پایان مذاکرات سه جانبه ایران، آمریکا و پاکستان/ زیاده خواهی آمریکا مانع رسیدن به توافق
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری آنا، در حالیکه هیأت ایرانی به ریاست محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی و با حضور سیدعباس عراقچی وزیر خارجه از بامداد امروز شنبه ۲۲ فروردین وارد اسلامآباد شده است، انتظار میرود این هیأت تا ظهر امروز با آقای شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان دیدتر کند.
آنگونه که روایتها برمیآید، این دیدار که با حضور اعضای کمیتههای فنی همراه خواهد بود، نقطه عطفی در روند کنونی محسوب میشود؛ چرا که پیشبینی میشود جزئیات گفتوگوهای ایران و آمریکا و چارچوب نهایی مذاکرات، پس از این ملاقات و با میانجیگری پاکستان، شفافتر شود.
جمهوری اسلامی ایران پیشتر پیششرطهایی را برای حضور در میز مذاکره مطرح کرده بود که رئیس مجلس شورای اسلامی نیز پیش از ورود به اسلامآباد بر آنها تأکید ورزیدند.
پیششرطهای ایران ترکیبی از «اقدامات فوری قابلراستیآزمایی» (آتشبس لبنان + آزادسازی داراییها) و «اصول راهبردی بلندمدت» (تضمین عدم تکرار جنگ + جبران خسارات) است. تحقق این شروط، کلید ورود ایران به فاز جدی مذاکرات در اسلامآباد محسوب میشود.
با این اوصاف، اکنون پرسش کلیدی اینجاست که وضعیت این پیششرطها در گفتوگو با میانجی پاکستانی چگونه تبیین و نهایی خواهد شد.
ورود هیأت آمریکایی؛ نشانهای از جدیت مذاکرات
بر اساس اعلام رسانههای محلی و منابع دیپلماتیک، هیأت آمریکایی نیز وارد اسلامآباد شده است.
گزارشها حاکی از آن است که واشنگتن هیأتی مفصل و متشکل از کارشناسان ارشد را برای این گفتوگوها اعزام کرده که نشاندهنده اهمیت ویژه این دور از مذاکرات برای طرف آمریکایی است.
مشاهدات میدانی و تحلیل ترتیبات تدارکاتی از سوی میزبان پاکستانی نیز مؤید این نکته است که هر دو طرف و میزبان، این گفتوگوها را در شرایط حساس کنونی، بسیار سرنوشتساز ارزیابی میکنند.
ترکیب هیأت ایرانی؛ پوشش همه ابعاد تخصصی
هیأت جمهوری اسلامی ایران نیز با ترکیبی کامل و چندبعدی در اسلامآباد مستقر شده است. حضور همزمان کمیتههای اقتصادی، حقوقی و امنیتی-نظامی در این هیأت، نشاندهنده جامعنگری تهران برای پوشش تمام زوایای احتمالی مذاکرات است:
- کمیته حقوقی؛ به سرپرستی آقای کاظم غریبآبادی معاون وزارت خارجه
- کمیته اقتصادی: به سرپرستی آقای عبدالناصر همتی رئیسکل بانک مرکزی
- کمیته امنیتی-نظامی: با حضور آقای علیاکبر احمدیان، رئیس شورای عالی دفاع
هر یک از این کمیتهها متشکل از کارشناسان شاخص و باتجربهای است که پیشتر در پروندههای حساس دیپلماتیک و امنیتی کشور ایفای نقش کردهاند.
گام بعدی: انتظار برای آغاز رسمی گفتوگوها
در پایان این گزارش مقدماتی، بار دیگر تأکید میشود که نقطه کانونی تحولات تا پیش از ظهر امروز دیدار قالیباف با نخستوزیر پاکستان است. پیشبینی میشود پس از این ملاقات، فضای کلی مذاکرات، موضع طرفین و جزئیات بیشتری درباره دستور کار گفتوگوهای آتی، برای افکار عمومی روشن شود.
مذاکرات با طرف آمریکایی احتمالاً بعدازظهر آغاز میشود
با وجود اعلام برخی منابع مبنی بر برگزاری گفتوگوهای ایران و آمریکا در اسلامآباد از ساعت ۸ صبح به وقت محلی، هنوز چند ساعت تا این مذاکرات احتمالی باقی مانده است.
همان طور که پیشتر گفته شد؛ ابتدا هیأتها بهصورت جداگانه با شهباز شریف نخستوزیر پاکستان دیدار خواهند کرد و پس از آن گفتوگوهای احتمالی آغاز میشود.
بر این اساس، زمان احتمالی آغاز مذاکرات بعدازظهر خواهد بود و خبر برخی منابع درباره شروع گفتوگوها از ساعت ۸ صبح، صحت ندارد.
هنوز دیدار رسمی آغاز نشده؛ تحلیل بر پایه «نشانهها»
تا این لحظه، هیچ دیدار رسمی میان هیأتهای حاضر در اسلامآباد برگزار نشده است. با توجه به اینکه جزئیات و چارچوب نهایی گفتوگوها قرار است در نشست دوجانبه مقامات ایرانی و پاکستانی تبیین شود، اطلاعات موجود هنوز محدود است؛ اما بر اساس نشانههای میدانی و دیپلماتیک، میتوان دو سناریوی محتمل را بررسی کرد:
سناریوی اول: عدم برگزاری مذاکرات در صورت عدم تأمین شروط
اگر پیششرطها و خواستههای جمهوری اسلامی ایران که پیش از این بارها بر آنها تأکید شده در دیدار با میانجی پاکستانی تأمین نشود، احتمال دارد میز مذاکره اصلاً شکل نگیرد. در این خصوص باید تأکید کرد که برای دیپلماسی ایران، «ترک میز مذاکره» در شرایطی که منافع ملی، خواستههای راهبردی و خط قرمزهای کشور رعایت نشود، نه یک شکست، بلکه یک «دستاورد راهبردی» محسوب میشود؛ و این سناریو ممکن است امروز در اسلامآباد محقق شود.
سناریوی دوم: برگزاری نشست سهجانبه
احتمال دیگر این است که گفتوگوها با میانجیگری پاکستان و با حضور همزمان سه هیئت ایرانی، آمریکایی و پاکستانی برگزار شود. نتیجه نهایی و شکلگیری هر یک از این دو سناریو، در ساعات آتی و پس از رایزنیهای مقدماتی مشخص خواهد شد.
زمانبندی: برنامهریزی برای یک روز مذاکره فشرده
بر اساس شواهد موجود، هماهنگیهای تدارکاتی و برنامهریزیهای انجامشده در اسلامآباد نشان میدهد که این دور از گفتوگوها احتمالاً بیش از یک روز به طول نخواهد انجامید و تمهیدات برای برگزاری یک نشست فشرده یکروزه فراهم شده است.
محورهای اصلی گفتوگوها: طرح دهبندی ایران
مبنای اصلی این گفتوگوها، «طرح دهبندی» ارائهشده از سوی جمهوری اسلامی ایران است که مهمترین محورهای آن عبارتند از:
۱. تنگه هرمز: تعیین رژیم امنیتی جدید و سازوکار مدیریت پایدار برای این آبراه راهبردی
۲. پرونده هستهای: تبیین چارچوب فعالیتهای صلحآمیز و رفع ابهامات موجود
۳. داراییهای بلوکهشده: تعیین تکلیف فوری و زمانبندیشده برای آزادسازی منابع مالی ایران
۴. تحریمها:رفع گامبهگام و قابلراستیآزمایی تحریمهای ظالمانه
جدیت طرف آمریکایی؛ حلقه مفقوده
نکته کلیدی در موفقیت این گفتوگوها، میزان «جدیت عملی» طرف آمریکایی است. تجربه ادوار گذشته نشان داده که وعدههای شفاهی و سیگنالهای رسانهای، جایگزین تعهدات مکتوب و اقدامات عملی نمیشود. اگر واشنگتن واقعاً خواهان نتیجه باشد، باید از الگوهای پیشین فاصله گرفته و فضایی برای دستیابی به توافق پایدار فراهم کند.
آمادگی ایران برای «ترک میز»؛ بازتاب خواست ملت
باید تأکید کرد که هیأت جمهوری اسلامی ایران با آمادگی کامل و با در نظر گرفتن تمام سناریوها از جمله سناریوی «به نتیجه نرسیدن مذاکرات» در اسلامآباد حضور یافته است. چرا که خواست ملت ایران و خط مشی نظام، روشن و صریح است: اگر منافع ملی و خواستههای راهبردی تأمین نشود، ادامه گفتوگوها توجیهی ندارد.
عزیمت هیات امریکایی در اسلامآباد به محل اقامتشان
طبق اعلام قبلی، هیأت ایرانی قبل از آغاز مذاکره با طرف آمریکایی، با نخستوزیر پاکستان به عنوان کشور میزبان و میانجی گفتوگوها دیدار میکند.
هیأت ایرانی با نخستوزیر پاکستان دیدار و گفتوگو کرد
در ساعت ۱۳:۳۰ به وقت اسلام آباد و ۱۲ به وقت تهران دیدار هیأت ایرانی با شهباز شریف نخست وزیر پاکستان در حال برگزاری است.
در این دیدار قرار است ایران نقض عهدهایی که طرف آمریکایی در مورد آتش بس داشته و نکات ۱۰ بندی که در طرح پیشنهادی تهران به عنوان مبنای گفتوگوها تعیین شده مورد رایزنی قرار گیرد.
در از این دیدار جزئیات مذاکرهای که قرار است میان ایران و آمریکا ترتیب داده شود؛ تعیین خواهد شد.
شفافسازی درباره ترکیب اتاق مذاکره
برخلاف برخی گمانهزنیهای منتشرشده، هیچ کشور سوم یا ناظر خارجی، غیر از سه طرف اصلی (جمهوری اسلامی ایران، ایالات متحده آمریکا و پاکستان به عنوان میانجی)، در جلسات مذاکره حضور نخواهد داشت.
سیاست پاکستان: استقبال از پوشش رسانهای
آنچه از منابع موثق و هماهنگیهای انجامشده استعلام شده، این است که دولت پاکستان هیچ محدودیتی برای حضور و فعالیت خبرنگاران در پوشش این رویداد دیپلماتیک اعمال نکرده است. فضای باز رسانهای حاکم بر مرکز خبری اسلامآباد نیز مؤید این سیاست است.
ادعای رسانههای نزدیک به هیأت آمریکایی: موافقت با آزادسازی داراییهای ایران
بر اساس اعلام رسانههای نزدیک به هیأت آمریکایی، مقامات ایالات متحده با درخواست جمهوری اسلامی ایران مبنی بر آزادسازی داراییهای بلوکهشده کشورمان در چند کشور ثالث موافقت کردهاند. این ادعا تاکنون بهطور رسمی از سوی مراجع ذیصلاح ایرانی تأیید نشده و نیازمند راستیآزمایی است.
دیدارهای در جریان؛ کلید شفافسازی جزئیات
هماکنون هیأت جمهوری اسلامی ایران در اسلامآباد در حال برگزاری دیدار با مقامات ارشد پاکستان، شامل نخستوزیر و رئیس مجلس این کشور، است. پیشبینی میشود پس از این رایزنیها، جزئیات چارچوب گفتوگوهای ایران و آمریکا و از جمله سرنوشت داراییهای بلوکهشده — که حق مسلم ملت ایران است و سالها در چند کشور مسدود مانده — با وضوح بیشتری تبیین شود.
انتظار برای پاسخ به پرسش کلیدی: آیا مذاکرات برگزار میشود؟
هیأت ایرانی هماکنون پشت درهای بسته در حال رایزنی است. پرسش محوری که ذهن اکثر خبرنگاران حاضر در مرکز رسانهای اسلامآباد را به خود مشغول کرده، این است: «آیا گفتوگوهای مستقیم یا غیرمستقیم ایران و آمریکا در نهایت برگزار خواهد شد یا خیر؟»
جدیت طرفها، ضامن نتیجهبخشبودن گفتوگوها
آنچه در نهایت سرنوشت این گفتوگوها را تعیین خواهد کرد، میزان «جدیت عملی» طرفهای مذاکره، بهویژه هیئت آمریکایی، در پایبندی به تعهدات و پرهیز از بازیهای تکراری است. امید است این دور از رایزنیها، با واقعنگری و مسئولیتپذیری، به نتیجهای پایدار و مورد اعتماد برای طرفین منجر شد
آغاز مذاکرات سه جانبه
با توجه به رایزنیهای فشرده در اسلام آباد و پیشرفت گفتوگوها و محدود کردن حملات رژیم صهیونیستی از بیروت به مناطق جنوبی لبنان که به معنای پیشرفت در اجرای آتش بس محسوب میشد، و نیز پذیرفتن آزادسازی داراییهای ایران از سوی طرف امریکایی و نیاز به گفتوگوهای کارشناسی و فنی دقیقتر در این زمینه، قرار شد مذاکرات میان ایران و آمریکا در اسلامآباد برای نهایی کردن این موضوعات آغاز شود.
ایران معتقد است که آتشبس در لبنان هنوز به طور کامل محقق نشده و آمریکا موظف است که اسراییل را برای اجرای این تعهد ملزم کند. هیات ایرانی این موضوع را به طور جد از طریق واسطه پاکستانی و همچنین در اتاق گفتوگو پیگیری میکند.
هیات ایرانی با اعلام بدبینی نسبت به طرف مقابل و در نظر گرفتن تجربه بدعهدیهای امریکا در مذاکرات قبلی در این دور از گفتوگوها با میانجی گری پاکستان حاضر شده است
موافقت آمریکا با آزادسازی پولهای بلوکهشده ایران
ایران دو شرط اصلی برای مذاکرات داشته که موضوع پولهای بلوکه شده مورد موافقت طرف آمریکایی قرار گرفته است
درباره آتش بس در لبنان نیز علیرغم عدم حملات رژیم صهیونسیتی به بیروت، هنوز حملات پراکندهای به جنوب لبنان صورت میگیرد که همین موضوع نیز در حال حاضر مورد مذاکره با طرف آمریکایی قرار دارد.
اعزام هیات کارشناسی ایران در کمیته های تخصصی اقتصادی، نظامی، حقوقی و هسته ای به محل مذاکرات
اعضای کمیتههای تخصصی اقتصادی، نظامی، حقوقی و هستهای هیأت مذاکره کننده ایرانی در حال عزیمت به بخش دیگری از هتل سارینای اسلام آباد برای مشورت با اعضای اصلی تیم مذاکره کننده هستند.
جزئیات نشست مقدماتی: حضور قالیباف، عراقچی و باقری
پیش از این، مذاکرهای نسبتاً طولانی میان هیأتهای ایرانی و آمریکایی با میانجیگری پاکستان برگزار شد. در این نشست، آقای قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، آقای عراقچی، وزیر امور خارجه، و آقای علی باقری، معاون دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، حضور داشتند. اکنون کمیتههای تخصصی سهگانه، اقتصادی، امنیتی-نظامی و حقوقی، برای تکمیل مشورتهای فنی به اتاق اصلی گفتوگوها پیوستهاند.
دو پیششرط ایران: آتشبس پایدار + آزادسازی داراییها
همان طور که پیشتر اعلام شده بود، جمهوری اسلامی ایران دو شرط اساسی را برای آغاز این گفتوگوها مطرح کرده بود که قرار بود در دیدار هیأت ایرانی با آقای شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، پیگیری شود:
۱. آتشبس ملموس، دقیق و پایدار در جغرافیای ایران اسلامی و منطقه غرب آسیا، با شمول لبنان
۲. آزادسازی فوری داراییهای بلوکهشده ایران در برخی کشورها
توافق بر سر داراییها، ابهام در دامنه آتشبس
در خصوص داراییهای بلوکهشده، منابع دیپلماتیک حاکی از آن است که طرف آمریکایی آمادگی خود را برای آزادسازی این منابع اعلام کرده است. اما در مورد مسئله آتشبس، به نظر میرسد هنوز ناهماهنگی در مواضع وجود دارد.
نکته محوری اینجاست: اگرچه گزارشها از برقراری آتشبس عملی در بیروت حکایت دارد، اما این آتشبس شامل جنوب لبنان نمیشود و همین موضوع، کانون اصلی مناقشه و گفتوگوی فعلی است. هیأت ایرانی با قاطعیت بر این نکته پافشاری دارد که آتشبس باید فراگیر، قابلراستیآزمایی و پایدار باشد و شواهد عینی آن در کل منطقه غرب آسیا مشاهده شود.
طرح دهبندی ایران: استخوانبندی مذاکرات
مبنای اصلی این گفتوگوها، «طرح دهبندی» ارائهشده از سوی جمهوری اسلامی ایران است که مهمترین محورهای آن عبارتند از:
ایجاد رژیم امنیتی جدید و سازوکار مدیریت پایدار برای تنگه هرمز
تعیین تکلیف پرونده هستهای در چارچوب منافع ملی
آزادسازی داراییهای بلوکهشده با زمانبندی مشخص
پرداخت غرامت و جبران خسارتهای جنگ به ایران و منطقه
آمادگی برای «ترک میز» در صورت عدم تأمین منافع
هیأت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران، که با رمز عملیاتی ویژهای وارد اسلامآباد شد، با رویکردی واضح و قاطع در اتاق گفتوگوها حاضر شده است. در گفتوگو با سخنگوی وزارت امور خارجه و کارشناسان هیأت، تأکید شد که اگر منافع ملت ایران، اهداف راهبردی جمهوری اسلامی و حقوق متحدان منطقهای ما تأمین نشود، هیئت ایرانی بدون تردید میز مذاکره را ترک خواهد کرد.
این رویکرد، مصداق بارز «دیپلماسی اقتدار» است که جمهوری اسلامی ایران در اسلامآباد دنبال میکند: مذاکره از موضع قدرت، نه از موضع نیاز.
تمام هیأت ایرانی در حال رایزنی
هماکنون تقریباً تمام اعضای هیأت جمهوری اسلامی ایران، شامل کارشناسان و کمیتههای تخصصی، در حال گفتوگو با هیأتهای آمریکایی و پاکستانی هستند. شواهد موجود، از جمله حضور کارشناسان اقتصادی و حقوقی در هیأت آمریکایی، نشان میدهد که واشنگتن ممکن است برای این دور از مذاکرات جدیت بیشتری به خرج داده باشد.
تداوم رایزنیهای کارشناسی بعد از یک وقفه کوتاه
هیأتهای مذاکرهکننده امروز دورهای از استراحت را در برنامه خود داشتند؛ اما این وقفه به معنای توقف فرآیند مذاکره نبود. در همین بازه زمانی، گفتوگوهای کارشناسی با حضور اعضای کمیتههای تخصصی اقتصادی، حقوقی و امنیتی-نظامی دو طرف کماکان ادامه یافت. اکنون و پس از این استراحت، هیأتهای اصلی بار دیگر به میز مذاکره بازگشتهاند.
دور سوم مذاکرات
دو دور گفتوگو بین هیئتهای مذاکره کننده انجام شده و قرار است دور سوم امشب برگزار شود
آمریکا رویکرد زیادهخواهی را در این دور از گفتوگوها هم دارد
شبیری خبرنگار صداوسیما بیان کرد: در دور سوم مشخص خواهد شد که گفتوگوها نتیجهبخش است یا خیر.
خبرنگار صداوسیما در ادامه بیان کرد: تبادل پیام میان ایران و آمریکا بهواسطه پاکستان همچنان ادامه دارد
براساس گفتهها اختلافات جدی وجود دارد
فعلا تغییر محسوسی در وضع مذاکرات ایجاد نشده است
برخی منابع خبری اعلام کردند: با گذشت چند ساعت از عدم پیشرفت در روند مذاکرات اسلامآباد به خاطر زیاده خواهی آمریکا، برخی رسانههای غربی برای کنترل قیمت انرژی درباره فضای مثبت مذاکرات اغراق میکنند.
وی افزود: فعلا تغییر محسوسی در وضعیت مذاکرات ایجاد نشده است و علیرغم پیشرفتهای اولیه در مذاکرات کارشناسی، هنوز مساله تنگه هرمز و چند موضوع دیگر محل اختلاف جدی است.
پایان یک دور دیگر از مذاکرات حضوری ایران و آمریکا
پس از اتمام مرحله دیگری از مذاکرات حضور هیاتهای مذاکراتی ایران و آمریکا، تیمهای کارشناسی در حال تبادل متن هستند.
این دور از مذاکرات سه جانبه ساعت ۳ و ۱۲ دقیقه بامداد یکشنبه به وقت محلی پایان یافت.
دور آخر ساعت ۱ و ۵ دقیقه بامداد آغاز شده بود.
هیاتهای مذاکراتی ایران و آمریکا ساعت یک و ۵ دقیقه بامداد یکشنبه با حضور مقامات پاکستان به عنوان میانجی، بار دیگر دور جدیدی از گفتوگوهای سه جانبه را در اسلامآباد آغاز کردند.
با توجه به زیادهخواهیهای آمریکا به نظر میرسد این آخرین فرصت تیم ایرانی به آمریکاییها برای دستیابی به چارچوب مشترک در این دور از مذاکرات باشد.
سخنگوی وزارت خارجه گزارشی کوتاه در مورد مذاکرات ارائه داد
اسماعیل بقائی با ارائه گزارش کوتاهی از مذاکرات ایران-آمریکا در اسلامآباد پاکستان در شبکه ایکس نوشت:
دیپلماسی برای ما ادامه جهاد مقدس مدافعان ایران زمین است.
تجربه بدعهدیها و بدسگالیهای آمریکا را فراموش نکرده و نمیکنیم. همانطور که جنایات شنیع ارتکابی آنها و رژیم صهیونیستی در جریان جنگهای تحمیلی دوم و سوم را نخواهیم بخشید.
امروز روز پر کار و طولانی برای هیات نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در اسلامآباد بود.
مذاکرات فشردهای که از صبح روز شنبه با مساعی جمیله و میانجیگری پاکستان شروع شد تا الان بدون وقفه ادامه داشته و پیامها و متون متعددی بین دو طرف تبادل شده است.
مذاکرهکنندگان ایرانی، از همه توان و تجربه و دانش خود برای صیانت از حقوق و منافع ایران بهره میگیرند. داغ سنگین بزرگان و عزیزان و هموطنانمان، عزم ما را در پیگیری منافع و حقوق ملت ایران جزمتر از هر زمانی کرده است.
هیچ چیزی نمیتواند و نباید ما را از پیگیری رسالت سترگ تاریخی خود در قبال میهن محبوب و تمدن شریف ایرانی باز دارد.
جمهوری اسلامی ایران مصمم به استفاده از همه ابزارها از جمله دیپلماسی برای تامین منافع ملی و حراست از مصالح کشور است.
در ۲۴ ساعت گذشته در مورد ابعاد مختلف موضوعات اصلی مذاکره شامل تنگه هرمز، موضوع هستهای، غرامت جنگ، رفع تحریمها و خاتمه کامل جنگ علیه ایران و در منطقه، گفتگو شد.
موفقیت این فرآیند دیپلماتیک منوط به جدیت و حسن نیت طرف مقابل و خودداری از زیادهخواهی و خواستههای غیرقانونی، و پذیرش حقوق حقه و منافع مشروع ایران است.
از دولت و مردم خونگرم و شریف جمهوری اسلامی پاکستان بهخاطر میزبانی مذاکرات و مساعی جمیله آنها در پیشبرد این روند قدردانی میکنیم
زیاده خواهی آمریکا مانع رسیدن به توافق
خبرنگار خبرگزاری صداوسیما گفت: مذاکرات تیمهای ایرانی و آمریکایی دقایقی پیش به اتمام رسید
با وجود حدود ۲۱ ساعت مذاکره و تلاش دیپلماتیک؛ زیاده خواهیهای امریکاییها مانع رسیدن به توافق شد.
مسالههای مختلفی از جمله موضوع تنگه هرمز و حقوق هستهای و موضوعات دیگر از موارد اختلافی بوده است.
هیات ایرانی ۲۱ ساعت بصورت ممتد و پرفشار مذاکره کردند تا بتوانند منافع ملی مردم ایران را حفظ کنند؛ با وجود ابتکارات مختلف از طرف هیات ایرانی، اما زیاده خواهیهای غیرمنطقی طرف امریکایی مانع پیشرفت مذاکرات شد
بدین ترتیب مذاکرات به پایان رسید
انتهای پیام/
