دفاع مقدس اخیر، نعمت خفیه الهی برای احیای کانون گرم خانواده بود

به گزارش خبرگزاری آنا، عبدالحسین خسروپناه، در این مراسم که با حال‌وهوای معنوی و انقلابی همراه بود، با تحلیل رویداد‌های کمتر از یک سال گذشته کشور، دو دفاع مقدس اخیر را از مصادیق بارز «نعمت‌های خفیه و جلی الهی» دانست و بر بازگشت انسجام، همدلی و گرمای کانون خانواده به‌عنوان ارزشمندترین دستاورد این ایام تأکید کرد.

استاد خسروپناه سخنان خود را با استناد به بینش عمیق امام خمینی (ره) درباره جنگ تحمیلی هشت‌ساله آغاز کرد و گفت: بسیاری از شما این جمله نورانی حضرت امام را شنیده‌اید که فرمودند: «جنگی که اتفاق افتاد، از نعمت‌های خفیه الهی بود.» نعمت خفیه، نعمتی است که انسان در هنگام وقوع، متوجه نعمت بودن آن نمی‌شود. سال‌ها زمان لازم بود تا ملت ایران به‌تدریج این نعمت‌های پنهان را درک کند.

وی با تأمل در ماهیت دوگانه جنگ افزود: همه می‌دانیم جنگ با خسارت، فقدان، آسیب، رنج، نگرانی و دغدغه همراه است؛ در عین حال، عرصه‌ای برای ایثار، شهادت و جانبازی نیز به شمار می‌آید. با این همه، امام بزرگوار فرمودند که فراتر از همه این تلخی‌ها و سختی‌ها، نعمت‌هایی در دل جنگ نهفته است. سال‌ها طول کشید تا دریابیم نعمت‌هایی که در دوران جنگ وجود داشت، چه اندازه ارزشمند بوده‌اند. بسیاری از کسانی که آن دوران را تجربه کرده بودند، بعد‌ها حسرت روز‌های دفاع مقدس را می‌خوردند؛ حسرتی که ریشه در همان نعمت‌های پنهان داشت.

دفاع مقدس اخیر؛ از نعمت خفیه تا نعمت جلی

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تطبیق این مفهوم بر تحولات اخیر کشور تصریح کرد: این دو دفاع مقدس اخیر، بی‌تردید از نعمت‌های خفیه الهی است؛ بلکه به اعتقاد من، از برخی جهات از نعمت‌های جلی الهی نیز به شمار می‌آید؛ نعمتی آشکار و هویدا.

وی سپس به حوزه تخصصی و دغدغه اصلی خود پرداخت و گفت: می‌خواهم درباره نعمتی سخن بگویم که با حوزه کار، تخصص و دانش اندک من ارتباط دارد. می‌خواهم به نعمتی اشاره کنم که احساس می‌کنم حق دارم درباره آن سخن بگویم؛ کافی است به اطراف خود نگاه کنید.

استاد خسروپناه با نگاهی به جمعیت حاضر در مراسم ادامه داد: اگر از شما بپرسم چه می‌بینید، برخی می‌گویند جمعی از بانوان را می‌بینیم، اما با اندکی دقت می‌بینیم آقایان نیز حضور دارند. اگر گفته شود جمعی از آقایان دیده می‌شوند، بانوان نیز در کنار آنان هستند. اگر بگوییم بزرگسالان را می‌بینیم، کودکان نیز حضور دارند و اگر از کودکان سخن بگوییم، سالمندان نیز در میان جمع دیده می‌شوند. پس حقیقتاً در اطراف خود چه می‌بینیم؟

وی با توصیف فضای مراسم افزود: آنچه امروز در این باران، در این سرما، در این خستگی پس از حدود پنجاه شب، در کنار داغ‌ها، سوگ‌ها و رنج‌ها می‌بینیم، خانواده است؛ خانواده‌هایی که بسیاری از آنان هنوز لباس عزا از تن بیرون نیاورده‌اند و دل از سوگ عزیزانشان برنداشته‌اند.

استاد خسروپناه ادامه داد: ما در این دفاع مقدس اخیر، در این دو دفاع مقدسی که طی یک سال گذشته تجربه کردیم، گوهر بزرگی را دوباره کشف کردیم و آن گوهر، «گوهر خانواده» است؛ نعمتی که در سال‌های اخیر گاه در خانه‌های ما کم‌رنگ شده بود و نشانه‌های کمرنگ شدن آن در فضای اجتماعی و خیابان‌های ما نیز دیده می‌شد.

از گلایه تا امید؛ بازگشت زبان مشترک در خانواده

استاد خسروپناه با اشاره به دغدغه‌های پیشین خانواده‌ها گفت: امسال به‌عنوان مسئولی در حوزه خانواده، گلایه‌های فراوانی می‌شنیدیم. بسیاری از شما می‌گفتید دیگر آرمان مشترک، هدف مشترک و مسئله مشترکی نداریم که درباره آن با یکدیگر گفت‌و‌گو کنیم، برای آن قرار بگذاریم، تصمیم بگیریم، اقدام کنیم و از همراهی در مسیر آن لذت ببریم. احساس می‌کردیم این سرمایه‌های مشترک خانوادگی در حال از دست رفتن است.

وی با لحنی امیدبخش ادامه داد:، اما اکنون به اطراف خود نگاه کنید؛ ما امروز همراه خانواده‌هایمان اینجا حضور داریم. کودکانمان در آغوش ما هستند، همسرانمان در کنار ما ایستاده‌اند، پدران و مادران سالمندمان همراه ما آمده‌اند و دختران و پسران جوان و نوجوانمان نیز در کنار ما حضور دارند.

استاد خسروپناه افزود: همان خانواده‌هایی که گلایه می‌کردند میان آنان و نوجوانانشان فاصله افتاده است، همان خانواده‌هایی که نگران بودند و می‌گفتند در حال از دست دادن زبان مشترک با جوانان خود هستند، امروز بار دیگر گرد هم آمده‌اند. امروز خانواده بازگشته است.

درس تاریخ؛ تربیت نسل انقلاب در دو مقطع

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با مقایسه دو نسل مدافع کشور گفت: جنگ تحمیلی هشت‌ساله و دفاع مقدس نخست را جوانانی اداره کردند که در دوران رژیم منحوس گذشته رشد یافته بودند؛ نسلی که در همان دوره بزرگ شده بود، هشت سال دفاع کرد و کشور را حفظ کرد.

وی سپس پرسش مهمی را مطرح کرد و گفت:، اما نسلی که در جمهوری اسلامی رشد کرده است، چه کرده است؟ گاه با طعنه گفته می‌شد جمهوری اسلامی از عهده تربیت فرزندان و جوانان برنیامده است و این سخن همواره موجب نگرانی ما بود.

استاد خسروپناه با خطاب قرار دادن مادران حاضر در مراسم افزود: مادری که امروز اینجا حضور داری، با افتخار و سربلندی نوجوان و جوانت در کنارت ایستاده است و فرزندت را در آغوش داری. آیا می‌دانی پاسخ آن پرسش چیست؟ آیا می‌دانی راز این پاسخ در چیست؟

مسئولیت تربیت؛ از دیروز تا امروز

وی به ریشه‌های تاریخی مسئولیت‌پذیری خانواده‌ها پرداخت و گفت: ماجرا از این قرار بود که در دوران حکومت منحوس گذشته، خانواده خود را در قبال تربیت دینی فرزند مسئول می‌دانست. خانواده‌ها از رسانه‌های آن زمان، از تلویزیون و رادیو، از نظام آموزشی، از سینما و هنر رسمی ناامید بودند و باور داشتند که تربیت فرزند را نباید به دیگران واگذار کرد. آنان می‌گفتند فرزند ما را چه کسی باید تربیت کند؟ این مسئولیت بر عهده خود ماست.

استاد خسروپناه با استناد به باور‌های دینی افزود: ان‌شاءالله حضرت ولی‌عصر (عج) ظهور کنند و دولت کریمه را تشکیل دهند؛ خداوند توفیق دهد که ما نیز آن روز را درک کنیم. اما پرسش این است که آیا حضرت از ما انتظار ندارند فرزندان خود را به‌درستی تربیت کنیم؟ آیا وظیفه ما نیست که نسل آینده را شایسته آن دوران پرورش دهیم؟

وی با پذیرش مسئولیت جمعی ادامه داد: در چند دهه گذشته، ما خانواده‌ها، ما مادران، ما پدران و ما بزرگ‌تر‌ها تا اندازه‌ای کوتاهی کرده‌ایم. البته نقش نهاد‌های اجتماعی و حاکمیتی را نیز انکار نمی‌کنیم؛ آنان نیز در برخی موارد به وظایف خود به‌خوبی عمل نکرده‌اند و این مسئله باید به‌درستی مطالبه و اصلاح شود.

استاد خسروپناه تأکید کرد: با این حال، حقیقت آن است که پدر و مادر بودن تنها به کسب درآمد، تأمین معاش یا فرستادن فرزند به مدرسه محدود نمی‌شود. والد بودن صرفاً اداره اقتصادی زندگی نیست، بلکه مسئولیتی عمیق در تربیت، هدایت، همراهی و ساختن شخصیت فرزند است.

بازگشت عاملیت خانواده؛ یافته‌های تحلیلی دفاع مقدس اخیر

استاد خسروپناه با اشاره به پژوهش‌های انجام‌شده گفت: در دوره‌ای، در حوزه کار و سیاست‌گذاری به این جمع‌بندی رسیده بودیم که عاملیت خانواده‌ها کاهش یافته، دغدغه‌مندی آنان نسبت به انسجام‌بخشی به خانواده کم‌رنگ شده و نقش‌آفرینی‌شان در تقویت هویت خانوادگی کاهش پیدا کرده است. اما پژوهش‌های تحلیلی و تجربه دفاع مقدس اخیر بار دیگر نشان می‌دهد که گرما، عاملیت، احساس مسئولیت و انسجام خانواده در حال بازگشت است.

وی با تأکید بر بی‌طرفی سیاسی در این تحلیل افزود: اکنون سخن من ناظر به مباحث سیاسی، پیروزی نظامی، تجهیزات و توان دفاعی نیست. آنچه به‌عنوان یک پدر، یک مشاور و یک سیاست‌گذار حوزه خانواده عرض می‌کنم این است که هر اتفاقی رخ داده، نباید اجازه دهیم این گرما، این انسجام، این درهم‌تنیدگی، این آرمان مشترک و این روحیه برنامه‌ریزی جمعی در خانواده‌ها از دست برود. باید از این تجربه به‌خوبی بهره ببریم.

روز دختر؛ پاسداشت حساس‌ترین عضو خانواده

استاد خسروپناه با گرامیداشت روز دختر، بخش ویژه‌ای از سخنان خود را به جایگاه دختران در خانواده اختصاص داد و گفت: امروز روز دختر است. دختر، نیازمندترین عضو خانواده به امنیت، حساس‌ترین عضو خانواده و نیازمندترین عضو خانواده به محبت، به گرمای آغوش پدر و نوازش دست مادر است.

وی ادامه داد: قدر دختران خود را بدانید. هنگامی که دختر، چون گلی شکفته یا غنچه‌ای لطیف در خانه حضور دارد، باید از او مراقبت کرد، با او با ملاطفت رفتار کرد، به او رسیدگی کرد و نسبت به نیاز‌های روحی و عاطفی‌اش حساس بود.

استاد خسروپناه تأکید کرد: قدر خانواده‌های خود را بدانیم. قدر این دورهمی‌های شبانه خانوادگی را بدانیم. قدر همراهی‌های خانوادگی و لحظات مشترکی را که در کنار یکدیگر می‌گذرانیم، بدانیم. از اینکه در کنار هم هستیم، خوشحال باشیم و این شادی را ابراز کنیم. بگوییم که برای این هم‌نفسی و همدلی، خدا را شاکریم. ما به این جمع‌های صمیمی و این نزدیکی دل‌ها نیازمندیم و باید آن را حفظ کنیم، استمرار ببخشیم و از آن لذت ببریم.

وی با اشاره به آینده‌نگری تربیتی افزود: از دل همین خانواده‌های منسجم و صمیمی است که سربازان حضرت ولی‌عصر (عج) تربیت می‌شوند.

استاد خسروپناه در بخش پایانی سخنان خود، با استناد به کلام نورانی پیامبر اکرم (ص) گفت: پیامبر اکرم (ص) با بیانی نورانی فرمودند: هنگامی که زن و شوهر با محبت در کنار یکدیگر می‌نشینند و بر سر سفره جمع می‌شوند، فرشتگان نیز در آن جمع حاضر می‌شوند.

وی با اشاره به جمعیت حاضر ادامه داد: در این جمعی که اکنون در کنار یکدیگر ایستاده‌ایم، فضای میدان آکنده از حضور فرشتگان است. این حضور نه فقط به دلیل آن است که با شعار «الله‌اکبر» به میدان آمده‌ایم، هرچند این خود ارزشمند است؛ نه فقط به سبب آنکه برای اطاعت از ولیّ زمان خود حضور یافته‌ایم، هرچند این نیز حقیقت دارد؛ نه فقط به این دلیل که پرچمی در دست داریم که نام خدا بر آن نقش بسته است، هرچند این نیز ارزشمند است؛ بلکه یکی از مهم‌ترین دلایل آن، حضور خانواده‌ها در کنار یکدیگر است. پیامبر خدا فرمودند هنگامی که خانواده‌ها گرد هم می‌آیند، فرشتگان نیز در آن جمع حضور می‌یابند.