وقتی از ابزارهای AI بدون پرداخت هزینه استفاده میکنیم، چه چیزی در حال مبادله است؟ چرا بسیاری از شرکتهای فعال در حوزه هوشمصنوعی نسخههای اولیه محصولات خود را رایگان در اختیار کاربران قرار میدهند؟ این دو، پرسشهایی هستند که در سالهای اخیر همزمان با فراگیر شدن ابزارهای هوشمند بیشتر مطرح شده است.
یک روانشناس بالینی در گفتوگو با آناتک توضیح میدهد
ابزارهای هوشمند، بسیاری از چالشهای روزمره زندگی بشر را حذف و مسیر انتخاب را برای انسان هموار کردهاند. در عصری که تکنولوژی امور را این چنین راحت کرده است، چرا تصمیمگیری برای انسان دشوار شده است؟ چرا دیگر حوصله انتخاب کردن نداریم؟
هوش مصنوعی اگرچه زندگی را آسانتر میکند، اما خطر بزرگی را نیز به همراه دارد؛ کاهش «حس عاملیت». الهه خوشنویس، فعال حقوق کودک توضیح میدهد که چگونه سپردن تصمیمهای مهم به ماشینها، حتی اگر زندگی را بهینه کند، آن را بیمعنا خواهد ساخت.
یک عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران غرب در گفتوگو با آناتک:
ما به هوش مصنوعی پناه بردهایم تا مسیرهای دشوار را هموار کند و اشتباهات را به حداقل برساند و «بهترین» انتخابها را پیش روی ما بگذارد، اما ساره پیمان، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران غرب، در گفتوگو با آناتک معتقد است که این «راحتی» یک تله است و AI با حذف «درگیری با گزینههای سخت» و «تجربه مواجهه با خطا»، ماده اولیه رشد روانی و شخصیتی انسان را از بین میبرد.
آینده زندگی بشر بدون بهکارگیری هوشمصنوعی چه شکلی خواهد شد؟ آیا قطع دسترسی به آن، مثل خاموشی برق، جوامع را فلج میکند؟ بهنام هادی، کارشناس حوزه هوش مصنوعی، با وجود پیشبینی گسترش نقش AI در سالهای آینده، باور دارد: «خطر اصلی نه در نبود این فناوری، بلکه در وابستگی بیچونوچرای انسان به آن، نهفته است.»
یک روانشناس کودک و نوجوان در گفتوگو با آناتک توضیح میدهد
نفوذ گسترده AI در ابعاد گوناگون زندگی امروز بشری، پرسشهای بسیاری درباره امکان استقلال ذهنی انسان در آینده ایجاد کرده است. اکنون مهمترین پرسش این است که آیا هوشمصنوعی قدرت انتخاب را از انسان میگیرد و ظرفیت روانی او را کاهش میدهد؟
آیا تا به حال متوجه شدهاید که در اینستاگرام، بیش از پیش محتوایی مشابه آنچه قبلاً دیدهاید به شما نمایش داده میشود؟ سوده بخشنده، متخصص حوزه هوشمصنوعی، توضیح میدهد که چگونه الگوریتمهای فضاهای مجازی مانند اکسپلور اینستاگرام، با ایجاد «حباب اطلاعاتی» و شخصیسازی محتوا، دیدگاه کاربران را محدود کرده و آنها را از مواجهه با نظرات و اطلاعات متنوع محروم میکند. او همچنین راهکارهایی برای حفظ «وسعت دید» در برابر این محدودیتهای الگوریتمی ارائه میدهد.
رایگان بودن بسیاری از ابزارهای هوش مصنوعی، در کنار گسترش نفوذ این فناوری در زندگی روزمره کاربران، پرسشهای مهمی را درباره جمعآوری داده، تحلیل رفتار کاربران و پیامدهای امنیتی آن ایجاد کرده است. محسن محرمی، متخصص حوزه هوشمصنوعی، بیان میکند بخش مهمی از این خدمات رایگان با هدف دریافت دادههای بیشتر و دقیقتر از کاربران ارائه میشود.