افزایش نزدیک به ۷۰۰ گیگاوات در سال ۲۰۲۵، تابآوری انرژیهای تجدیدپذیر در جهان را اثبات میکند
به گزارش خبرگزاری آنا، بر اساس گزارش تازه آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA)، سال ۲۰۲۵ با ثبت رکوردی تازه در توسعه ظرفیت جهانی انرژیهای تجدیدپذیر همراه بوده است. در این سال با اضافه شدن ۶۹۲ گیگاوات ظرفیت جدید، مجموع ظرفیت نصبشده انرژیهای تجدیدپذیر در جهان به ۵۱۴۹ گیگاوات رسید که نشاندهنده رشد سالانه ۱۵.۵ درصدی است.
طبق این گزارش، انرژیهای تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۵ با سهم ۸۵.۶ درصدی، بخش عمده گسترش ظرفیت جدید تولید برق در جهان را به خود اختصاص دادهاند و همچنان نقش اصلی را در توسعه سیستمهای انرژی ایفا میکنند.
در این گزارش همچنین به شرایط ژئوپلیتیکی جهان اشاره شده است. تشدید تنشها در خاورمیانه بار دیگر موضوع امنیت انرژی را در مرکز توجه قرار داده و نگرانیهایی درباره امنیت عرضه و نوسانات قیمت سوختهای فسیلی ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، انرژیهای تجدیدپذیر به دلیل بومی بودن، هزینه پایین و امکان استقرار سریع، به عنوان گزینهای مهم برای ایجاد سیستمهای انرژی مقاومتر مطرح شدهاند؛ بهگونهای که افزایش سهم این منابع در سبد انرژی کشورها میتواند وابستگی به بازارهای بینالمللی سوخت را کاهش دهد.
فرانچسکو لا کامرا، دبیرکل آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر، درباره یافتههای این گزارش گفت: «در شرایطی که جهان با عدم قطعیتهای مختلف روبهرو است، انرژیهای تجدیدپذیر روند توسعهای ثابت و پایدار خود را حفظ کردهاند. این موضوع نه تنها بیانگر ترجیح بازار است، بلکه نشان میدهد سیستمهای انرژی مبتنی بر منابع تجدیدپذیر از انعطافپذیری بیشتری برخوردارند. سیستم انرژی غیرمتمرکز با سهم بالاتر انرژیهای تجدیدپذیر و حضور بازیگران بیشتر در بازار، از نظر ساختاری مقاومتر است.»
وی افزود: «کشورهایی که در گذار انرژی سرمایهگذاری کردهاند، در مواجهه با بحرانهای انرژی آسیب اقتصادی کمتری میبینند؛ زیرا این سرمایهگذاریها امنیت انرژی، انعطافپذیری و رقابتپذیری اقتصادی را افزایش میدهد.»
این گزارش نشان میدهد انرژی خورشیدی همچنان پیشتاز توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در جهان است. در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۱۱ گیگاوات ظرفیت جدید خورشیدی به شبکه جهانی افزوده شد که نزدیک به ۷۵ درصد کل افزایش ظرفیت تجدیدپذیر را تشکیل میدهد. پس از آن، انرژی بادی با ۱۵۹ گیگاوات ظرفیت جدید در جایگاه دوم قرار گرفت.
در مجموع، انرژی خورشیدی و بادی ۹۶.۸ درصد از کل افزایش ظرفیت خالص انرژیهای تجدیدپذیر در سال گذشته را به خود اختصاص دادهاند؛ موضوعی که نشاندهنده کاهش چشمگیر هزینه این فناوریها در مقایسه با سایر منابع انرژی تجدیدپذیر است. در همین حال، انرژی زیستی با رشد سالانه ۲.۳ درصدی و افزایش ۳.۴ گیگاوات ظرفیت، در رتبه سوم توسعه قرار گرفته است.
گزارش آیرنا همچنین به نابرابری قابل توجه در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر میان مناطق مختلف جهان اشاره میکند. آسیا با سهم ۷۴.۲ درصدی از کل ظرفیتهای جدید، همچنان پیشتاز توسعه این حوزه است و با افزایش ۵۱۳.۳ گیگاواتی ظرفیت، رشد ۲۱.۶ درصدی را تجربه کرده است.
در آفریقا نیز ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر با افزایش ۱۵.۹ درصدی معادل ۱۱.۳ گیگاوات رشد کرد که عمدتاً با توسعه پروژهها در کشورهای اتیوپی، آفریقای جنوبی و مصر همراه بوده است. منطقه خاورمیانه نیز بیشترین نرخ رشد سالانه را تجربه کرد و با افزایش ۲۸.۹ درصدی ظرفیت، عربستان سعودی نقش اصلی در این رشد داشته است.
از نظر ظرفیت کل نصبشده نیز آسیا با ۲۸۹۱ گیگاوات در جایگاه نخست قرار دارد و اروپا با ۹۳۴ گیگاوات در رتبه دوم قرار گرفته است. در مقابل، منطقه آمریکای مرکزی و کارائیب با مجموع ۲۱ گیگاوات ظرفیت در سال ۲۰۲۵ کمترین سهم را در میان مناطق جهان داشته است؛ موضوعی که به گفته این گزارش، آسیبپذیری اقتصادهایی با سهم پایین انرژیهای تجدیدپذیر را نشان میدهد و ضرورت توسعه سریعتر این منابع برای تقویت امنیت انرژی را برجسته میکند.
بر اساس این گزارش، در میان فناوریهای مختلف، انرژی خورشیدی بیشترین سهم از توسعه ظرفیت را داشته و از مجموع ۵۱۱.۲ گیگاوات ظرفیت خورشیدی اضافهشده در سال ۲۰۲۵، حدود ۵۱۰.۳ گیگاوات مربوط به فناوری فتوولتائیک بوده است.
در حوزه برقآبی تجدیدپذیر (به استثنای نیروگاههای تلمبهذخیرهای) نیز ۱۸.۴ گیگاوات ظرفیت جدید افزوده شد که ۹۶ درصد آن در چین ایجاد شده است. کشورهایی مانند اتیوپی، هند، تانزانیا، بوتان، ویتنام، کانادا، اتریش، اندونزی و نپال نیز هر یک بیش از ۰.۵ گیگاوات به ظرفیت برقآبی خود اضافه کردند.
در بخش انرژی بادی، ظرفیت جهانی در مقایسه با سال ۲۰۲۴ حدود ۱۴ درصد رشد داشت و در سال ۲۰۲۵ رکورد افزایش ۱۵۸.۷ گیگاوات ثبت شد. چین با افزودن ۱۱۹.۴ گیگاوات، نزدیک به سهچهارم این افزایش را به خود اختصاص داد و پس از آن هند با افزایش ۶.۳ گیگاوات قرار گرفت.
در حوزه انرژی زیستی نیز ظرفیت جهانی ۳.۴ گیگاوات افزایش یافت که ژاپن با افزایش ۱.۱ گیگاواتی بیشترین سهم را داشت. پس از آن چین با ۰.۸ گیگاوات و برزیل با ۰.۶ گیگاوات قرار گرفتند.
ظرفیت انرژی زمینگرمایی نیز با رشد ۱.۷ درصدی همراه بود و در سال ۲۰۲۵ حدود ۰.۳ گیگاوات افزایش یافت که عمدتاً در فیلیپین و اندونزی متمرکز بود و پس از آن کشورهایی مانند آلمان، ترکیه و ژاپن قرار دارند.
همچنین ظرفیت تولید برق مستقل از شبکه در مناطق خارج از اوراسیا، اروپا و آمریکای شمالی در مجموع ۱.۷ گیگاوات افزایش یافت که بخش عمده آن مربوط به انرژی خورشیدی با ۱.۵ گیگاوات بود. منابع مختلف انرژی زیستی نیز حدود ۰.۲ گیگاوات به ظرفیت برق خارج از شبکه جهان افزودند.
انتهای پیام/
