از کاهش آلودگی تا ارزانی تولید؛ دستاوردهای اجتماعی پژوهش در یک مرکز آزمایشگاهی

علیرضا کاظمی، مدیر مرکز خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی زنجان، در گفت‌وگو با خبرنگار آنا، در تشریح مهم‌ترین دستاوردهای این مرکز در سال‌های اخیر اظهار کرد: در مرکز تحقیقات کشاورزی و علوم دامی واحد ابهر تولید محصول غذایی سالم و ارگانیک از جمله زعفران، گل محمدی و آویشن به همراه محصولات درختی مانند سیب، گردو و بادام و نیز تولید گندم و جو به صورت دیم و با کاربرد حداقل کودهای شیمیایی و سموم انجام شده است.

وی افزود: در کنار این فعالیت‌ها، دو دوره پرواربندی گوسفند نیز انجام و محصولات تولیدی آن به بازار عرضه شده است. تلاش این مرکز ایجاد تدریجی یک مجموعه کارآمد کشاورزی بوده است، به نحوی که محصولات زراعی تولیدی به مصرف خوراک دام تولیدی مرکز برسد.

فعالیت‌های آزمایشگاهی در حوزه معدن و صنعت

وی ادامه داد: در مرکز تحقیقات متالورژی واحد زنجان قراردادی با یک شرکت برای آنالیز نمونه‌های معدنی منعقد شده و در زمستان ۱۴۰۴ بیش از ۱۰۰۰ نمونه معدنی ارسالی از معادن و صنایع استان مورد آنالیز قرار گرفته است. در حال حاضر نیز اقدامات لازم برای اخذ مجوز ایزو ۱۷۰۲۵ در حال انجام است.

کاظمی تصریح کرد: همچنین یک پروژه برای بهینه‌سازی مصرف انرژی در صنایع روی با حمایت مالی آپفن و صنایع روی استان در حال اجراست. از دیگر اقدامات این مرکز می‌توان به ساخت جوهر ماژیک وایت‌برد اشاره کرد.

پروژه‌های انرژی و بهینه‌سازی در صنایع استان

مدیر مرکز خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی زنجان بیان کرد: در مرکز تحقیقات انرژی و سیستم واحد زنجان نیز یک قرارداد ممیزی انرژی با شرکت مینو خرمدره منعقد شده و این پروژه در حال اجراست.

پاسخ به نیازهای جامعه و صنعت در تعریف پروژه‌ها

وی با اشاره به جهت‌گیری پژوهش‌ها گفت: در مرکز تحقیقات کشاورزی و علوم دامی، تمرکز بر اجرای پروژه‌های متناسب با تغییرات اقلیمی استان است. همچنین تولید محصولات ارگانیک و سالم از نیازهای روزافزون کشور بوده که در حال حاضر در زمینه زعفران ارگانیک به موفقیت‌هایی دست یافته‌ایم.

کاظمی افزود: در مرکز تحقیقات متالورژی، تلاش‌ها بر حل مشکلات صنایع روی و صنعت چاقوی استان متمرکز است و در مرکز تحقیقات انرژی و سیستم، هدف اصلی افزایش بازده و بهینه‌سازی مصرف انرژی در صنایع است.

وی ادامه داد: در مرکز تحقیقات نانوبیوتکنولوژی نیز فعالیت‌ها بر دو محور اصلی شامل نیاز صنعت به عبور از محصولات سنتی و نیاز جامعه به سلامت و ایمنی از طریق طراحی کیت‌های تشخیص سریع متمرکز شده است.

سازوکار تبدیل پژوهش به محصول

مدیر این مرکز درباره فرآیند تجاری‌سازی اظهار کرد: ارائه محصولات کشاورزی با لیبل نتایج آزمایشات استاندارد، طی مراحل مقیاس آزمایشگاهی، پایلوت و نیمه‌صنعتی و همچنین تعریف پایان‌نامه‌های محصول‌محور و تعامل مستمر با صنایع از مهم‌ترین سازوکارهای تبدیل پژوهش به محصول است.

نمونه‌های اثرگذار بر معیشت مردم

وی با بیان اینکه برخی پروژه‌ها مستقیماً وارد زندگی مردم شده‌اند گفت: زعفران تولیدی مرکز تحقیقات کشاورزی واحد ابهر نمونه‌ای از این فعالیت‌هاست که منجر به تولید محصول و ورود به بازار شده است.

کاظمی افزود: پروژه‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی در شرکت مینو خرمدره و صنایع روی استان نیز می‌تواند موجب کاهش مصرف انرژی، صرفه‌جویی اقتصادی و کاهش آلودگی در استان شود.

مدل همکاری با صنایع و نقش دانشگاه در حل مسائل

وی درباره نحوه همکاری با صنایع توضیح داد: همکاری‌ها از طریق رویداد صدرا، تفاهم‌نامه‌های همکاری، مذاکرات B2B و تشکیل تیم‌های بین‌رشته‌ای شکل می‌گیرد و در نهایت بخشی از این تعاملات به قراردادهای اجرایی منجر می‌شود.

کاهش فاصله پژوهش تا بازار

کاظمی گفت: بسته‌بندی و عرضه مستقیم زعفران به بازار، اجرای پروژه‌های صنعتی با شرکت‌های ایران‌ترانسفو، پارس‌سوییچ، مینو خرمدره و صنایع روی استان از جمله اقداماتی است که برای کاهش فاصله پژوهش تا بازار انجام شده است.

نقش آزمایشگاه‌ها در توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان

وی با اشاره به ظرفیت‌های آزمایشگاهی استان گفت: ۱۱۸ آزمایشگاه و کارگاه آموزشی، پژوهشی و خدماتی در دانشگاه‌های آزاد اسلامی استان زنجان فعال است که خدمات لازم را به شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز رشد ارائه می‌دهند.

تولید دانش فنی و بومی‌سازی فناوری‌ها

مدیر مرکز خدمات آزمایشگاهی و کارگاهی زنجان افزود: تولید دانش فنی سدیم سیانات، سدیم سیانید، استرانسیم کربنات، استرانسیم سولفید، جوهر ماژیک وایت‌برد و ورق استنلس استیل چاقوی زنجان از جمله دستاوردهای این مرکز است.

وی ادامه داد: برخی از این محصولات به مرحله نیمه‌صنعتی رسیده‌اند اما برای تولید انبوه نیازمند حمایت مالی هستند.

چالش‌های توسعه فناوری در کشور

کاظمی در پایان به مهم‌ترین موانع اشاره کرد و گفت: موانع ساختاری و مدیریتی، عدم حمایت مالی کافی از طرح‌های پرریسک، بی‌اعتمادی برخی صنایع به توان داخلی و طولانی بودن فرآیندهای اداری از جمله چالش‌های اصلی در مسیر توسعه فناوری‌های بومی هستند.