از استثناگرایی تا سلطه اقتصادی؛ چهار محور اصلی در تبیین ماهیت استکبار جهانی

به گزارش خبرگزاری آنا، نشست تخصصی بررسی مسائل روز جامعه به همت بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد و با حضور جمعی از استادان بسیجی برگزار شد.

مجتبی نوروزی تحلیلگر سیاسی و عضو هیئت علمی دانشگاه در این نشست به تبیین ابعاد استکبار جهانی و بررسی چرایی اطلاق این مفهوم به ایالات متحده آمریکا پرداخت.

وی با اشاره به مفهوم استکبار در منظومه فکری قرآن کریم و ادبیات روابط بین‌الملل عنوان کرد: استکبار صرفاً یک واژه سیاسی نیست، بلکه می‌توان آن را به‌عنوان الگویی رفتاری و ساختاری از قدرت در نظام بین‌الملل مورد تحلیل قرار داد؛ الگویی که بر برتری‌پنداری، نفی برابری و نادیده گرفتن حقوق ذاتی ملت‌ها استوار است.

نوروزی، ایالات متحده آمریکا را از مصادیق این الگو دانست و چهار محور اصلی را در تبیین این موضوع تشریح کرد.

وی، نخستین محور را استثناگرایی آمریکایی و برخورد دوگانه با معیار‌های بین‌المللی عنوان کرد و متذکر شد: باور به برخورداری از جایگاهی استثنایی در نظام جهانی، موجب شده آمریکا در موارد متعدد، اجرای قوانین و هنجار‌های بین‌المللی را برای سایر کشور‌ها ضروری بداند، اما در عمل خود را از برخی محدودیت‌ها مستثنی کند.

این تحلیلگر سیاسی در تشریح دومین محور، به نقض قواعد حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد اشاره کرد و با استناد به بند چهارم ماده دوم منشور ملل متحد، توسل به زور علیه تمامیت ارضی و استقلال سیاسی کشور‌ها را مغایر با اصول این منشور دانست.

وی، خروج از توافق‌های بین‌المللی، اعمال تحریم‌های فرامرزی و مداخله در امور سایر کشور‌ها را ازجمله مصادیق رفتار‌های یک‌جانبه آمریکا برشمرد.

تحلیلگر سیاسی و عضو هیئت علمی دانشگاه، امپریالیسم اقتصادی و سلاح‌سازی از دلار را سومین محور تحلیل خود بیان کرد و با اشاره به جایگاه دلار در نظام مالی جهان و تسلط آمریکا بر شبکه‌های بانکی و مالی بین‌المللی مطرح کرد: استفاده ابزاری از ظرفیت‌های اقتصادی و مالی برای اعمال فشار سیاسی بر ملت‌ها، می‌تواند پیامد‌های گسترده‌ای بر معیشت مردم و زندگی غیرنظامیان داشته باشد.

عضو هیئت علمی دانشگاه، چهارمین محور را نظامی‌گری افسارگسیخته و شبکه مداخله‌گری آمریکا در جهان دانست و با اشاره به گسترش پایگاه‌های نظامی، بودجه‌های کلان دفاعی، مداخلات نظامی و پیوند میان صنایع تسلیحاتی و ساختار سیاسی آمریکا، تأکید کرد: تداوم منازعات و گسترش حضور نظامی این کشور را باید در چارچوب منافع راهبردی و اقتصادی ساختار قدرت آن نیز بررسی کرد.

نوروزی با اشاره به مفهوم «مجتمع نظامی ـ صنعتی» و هشدار تاریخی آیزنهاور، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، درباره پیوند میان فرماندهان نظامی و صنایع تسلیحاتی، نقش منافع اقتصادی و سیاسی در تداوم سیاست‌های نظامی‌گرایانه را مورد توجه قرار داد.

وی در جمع‌بندی سخنان خود افزود: اطلاق عنوان استکبار جهانی به ایالات متحده آمریکا، صرفاً یک دشنام یا موضع‌گیری احساسی و سیاسی نیست، بلکه توصیفی مبتنی بر بررسی ساختار قدرت، عملکرد تاریخی و رفتار‌های بین‌المللی این کشور است. از این منظر، استکبارستیزی در اندیشه انقلاب اسلامی را می‌توان موضعی عقلانی و اخلاقی در دفاع از استقلال ملت‌ها، عدالت و حق تعیین سرنوشت دانست.

این نشست با هدف تبیین مسائل روز سیاسی و بین‌المللی و ارتقای بینش و آگاهی سیاسی استادان بسیجی برگزار شد.