اسم ماکان به گوش شما و دوستانتان نخورده است!؟
بقائی: انتخاب قالیباف به عنوان رئیس تیم مذاکرهکننده ایران تصمیمی هوشمندانه بود
به گزارش خبرگزاری آنا، اسماعیل بقائی در گفتوگویی با عنوان «از ژنو تا اسلامآباد» درباره آخرین دور مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو در اواخر سال ۱۴۰۴ و فضای حاکم بر آن، با اشاره به حواشی ایجادشده پیرامون این مذاکرات تأکید کرد که ورود ایران به گفتوگو با آمریکا از ابتدا با فرض احتمال تکرار حوادث خردادماه ۱۴۰۴ انجام شده بود.
او گفت: آغاز مذاکرات با آمریکا در اسفندماه ۱۴۰۴ با این پیشفرض صورت گرفت که ممکن است همه اتفاقاتی که در خردادماه رخ داد، دوباره تکرار شود. به همین دلیل آقای دکتر عراقچی بارها تأکید کردند که همزمان با آمادگی برای مذاکره و حضور در گفتوگوها، نیروهای مسلح و همه اجزای نظام و کشور باید صد درصد برای هر رویداد و هر اتفاقی آماده باشند.
بقائی افزود: شرکت در مذاکره با آمریکا به معنای وجود اعتماد یا ایجاد اعتماد نبود و ایران هرگز با این تصور وارد مذاکرات نشد که میتواند با خیال راحت در یک مذاکره متعارف با طرفی منطقی و متعارف حضور پیدا کند. این ذهنیت از ابتدا نزد همه ما وجود داشت.
سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به برگزاری چند دور مذاکره اظهار کرد: دیدگاههای ایران همواره روشن بوده است. تفاوت رویکرد مذاکراتی ایران با طرف مقابل نیز دقیقاً در همین مسئله نهفته است.
او درباره موضوع هستهای ایران گفت: موضع ایران در قبال پرونده هستهای همواره مشخص و ثابت بوده است. ایران به عنوان عضو معاهده عدم اشاعه، مجاز و محق است از انرژی هستهای برای مصارف صلحآمیز بهرهمند شود و هیچکس نمیتواند این حق را از ایران سلب کند.
بقائی ادامه داد: نگرانیهایی در مورد فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران مطرح شده که به اعتقاد ایران هیچ مبنایی ندارد اما به هر حال ادعا شده که درباره برنامه هستهای ایران نگرانی وجود دارد. ایران نیز در مقطعی وارد مذاکره شد که نتیجه آن برجام بود اما این طرف مقابل بود که از برجام خارج شد.
او تصریح کرد: خروج آمریکا از برجام خود قرینهای روشن است بر اینکه موضوع هستهای ایران چیزی جز بهانه نبوده است. اگر واقعاً نگرانی نسبت به ماهیت برنامه هستهای ایران وجود داشت، بهترین ابزار برای رفع این نگرانی همان توافق برجام بود؛ توافقی که هم درباره غنیسازی تعیین تکلیف کرده بود و هم درباره نظارتهای آژانس.
این دیپلمات با بیان اینکه «مذاکرات اسلامآباد تفاوت ماهوی با مذاکرات پیشین داشت»، گفت: در دورههای قبلی، گفتوگوها بر مذاکرات هستهای متمرکز بود اما الان در آتشبس هستیم؛ آتشبسی که با بدعهدی طرف مقابل مواجه شد. برنامه هستهای موضوع اصلی مذاکرات نیست، موضوع اصلی خاتمهدادن به جنگ به نحوی است که مصالح و منافع ما را تامین کند.
بقائی افزود: موضوعات مذاکراتی هم به تبع اوضاع جدید تغییر پیدا میکند. برای ما مهم است که بحث رفع تحریم، غرامت و عدم تجاوز مجدد در هر تفاهمی درج شود.
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: اصل اینکه آتشبس را پذیرفتیم بر مبنای بسته دهبندی بود. این به آن معنا نیست که طرف مقابل هر چه میخواستیم بپذیرد اما نفس اینکه طرف مقابل بر آن به عنوان موضوعات مورد مذاکره صحه بگذارد، مهم بود. بحث غرامت یکی از نکات کلیدی است و مورد بحث قرار گرفت و هیات ایرانی به جد پیگیری کرد.
او در ادامه و با تشریح جزئیات آخرین دور مذاکرات ایران و آمریکا در اسفندماه سال گذشته گفت: با وجود همه مسائل، مجموعه نظام تصمیم گرفت وارد این فرآیند مذاکراتی شود.
بقائی افزود: اتفاقی که در آخرین دور مذاکرات رخ داد این بود که درباره برخی از پارامترهای اصلی برای رسیدن به یک تفاهم، از نگاه طرف مقابل برای رفع نگرانیهایشان و از نگاه ایران برای تضمین حقوق هستهای کشور، توافق اولیه حاصل شد. این توافق اولیه درباره مجموعهای از اصول بود و به همین دلیل به پیشنهاد طرف مقابل قرار شد روز دوشنبه نشستی در وین با حضور آژانس بینالمللی انرژی اتمی برگزار شود تا درباره ابعاد فنی موضوع گفتوگو شود. این آخرین توافقی بود که دو طرف انجام دادند.
سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به موضوع غنیسازی تأکید کرد: حق غنیسازی ایران در آن توافق اولیه پذیرفته شده بود؛ هرچند این حقی نیست که کسی بخواهد آن را برای ایران به رسمیت بشناسد بلکه حقی است که به تبع عضویت ایران در معاهده منع اشاعه حاصل شده است. مادامی که ایران عضو انپیتی است، طبق ماده چهار این معاهده باید بتواند از انرژی هستهای برای مصارف صلحآمیز استفاده کند و وقتی از مصارف صلحآمیز سخن شرایط فعلی مذاکره نتیجهای ندارد، این دیدگاه را «جفای بسیار خطرناک» توصیف کرد و افزود: دیپلماسی در هر شرایطی وظیفه دارد برای تأمین منافع ملی کشور تلاش کند. در زمان جنگ، اتفاقاً کار دیپلماتها بیشتر و سختتر میشود.
بقائی در تبیین نقش دیپلماسی فعال یادآور شد: اگر دستگاه دیپلماسی و نمایندگیهای ایران در خارج از کشور فعال نبودند، چگونه میشد به جهان نشان داد که جمهوری اسلامی ایران همزمان با دفاع از خود، اوضاع داخلی را مدیریت میکند و مردم پای کشورشان ایستادهاند؟
وی در ادامه با توسعه تعریف دیپلماسی فراتر از مذاکره، آن را شامل «تبیین مواضع، تثبیت دستاوردها و نشستن پشت میز مذاکره» برشمرد و شجاعت دیپلماتها را کمتر از شجاعت مدافعان میهن ندانست: «شجاعتی که دیپلماتها برای بیان مواضع و نشاندادن اقتدار کشورشان نیاز دارند، کمتر از شجاعت مدافعان میهن در میدان نیست.»
سخنگوی وزارت خارجه تأکید کرد که دیپلماتهای ایرانی باید با تکیه بر توانمندیهای نظامی، اقتصادی، ملی و معنوی کشور، در برابر دیپلماتهای دشمن بایستند. به گفته بقائی، وظیفه دیپلماسی، «فریادزدن خواستهها، نشاندن آنها بر کرسی و تثبیت دستاوردهای میدانی» است.
وی خاطرنشان کرد: در هر زمانی، دفاع از کشور، صیانت از منافع و امنیت ملی مستلزم داشتن دیپلماسی قوی، مقتدر و با اعتماد به نفس است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در ادامه اظهارات خود درباره نقش دیپلماسی در شرایط بحرانی و جنگی، در پاسخ به سوالی درباره تهدیدهای علنی رسانههای غربی و آمریکایی علیه هیئتهای مذاکرهکننده ایرانی و اینکه «آیا به شهادت فکر کرده است؟»، گفت: اساسا برای اینکه یک کشور پابرجا بماند، بهویژه کشوری با پشتوانههای غنی ملی و دینی، فرهنگ ایرانی و عناصر هویتی آن نقش مهمی دارند؛ از قهرمانان تاریخی مانند آرش کمانگیر تا شخصیتهای مذهبی مانند حضرت عباس (ع)، که همگی پشتوانههای فکری و اعتقادی هستند و به سربازان و دیپلماتها انگیزه میدهند. بر همین اساس، باور به حبالوطن و دفاع از کیان کشور ایجاب میکند که افراد حتی در صورت لزوم آماده فدا کردن جان خود باشند.
سخنگوی وزارت خارجه تصریح کرد: در تاریخ ثبت خواهد شد که دیپلماتهای ایرانی در یکی از پرمخاطرهترین برهههای تاریخی کشور، شجاعانه تصمیم گرفتند با گردن افراشته از تهران، پایتخت اداری ایران برای مذاکره اعزام شوند و به پایتخت مذهبی ایران بازگردند؛ در حالی که از روزهای قبل از مذاکرات نیز تهدیدهایی علیه آنها مطرح شده بود، اما کوچکترین تردیدی به خود راه ندادیم.
بقائی افزود: این تهدیدها در طول مذاکرات نیز ادامه داشت و حتی رسانههایی در غرب، از جمله واشنگتنپست، در مطالبی صریح به طرح گزینههایی مانند ترور مذاکرهکنندگان در صورت عدم پذیرش خواستهها اشاره کرده بودند. با این حال، هیئت مذاکرهکننده ایران نشان داد که در تبعیت از امام شهید خود و دفاع از آن چیزی که حق میداند، بدون ترس و تردید وظایفش را دنبال میکند. دیپلماتهای جمهوری اسلامی ایران با همین روحیه و انگیزه، در مسیر صیانت از منافع ملی کشور به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش پایانی سخنانش با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام ملی گفت: مهمترین نکته در شرایط کنونی، حفاظت از وحدت و انسجام ملی در برابر دشمنی است که نقطه قوت اصلی ایران را هدف قرار داده است.
وی افزود: توییتها و پیامهای مقامات آمریکایی کاملاً هدفمند است.
به گفته او طرف مقابل در حوزه نظامی برای به زانو درآوردن ایران شکست خورده و اکنون تلاش میکند از مسیرهای دیگر اقدام کند.
بقائی ادامه داد: آنچه برای طرفهای مقابل در این سالها و دههها مشکل ایجاد کرده، انسجام و وحدت ملی در ایران بوده است. در این برهه زمانی بیش از هر زمان دیگری نیازمند یکدلی، همصدایی و اتحاد برای دفاع از کیان کشور هستیم. هر گفتار، رفتار یا اقدامی که به هر شکل بخشی از جامعه را دچار دودلی یا چنددستگی کند، جفا به امنیت ملی است و میتواند به سود دشمن تمام شود.
وی با اشاره به واکنش جامعه در جریان تحولات اخیر گفت: مردم ایران از همان روزهای نخست تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به صورت خودجوش وارد میدان شدند، به یکدیگر دلداری دادند و با وجود خسارتها و داغهای سنگین، روحیهبخش یکدیگر بودند و مسیر را به مسئولان نشان دادند. باید قدردان این سطح از فهم، شعور و بصیرت مردم بود و در ادامه مسیر نیز برای تقویت انسجام ملی تلاش کرد.
انتهای پیام/
