عدالت در پرداخت پرستاران آغاز شد، اما کمبود نیرو همچنان دردسرساز

به گزارش خبرگزاری آنا، عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت در هشتاد و ششمین اجلاس مدیران پرستاری کشور ضمن خیرمقدم به حاضران، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، مدافعان سلامت و شهدای وطن، اظهار داشت: نظام سلامت جمهوری اسلامی ایران یکی از آماده‌ترین نظام‌ها در عرصه حکمرانی کشور است و چه در شرایط عادی و چه در بحران‌ها، با اتکا به تاب‌آوری ساختاری خود، همواره به‌عنوان سرباز وطن حافظ سلامت مردم بوده است.

وی حوزه پرستاری را «قلب تپنده نظام سلامت» توصیف کرد و افزود: پرستاران به‌عنوان یکی از ارکان اصلی مراقبت، نقش هماهنگ‌کننده، مدیریتی و اثرگذار در تداوم خدمات سلامت ایفا می‌کنند. در حال حاضر پرستاران با جمعیتی بالغ بر ۲۲۰ هزار نفر، نزدیک به یک‌سوم نیروی انسانی نظام سلامت و بیش از ۶۰ درصد کارکنان بیمارستانی در بخش درمان را تشکیل می‌دهند.

معاون پرستاری وزارت بهداشت با اشاره به نقش پرستاران در سطوح پیشگیری، درمان، بازتوانی و مراقبت‌های تسکینی تصریح کرد: پرستاری صرفاً یک گروه خدمت‌رسان نیست، بلکه می‌تواند در تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری و اجرای سیاست‌های سلامت نقش جدی ایفا کند. هرگاه سخن از کیفیت درمان و ایمنی بیمار به میان می‌آید، نادیده گرفتن پرستاری به معنای نادیده گرفتن زنجیره درمان است.

وی با اشاره به تجربه بحران‌های اخیر از جمله جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و بلایای طبیعی، گفت: عملکرد پرستاران در این حوادث نشان داد که این گروه یکی از ارکان اصلی تاب‌آوری نظام سلامت در شرایط بحران است.

رشد چشمگیر آموزش و پژوهش پرستاری

عبادی با مرور دستاوردهای حوزه آموزش پس از انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: پذیرش سالانه دانشجوی پرستاری از حدود هزار نفر در ابتدای انقلاب به حدود ۱۸ هزار نفر در سال رسیده است که از این میزان، ۱۳ هزار نفر مربوط به مقطع کارشناسی پرستاری و مابقی در رشته‌های اتاق عمل، هوشبری و فوریت‌های پزشکی است.

وی افزود: بیش از ۲۲۰ مرکز آموزش عالی دولتی و آزاد در حوزه پرستاری فعال هستند و طی دو دهه گذشته با راه‌اندازی ۱۴ رشته کارشناسی ارشد و توسعه دوره‌های ی، شاهد رشد قابل توجهی در تخصصی‌سازی و ارتقای مهارت‌ها بوده‌ایم. همچنین برنامه‌های توانمندسازی، بازآموزی و تقویت صلاحیت حرفه‌ای در سال‌های اخیر تقویت شده است.

معاون پرستاری وزارت بهداشت با اشاره به جایگاه پژوهشی کشور در حوزه پرستاری اظهار کرد: ایران پیشرو تولید علم پرستاری در جهان و منطقه قرار دارد که نشان‌دهنده ظرفیت بالای علمی این حرفه است.

تعرفه‌گذاری و اصلاح نظام پرداخت

وی تأسیس معاونت پرستاری را نشانه توجه حاکمیت به مشارکت این حرفه در سیاست‌گذاری دانست و گفت: اجرای تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری پس از بیش از ۱۵ سال، گام مهمی در جهت استقلال حرفه‌ای و تقویت عدالت در پرداخت‌ها بود. هرچند نظام پرداخت همچنان نیازمند اصلاحات است، اما مسیر حرکت به سمت عدالت آغاز شده است.

عبادی همچنین از ابلاغ چهارمین نسخه سند بازتوزیع خبر داد و ابراز امیدواری کرد این اصلاحات بتواند رضایت نسبی همکاران را افزایش دهد.

چالش کمبود و ماندگاری نیروی انسانی

معاون پرستاری وزارت بهداشت مهم‌ترین چالش فعلی را کمبود و ماندگاری نیروی انسانی عنوان کرد و گفت: پدیده کمبود پرستار یک مسئله جهانی است و در دنیا بیش از ۶ میلیون پرستار کمبود وجود دارد. در کشور ما نیز با وجود افزایش ظرفیت آموزش، سالانه تنها ۴ تا ۵ هزار نفر جذب می‌شوند، در حالی که ظرفیت آموزش از ۸ هزار نفر در سال ۱۳۹۶ به ۱۳ هزار نفر رسیده است.

وی افزود: طی سه تا چهار سال گذشته، بیش از ۲۱۵۰ نفر به دلایل مختلفی همچون فشار کاری، فرسودگی شغلی و نابرابری در توزیع نیرو ترک خدمت کرده‌اند. این موضوع در کنار جذب پایین، فشار مضاعفی بر نظام سلامت وارد می‌کند.

عبادی با اشاره به نابرابری توزیع نیرو در استان‌ها تصریح کرد: استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان، هرمزگان، خوزستان و بوشهر از نظر نسبت پرستار به تخت یا بیمار پایین‌تر از میانگین کشوری هستند و نیازمند جذب هدفمند بومی و مشوق‌های ماندگاری هستند.

پیشنهادهای راهبردی برای آینده

وی از ارائه «لایحه حمایت مادی و معنوی از پرستاران» و تشکیل کارگروه ویژه پرستاری خبر داد و گفت: بخشی از پیشنهادها در مسیر اجرا قرار گرفته و بخشی دیگر نیازمند پیگیری است.

معاون پرستاری وزارت بهداشت برنامه ملی جذب هدفمند، اصلاح نظام اضافه‌کار، حضور مؤثر مدیران پرستاری در سطوح تصمیم‌گیری، توسعه نقش‌های پیشرفته پرستاری، گسترش مراقبت در منزل و هوشمندسازی خدمات پرستاری را از جمله محورهای راهبردی آینده عنوان کرد.

وی افزود: سه بیمارستان به‌صورت قطعی وارد فرایند الکترونیکی‌سازی خدمات پرستاری شده‌اند و هدف‌گذاری شده است که این تعداد تا سال آینده به ۱۰۰ بیمارستان برسد.

عبادی با تأکید بر لزوم حرکت به سمت پرداخت مبتنی بر عملکرد اظهار کرد: این رویکرد در تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری آغاز شده و می‌تواند به ارتقای کیفیت خدمات و عدالت در پرداخت‌ها کمک کند.

مرجعیت منطقه‌ای و تقویت تاب‌آوری

وی با ترسیم افق آینده پرستاری کشور گفت: هدف ما دستیابی به مرجعیت حرفه‌ای در منطقه در حوزه آموزش، پژوهش و ارائه خدمات است. کیفیت نیروی انسانی پرستاری ایران در سطح بین‌المللی اثبات شده و حضور موفق پرستاران ایرانی در سایر کشورها نشان‌دهنده این ظرفیت است.

معاون پرستاری وزارت بهداشت در پایان با تأکید بر ضرورت تقویت تاب‌آوری نیروی انسانی در برابر فشارهای ناشی از بحران‌ها تصریح کرد: توجه به پرستاری، توجه به سلامت جامعه است و سرمایه‌گذاری در این حوزه، سرمایه‌گذاری راهبردی برای امنیت سلامت کشور به شمار می‌رود.