری از راهکارهایِ اقتصادِ دیجیتال.
آب و کشاورزی نوین:
پژوهش در زمینه «مدیریتِ یکپارچه منابع آبی» و «کشاورزی پایدار و کمآببَر».
توسعه فناوریهای نوین تصفیه و شیرینسازی آب و بازچرخانیِ پسابهایِ صنعتی و کشاورزی با روش غشای کربنی.
پیادهسازی «سامانههای هوشمند آبیاری» با دقتِ بالا؛ و در جمعبندی نهایی میتوان گفت: دانشگاه آزاد اسلامی؛ سنگر تابآوری ملی خواهد بود به شرط خواستن و عملیاتی کردن.
دانشگاه آزاد اسلامی با ادغامِ ظرفیتهایِ علمی و پژوهشیِ خود (آزمایشگاهها)، زیرساختهایِ حمایتیِ نوآوری: (پارکها و مراکزِ نوآوری) موتورهای پیشران تجاریسازی (رویدادهایِ «عصرِ امید»
در حوزههای گوناگون از نفت و فلزات گرفته تا اقتصاد دیجیتال و صنایع غذایی)، به همراه تمرکز ویژه بر حل چالشهای انرژی و آب و کشاورزی نوین، قادر است نقشی محوری در تحققِ «اقتصاد مقاومتی» و تقویتِ «پدافند اقتصادی» را ایفا کند.
این «ارکسترِ نوآوری»، با همافزایی اجزای خود و با بهرهگیری از رویدادهایی، چون «عصرِ امید» که به طور مداوم در حال گسترش دایره شمول و تخصصی شدن هستند، نویدبخش آیندهای امنتر، خوداتکاتر، و تابآورتر برایِ کشور است. این رویکرد جامع، تبلور عملی شعار «ما میتوانیم» درراستایِ تحقق اهدافِ ترسیم شده توسط رهبر معظم و شهید انقلاب اسلامی است.
انتهای پیام/