استانها در سیزدهبدر ؛ از آشتی با طبیعت تا بصیرت ملی/ گره بر چمن، امید بر دل رزمندگان
خبرگزاری آنا؛ ۱۳ فروردین (روز طبیعت) یکی از پایدارترین آیینهای فرهنگی ایرانیان است که در سراسر کشور با شور و نشاط خانوادگی برگزار میشود، اما در سالهای اخیر، حساسیت نسبت به پایداری محیطزیست، مخاطرات طبیعی، فرونشست زمین، سیلابهای بهاری، تهدیدات اقلیمی و ضرورت حفاظت از میراث فرهنگی سبب شده دستگاههای اجرایی در استانها با دقت بیشتری تمهیدات لازم را اتخاذ کنند.
روز طبیعت در سال جاری تحت تأثیر تجاوز وحشیانه و غیرانسانی آمریکایی ـ صهیونیستی قرار گرفته و امسال بیش از سالهای گذشته شاهد هوشیاری و هوشمندی ملت بزرگ ایران هستیم، بهطوری که طبیعتگردی مردم در سایه بصیرت و هوشمندی معنا پیدا کرده است.
مردم در 33 روز جنگ تحمیلی رمضان علاوه بر حفظ بصیرت و هوشمندی مقابل دشمن جنایتکار آمریکایی ـ صهیونیستی با حضور میدانی در صحنه دشمنان را که مدعی تسلیم بیقید و شرط ایران اسلامی بودند وادار به عقبنشینی کرد و به این نتیجه رساند که ایران، ونزوئلا نیست که با یک تجاوز غیرقانونی و وحشیانه بتوان آن را به تسلیم واداشت و اکنون این ایران اسلامی است که برای دشمنان شرط میگذارد و دشمنی که در باتلاق جنگ تحمیلی علیه ایران گرفتار شده و برای آتشبس به التماس افتاده، را به سخره میگیرد.
امروز روز طبیعت است و شاید بسیاری از مردم بهدلیل شرایط جنگی از حضور در فضاهای سبز و بوستانها امتناع ورزند، اما همه یکدل و همگام هستند و برای پیروزی بر دشمن همقسم شدهاند.
سیزدهبدر از دیرباز آیینی برای پیوند دوباره مردم با طبیعت بوده است. این روز نهتنها فرصتی برای نشاط اجتماعی است، بلکه نمادی از آشتی فرهنگی با محیطزیست نیز بهشمار میرود.
همزمان با گسترش جمعیت و افزایش حضور گسترده شهروندان در فضاهای طبیعی، مدیریت ایمنی، ساماندهی گردشگری و حفاظت از منابع طبیعی اهمیت دوچندان یافته است.
استانهای کشور هریک به تناسب شرایط جغرافیایی و زیستمحیطی خود، برنامههایی طراحی کردهاند که هم نشاط مردم حفظ و هم از وقوع حوادث ناخواسته جلوگیری شد. تجربه سالهای اخیر نشان داده که ترکیب «فرهنگ طبیعتگردی با مدیریت هوشمند» میتواند سیزدهبدر را به یک الگوی ملی از رفتار مسئولانه تبدیل کند.
نقش استانها در مدیریت هوشمند روز طبیعت
در دهه اخیر، بسیاری از استانها با تقویت ساختارهای اجرایی مربوط به مدیریت بحران، حفاظت محیطزیست و میراث فرهنگی، رویکرد تازهای برای ساماندهی سیزدهبدر اتخاذ کردهاند.
این رویکرد شامل محورهای زیر است:
پایش وضعیتهای اقلیمی و طبیعی: از استانهای شمالی با خطر لغزش زمین تا استانهای مرکزی با مسئله فرونشست، هر منطقه باید براساس ویژگیهای بومی تصمیمگیری کند.
تعیین مناطق مجاز برای استقرار مردم: در برخی استانها، مناطقی با احتمال خطر یا حساسیت زیستمحیطی از فهرست مکانهای قابل استفاده خارج شدهاند.
ساماندهی حملونقل و تردد: جلوگیری از ازدحام در نقاط پرخطر و هدایت مردم به فضاهای ایمن، یکی از دستاوردهای مدیریت استانی است.
ضرورت هوشیاری ملی در برابر مخاطرات طبیعی
بارشهای بهاری، فرسایش خاک، رودخانههای طغیانی، فرونشست دشتها و ضعف در پوشش گیاهی، تهدیداتی هستند که باید جدی گرفته شوند. امسال بسیاری از استانها اعلام کردند که برخی محدودهها به دلیل ناپایداری زمین، ریزش درختان، آسیبدیدگی تجهیزات یا خطرات برقگرفتگی، برای حضور جمعیت مناسب نیست.
این رویکرد نشانهای از ضعف نیست؛ بلکه جلوهای از اقتدار مدیریتی، آگاهی و مسئولیتپذیری است. تصمیمگیری مبتنی بر داده، پایش زمینشناسی و اقدامات پیشگیرانه موجب میشود سلامت مردم در اولویت قرار گیرد.
میراث فرهنگی و ضرورت حفاظت در روز طبیعت
ایران در سطح ملی دارای دهها محوطه تاریخی و گسترههای باستانی است که برخی از آنها در مرز آسیبپذیری قرار دارند. بناهای ثبتشده جهانی و ملی مانند تختجمشید، بیستون، سازههای آبی شوشتر و ارگهای تاریخی بهواسطه بارندگی، فرونشست یا فرسایش، نیازمند مراقبت بسیارند.
بنابراین، دستگاههای استانی میراث فرهنگی موظفاند: محدودههای ناایمن را موقتاً تعطیل، از تردد افراد در بخشهای حساس جلوگیری کنند. اطلاعرسانی دقیق و سریع در اختیار مردم قرار دهند.
با همکاری نیروی انتظامی و شورای تأمین استانها، مسیرهای دسترسی را مدیریت کنند.
چنین تصمیماتی با هدف حفاظت از ارزشهای تاریخی و جلوگیری از خسارات جبرانناپذیر اتخاذ میشود.
طبیعتگردی مسئولانه؛ نقش مردم در موفقیت برنامههای استانی
اگرچه دستگاههای اجرایی وظایف گستردهای برعهده دارند، اما تحقق یک سیزدهبدر ایمن و سالم بدون همکاری مردم ممکن نیست. مشارکت عمومی میتواند شامل موارد زیر باشد:
انتخاب مناطق امن و دارای مجوز
احترام به محدودیتهای اعلامشده
پرهیز از روشن کردن آتش در نقاط خطرناک یا کمگیاه
جمعآوری کامل پسماند
عدم ورود به حریم میراث تاریخی
استفاده از مسیرهای تعیینشده توسط استانها
این رفتارها نهتنها امنیت خانوادهها را تضمین میکند، بلکه کیفیت محیطزیست و میراث ملی را برای نسلهای آینده حفظ خواهد کرد.
سیزدهبدر؛ جلوهای از همبستگی ملی در چارچوب ایمنی و نظم
سیزدهبدر صرفاً یک مناسبت ملی نیست؛ بلکه عرصهای برای نمایش بلوغ اجتماعی و فرهنگی است. هماهنگی میان مردم، شهرداریها، فرمانداریها، محیطزیست، میراث فرهنگی، نیروهای امدادی و انتظامی، نشانهای از یک جامعه مسئول و منظم است.
امسال نیز با توجه به هشدارهای متعدد درباره وقوع مخاطرات طبیعی و ضرورت مراقبت از بناهای تاریخی، بسیاری از استانها با اتخاذ تصمیمات قاطع، اما کارشناسیشده تلاش کردهاند تا هم نشاط مردم حفظ شود و هم ایمنی شهروندان در اولویت قرار گیرد.
«سیزدهبدر در سایه اقتدار مدیریتی و هوشیاری ملی» معنایی فراتر از یک شعار دارد. این ترکیب، بیانگر بلوغ نظام مدیریتی در استانها و ارتقای سطح آگاهی در جامعه است. وقتی مردم به هشدارها توجه میکنند و دستگاهها با شفافیت اطلاعرسانی میکنند، نتیجه آن یک آیین ملی امن، آرام و ماندگار خواهد بود.
در نهایت، پیوند میان طبیعتدوستی، نظم اجتماعی، حفاظت از محیطزیست و میراث فرهنگی میتواند ایران را به الگویی از فرهنگ مسئولانه در طبیعتگردی تبدیل کند؛ الگویی که شایسته تمدن کهن این سرزمین است.
انتهای پیام/
