آخرین اخبار:
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران در گفت‌وگو با آناتک بررسی کرد

چرا تولیدات فکری نخبگان به تحول جامعه منجر نمی‌شود

العلم سلطان
علم، فراتر از یک دستاورد دانشگاهی، یکی از مهم‌ترین پایه‌های قدرت و استقلال کشورهاست و به گفته مدامی، استاد دانشگاه آزاد اگر نخبگان روش‌ها و موضوعات علمی را با مسائل جامعه تنظیم نکنند و مساله‌محور عمل نکنند، طبیعی است به تحول جامعه منجر نخواهد شد. راهبرد «العلمُ سلطان» نیز بر همین جایگاه راهبردی علم در اقتدار ملت‌ها تأکید دارد؛ نگاهی که در پیام ۴ آبان رهبر انقلاب اسلامی خطاب به نخبگان علمی و ورزشی نیز مورد توجه قرار گرفت.

در این پیام، مرزشکنی علمی، تقویت علوم پایه، توجه به مسائل حل‌نشده و دستیابی به خوداتکایی فناورانه از الزامات ساخت ایران قوی عنوان شده است. همچنین بر ضرورت عبور از تولیدات صرفاً کمّی و حرکت به سمت پژوهش‌های عمیق و کاربردی تأکید شده؛ چراکه اقتدار علمی زمانی تحقق می‌یابد که دانش تولیدشده بتواند به فناوری، نوآوری و راه‌حل‌هایی برای نیازهای اساسی کشور تبدیل شود.

در این مسیر، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و شرکت‌های دانش‌بنیان نقشی تعیین‌کننده دارند و پیوند میان ظرفیت‌های علمی و نیازهای واقعی جامعه می‌تواند زمینه‌ساز استقلال فناورانه و ارتقای جایگاه ایران در عرصه جهانی باشد.

آناتک در گفت‌وگو با دکتر روح‌الله مدامی؛ استاد دانشگاه علوم پزشکی آزاد تهران و دکترای تخصصی فلسفه و کلام اسلامی، به بررسی مفهوم نخبگی فراتر از هوش و استعداد، نقش خلاقیت و مسئولیت‌پذیری در حل مسائل جامعه و ضرورت پیوند دانش نخبگان با مدیریت کارآمد برای تقویت اقتدار ملی پرداخته است.

روح‌الله مدامی

نخبگی با خلاقیت، اراده و مسئولیت‌پذیری معنا پیدا می‌کند

مدامی درباره تعریف نخبگی فراتر از هوش و استعداد و ارتباط آن با مسئولیت اجتماعی و قدرت ملی ایران گفت: «هوش مصنوعی، همانند هوش طبیعی انسان، خلاق نیست و آینده‌نگری را براساس مسئولیت‌پذیری تعریف نمی‌کند. همچنین فاقد تصمیم و اراده است. بنابراین، انسان نخبه شخصیتی است که از خلاقیت، اراده و مسئولیت‌پذیری برخوردار است و این خصوصیات لازمه توسعه ملی هستند.»

شناخت و حل مسائل جامعه از ویژگی‌های اساسی نخبگی است

او به ضرورت همراهی رشد استعداد‌های فردی نخبگان با حل مسائل کشور و پیشرفت جامعه اشاره کرد و گفت: «مسئله، رابطه علم و توسعه و همچنین علم و مدیریت است. اگر نخبگان روش‌ها و موضوعات علمی را با مسائل جامعه تنظیم نکنند و مسئله‌محور عمل نکنند، در نتیجه تولیدات فکری آنها به‌کار گرفته نمی‌شود و طبیعی است که به تحول جامعه منجر نخواهد شد. اساساً یکی از خصوصیات نخبگی، شناخت و حل مسائل زمانه است.»

دانایی نخبگان زمانی به قدرت تبدیل می‌شود که پاسخگوی نیاز‌های جامعه باشد

مدامی درباره نقش نخبگان در تبدیل استعداد و دانش به قدرت علمی و فناورانه کشور اظهار داشت: «نخبگان بایستی از اندیشه راهبردی برخوردار باشند. رویکرد انتزاعی به علم، نخبگان را از واقعیات جامعه دور می‌کند و هنگامی که نخبگان از واقعیات دور باشند، دیگر نخبه حقیقی تلقی نمی‌شوند. قدرت علمی یعنی دانایی و دانایی توانایی می‌آورد؛ اما دانایی و توانایی زمانی مؤثر هستند که بتوانند مسائل و نیاز‌های جامعه و بشریت را حل کنند؛ وگرنه صرفاً توانایی انتزاعی خواهند بود.»

تعیین هدف و ساختار مدیریتی کارآمد، زمینه‌ساز به‌کارگیری نخبگان است

وی همچنین در مورد زیرساخت‌های موردنیاز برای شناسایی، پرورش و به‌کارگیری ظرفیت نخبگان در مسیر پیشرفت کشور توضیح داد: «بهترین زیرساخت، تعیین هدف، استراتژی و تعریف ساختار متناسب است و پس از آن، باید مدیریت کارآمدی در آن ساختار تعریف شود. در این صورت، امکان به‌کارگیری نخبگان فراهم می‌شود و این به‌کارگیری معنا پیدا می‌کند.»

خرد جمعی نخبگان بدون ساختار مدیریتی کارآمد به اقتدار ملی منجر نمی‌شود

مدامی درباره نقش خرد جمعی نخبگان در تصمیم‌گیری‌های کلان و تقویت اقتدار ملی گفت: «بهره‌مندی از خرد جمعی نخبگان، شرط لازم است، نه شرط کافی. شرط کافی، وجود ساختار مدیریتی و سپس به‌کارگیری اندیشه و تز نخبگان تحت اشراف مدیریت کارآمد است. هدف و استراتژی کلان جامعه و حکومت بایستی برای نخبگان هر حوزه تخصصی مشخص باشد تا هماهنگی لازم میان تصمیم‌گیران و تولیدکنندگان علمی به‌عمل آید.»

انتهای پیام/

ارسال نظر