پیشنهاد سردبیر
بسیج اساتید دانشگاه آزاد در بیانیهای مطرح کرد
علم و پژوهش
دانشمندان چگونه آبوهوای هزاران سال پیش را بازسازی میکنند
صدها هزار سال پیش نه ایستگاه هواشناسی وجود داشت، نه دماسنجی که دمای هوا را اندازه بگیرد و نه سامانهای که این اندازهگیریها را ثبت کند تا امروز در دسترس دانشمندان باشد. با این حال، پژوهشگران اکنون میتوانند بگویند در آن زمان زمین چه زمانی سردتر یا گرمتر بوده، بارندگی چگونه تغییر کرده و حتی ترکیب جو چه تفاوتی با امروز داشته است. آنها این اطلاعات را از دفترهای ثبت هواشناسی به دست نمیآورند؛ بلکه از آرشیوهایی میخوانند که خود طبیعت طی هزاران و گاه میلیونها سال ساخته است.
یک استادیار معماری دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک:
مصالح ساختمانها پس از تخریب دوباره ارزش مییابند
ساختمانها سالها پس از پایان عمرشان هم میتوانند بر محیطزیست اثر بگذارند؛ از کوههای نخالههای ساختمانی تا مصرف دوباره منابعی که در دیوارها، سازهها و مصالح دفن شدهاند. معماری چرخهای تلاش میکند این مسیر را تغییر دهد و ساختمان را نه پایان یک مصرف، بلکه آغاز چرخهای تازه از استفاده بداند.
میکروپلاستیکها دقیقا از کجا وارد بدن ما میشوند
جویدن یک آدامس شاید آخرین کاری باشد که تصور کنیم ما را در معرض میکروپلاستیکها قرار دهد؛ اما پژوهشی تازه نشان داده است که برخی آدامسها هنگام جویده شدن میتوانند صدها تا هزاران ذره میکروپلاستیک آزاد کنند؛ یافتهای که بار دیگر این پرسش را پیش روی پژوهشگران قرار داده است: این ذرات ریز پلاستیکی دقیقا از چه مسیرهایی وارد بدن ما میشوند؟
سلولهای بنیادی در مسیر بازسازی دندانهای از دسترفته
دندانها شاید بتوانند دوباره رشد کنند. تا همین چند سال پیش، چنین ایدهای بیشتر شبیه داستانهای علمیتخیلی بود، اما امروز دانشمندان در حال بررسی راهی هستند که به جای پر کردن یا جایگزین کردن دندانهای از دسترفته، خود بدن دوباره آنها را بسازد. اگر این تحقیقات به نتیجه برسند، آینده دندانپزشکی میتواند به شکلی اساسی تغییر کند.
این روده است که به مغز میگوید چه چیزی را به خاطر بسپارد
روده در شکلگیری حافظه نقش دارد؛ پژوهشی جدید روی موشها نشان میدهد سیگنالهایی که از دستگاه گوارش از طریق عصب واگ به مغز میرسند، به فعال شدن مسیرهای مرتبط با حافظه در هیپوکامپ کمک میکنند.
آلودگی نوری چه بلایی سر انسان و طبیعت میآورد
چراغهایی که قرار بود امنیت و رفاه بیشتری برای زندگی شبانه فراهم کنند، امروز به یکی از عوامل تغییر محیط طبیعی شب تبدیل شدهاند؛ آلودگی نهتنها ستارهها را از آسمان پنهان کرده، بلکه خواب انسان، رفتار جانوران، مصرف انرژی و حتی آینده پژوهشهای نجومی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
رویاهای شما تصادفی نیستند؛ مغزتان در حال بازنویسی واقعیت است
رویاها از ترکیب خاطرات و تخیل شکل میگیرند
چرا برخی رویاها آنقدر زنده و واقعی به نظر میرسند که گویی حقیقتا رخ دادهاند، در حالی که برخی دیگر به صورت تکههایی آشفته ظاهر میشوند که بهسختی میتوان آنها را به یاد آورد یا درک کرد؟ پژوهشی تازه نشان میدهد که پاسخ این پرسش ممکن است به ترکیبی از ویژگیهای شخصیتی، کیفیت خواب، عادتهای ذهنی و رویدادهای مهمی که در دنیای بیرون در جریان هستند، بستگی داشته باشد.
طبیعت کمک میکند تا به خودمان بازگردیم
گاهی برای آرام شدن ذهن، تنها چند قدم فاصله لازم است. برخلاف تصور رایج، لازم نیست برای تجربه آرامش راهی جنگلهای دورافتاده یا کوهستانهای بکر شوید. پژوهشهای جدید نشان میدهند حتی ۱۰ دقیقه حضور در یک فضای سبز، مانند پارک محله یا خیابانی که درختان دو سوی آن را پوشاندهاند، میتواند استرس را کاهش دهد، تمرکز را بهبود ببخشد و ذهن را از چرخه نگرانیهای روزمره بیرون بیاورد.
جیمز وب به تازگی چه دیده است؟
وقتی سیاهچالهها غذا میخورند
رصد تازه تلسکوپ فضایی جیمز وب برای نخستین بار تصویری روشن از مسیر ورود گاز به سیاهچالههای ابرپرجرم ارائه کرده و به یکی از قدیمیترین پرسشهای اخترشناسی درباره نحوه تغذیه این غولهای کیهانی پاسخ دقیقتری داده است.
راز نخستین جنگلهای زمین در قدیمیترین کهربای جهان
دانشمندان با کشف قدیمیترین کهربای شناختهشده جهان، به سرنخهایی تازه از نخستین جنگلهای سیاره زمین دست یافتهاند؛ یافتهای که نشان میدهد گیاهان میلیونها سال زودتر از آنچه تصور میشد توانایی تولید رزین را به دست آورده بودند و شاید همین ویژگی به شکلگیری نخستین اکوسیستمهای خشکی کمک کرده باشد.
