صنعت فناوری اطلاعات وارد تدوین سرفصل‌های کارشناسی امنیت سایبری شد
به گزارش خبرگزاری آنا؛ به نقل از روابط عمومی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران، نشست شورای برنامه‌ریزی آموزشی و درسی دانشگاه ملی مهارت روز سه‌شنبه ۲۱ مهر با حضور نمایندگان این دانشگاه، سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و متخصصان صنعت فناوری اطلاعات برگزار شد. در این نشست، تدوین برنامه‌های درسی رشته‌های مرتبط با اقتصاد دیجیتال در مقاطع کاردانی و کارشناسی، با تمرکز ویژه بر امنیت سایبری، مورد بررسی قرار گرفت و در پایان نیز تأییدیه تدوین سرفصل‌های درسی رشته کارشناسی امنیت سایبری براساس تفاهم‌نامه پیشین دو مجموعه به امضا رسید. این همکاری با هدف نزدیک‌ترکردن آموزش دانشگاهی به نیاز‌های صنعت فاوا و تربیت نیروی انسانی متخصص برای حوزه‌های جدید فناوری دنبال می‌شود.
آغاز مرحله جدید تدوین رشته امنیت سایبری
صائبه سلوکی، عضو هیئت‌مدیره و رئیس کمیسیون آموزش و سرمایه انسانی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران، در این نشست با اشاره به روند همکاری با دانشگاه ملی مهارت گفت فرایند مشارکت سازمان نصر در تدوین برنامه‌های درسی رشته‌های کاردانی و کارشناسی بیش از دو سال است که پیگیری می‌شود و نشست‌های تخصصی برگزارشده اکنون به مرحله طراحی سرفصل‌ها رسیده‌اند. به گفته وی، یکی از مهم‌ترین اهداف این همکاری آن است که رشته‌های جدید صرفاً براساس مباحث نظری دانشگاهی تدوین نشوند و نیاز‌های واقعی شرکت‌ها، فرصت‌های شغلی و مهارت‌های مورد انتظار از دانش‌آموختگان نیز در طراحی آن‌ها نقش داشته باشند.
سلوکی با اعلام تصویب تدوین رشته کارشناسی امنیت سایبری در این نشست، آن را گامی مهم در توسعه آموزش دانشگاهی این حوزه دانست و تأکید کرد مشارکت صنعت در تعیین محتوای آموزشی می‌تواند به تربیت نیرو‌هایی کمک کند که پس از فارغ‌التحصیلی آمادگی بیشتری برای ورود به بازار کار داشته باشند. وی همچنین از برنامه‌ریزی برای آغاز فرایند تدوین رشته هوش مصنوعی خبر داد و گفت قرار است در این حوزه نیز از ظرفیت متخصصان صنعت، نهاد‌های تخصصی و دیگر ذی‌نفعان اقتصاد دیجیتال استفاده شود.
رئیس کمیسیون آموزش و سرمایه انسانی سازمان نصر با اشاره به تجربه تدوین برنامه درسی رشته بلاکچین افزود همکاری انجمن‌ها و مجموعه‌های تخصصی در این فرایند اهمیت زیادی داشته و انجمن بلاکچین نیز در تدوین محتوای آموزشی این رشته مشارکت کرده است. به گفته وی، توسعه رشته‌های جدید اقتصاد دیجیتال نیازمند همراهی بخش خصوصی، دستگاه‌های دولتی، نهاد‌های حاکمیتی و انجمن‌های تخصصی است تا محتوای آموزشی با تحولات فناوری و نیاز‌های تخصصی بازار کار هماهنگ باشد.
نقش صنعت در تربیت نیروی متخصص
علی حکیم‌جوادی، رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، در بخش دیگری از نشست بر ضرورت گسترش همکاری میان دانشگاه‌ها و صنعت فناوری اطلاعات تأکید کرد و گفت پاسخ‌گویی به نیاز‌های کشور در حوزه اقتصاد دیجیتال بدون استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و متخصصان فعال در شرکت‌های فناور دشوار خواهد بود. وی با اشاره به گستردگی نیاز‌های آموزشی و محدودیت ظرفیت‌های موجود، توسعه آموزش‌های تخصصی و مشارکت استادانی را که تجربه مستقیم فعالیت در صنعت دارند، از راهکارهای تقویت آموزش دانشگاهی دانست.
محمدرضا کلباسی، سرپرست دانشگاه ملی مهارت، نیز بر اهمیت بازنگری در شیوه طراحی برنامه‌های آموزشی تأکید کرد و گفت دانشگاه‌ها برای تربیت نیرو‌های متخصص باید ارتباط نزدیک‌تری با مجموعه‌های صنعتی برقرار کنند. به گفته وی، استفاده از تجربه کارشناسان و استادان فعال در صنعت می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر نیاز‌های شغلی و انتقال مهارت‌های کاربردی به دانشجویان کمک کند. کلباسی همچنین ابراز امیدواری کرد همکاری با سازمان نظام صنفی رایانه‌ای در تدوین رشته‌های تخصصی ادامه پیدا کند و زمینه مشارکت گسترده‌تر شرکت‌ها و فعالان فناوری در برنامه‌های آموزشی دانشگاه فراهم شود.
رشته‌های دانشگاهی براساس نیاز بازار کار
فائزه هاشمی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی آموزش فنی و حرفه‌ای دانشگاه ملی مهارت، در این نشست بر ضرورت تقاضامحور بودن آموزش‌های دانشگاهی تأکید کرد و گفت تدوین رشته‌های جدید باید از نیازسنجی بازار کار و بررسی فرصت‌های شغلی آغاز شود. وی توضیح داد در این رویکرد، نهاد‌های تخصصی و اصناف مرتبط با هر حرفه در شناسایی مهارت‌های موردنیاز مشارکت می‌کنند تا محتوای آموزشی با انتظارات واقعی کارفرمایان و شرایط اشتغال هماهنگ باشد. به گفته هاشمی، هدف این است که توسعه رشته‌های دانشگاهی به تربیت دانش‌آموختگانی منجر شود که برای تخصص آن‌ها تقاضای مشخصی در بازار وجود دارد.
وی با اشاره به روند تدوین برنامه‌های درسی اقتصاد دیجیتال افزود مطالعات تطبیقی، بررسی نقش‌های شغلی و شایستگی‌های موردنیاز و استفاده از اطلاعات فعالان صنعت از جمله اقداماتی است که در طراحی این رشته‌ها انجام شده است. نتایج این بررسی‌ها در اختیار کارشناسان و اعضای مرتبط قرار گرفته تا مبنای تدوین سرفصل‌های آموزشی قرار گیرد. هاشمی همچنین توسعه آموزش امنیت سایبری را از نیاز‌های مهم کشور دانست و بر ضرورت سرعت‌بخشیدن به فرایند تدوین برنامه‌های درسی این حوزه تأکید کرد.
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی آموزش فنی و حرفه‌ای دانشگاه ملی مهارت با اشاره به اهمیت حفظ نیروی انسانی متخصص در کشور اعلام کرد بیش از ۸۰ درصد دانش‌آموختگان این دانشگاه در ایران باقی می‌مانند. به گفته وی، این موضوع ظرفیت مناسبی برای استفاده از مهارت‌های نیرو‌های آموزش‌دیده در توسعه صنایع و بخش‌های مختلف اقتصادی ایجاد می‌کند و اهمیت سرمایه‌گذاری در آموزش‌های تخصصی متناسب با نیاز‌های کشور را افزایش می‌دهد.
کمبود نیروی متخصص امنیت سایبری
مجتبی مصطفوی، متخصص حوزه امنیت سایبری، در این نشست با اشاره به گستردگی کاربرد‌های این حوزه گفت امنیت سایبری دیگر صرفاً به مقابله با حملات اینترنتی محدود نیست و به یکی از پیش‌نیاز‌های توسعه اقتصاد دیجیتال، صنعت هوشمند و استفاده گسترده از هوش مصنوعی تبدیل شده است. وی توضیح داد امنیت زیرساخت‌های صنعتی، سامانه‌های مالی و دولتی، نرم‌افزارها، اپلیکیشن‌های موبایل و شبکه‌های ارتباطی به تخصص‌های متفاوتی نیاز دارد و طراحی یک رشته دانشگاهی جامع باید این تنوع را در نظر بگیرد.
مصطفوی با اشاره به تجربه حملات سایبری علیه زیرساخت‌های کشور، از جمله سامانه‌های راه‌آهن، سوخت و صنایع فولاد، تأکید کرد پیامد‌های چنین حملاتی تنها به اختلال در سامانه‌های رایانه‌ای محدود نمی‌شود و می‌تواند فعالیت‌های اقتصادی و خدمات عمومی را نیز تحت تأثیر قرار دهد. به گفته وی، توسعه فناوری‌های جدید و اتصال گسترده‌تر تجهیزات صنعتی و خدمات عمومی به شبکه‌های دیجیتال، نیاز به متخصصانی را افزایش داده که علاوه بر مبانی امنیت اطلاعات، با ساختار سامانه‌های صنعتی، تحلیل تهدید‌ها و شیوه‌های پاسخ به رخداد‌های سایبری آشنایی داشته باشند.
وی همچنین با استناد به گزارشی از وضعیت جهانی نیروی انسانی امنیت سایبری در سال ۲۰۲۴ گفت در آن مقطع حدود ۵.۵ میلیون نفر در این حوزه فعالیت داشتند، در حالی که شکاف نیروی انسانی موردنیاز به حدود ۴.۸ میلیون نفر می‌رسید. مصطفوی سرعت بالای تحول فناوری و تهدید‌های سایبری را یکی از عوامل فاصله میان تقاضای بازار کار و توان مراکز آموزشی برای تربیت متخصصان دانست و افزود حوزه‌هایی مانند امنیت صنعتی، تحلیل امنیت، پاسخ به رخداد، جرم‌شناسی دیجیتال، ردیابی مهاجمان و امنیت نرم‌افزار از جمله زمینه‌هایی هستند که به مهارت‌های تخصصی نیاز دارند.
توسعه آموزش عملی و همکاری با صنایع
مصطفوی در ادامه بر ضرورت استفاده از چارچوب‌ها و استاندارد‌های بین‌المللی در تدوین رشته کارشناسی امنیت سایبری تأکید کرد و گفت در سطح جهانی الگو‌هایی برای تعیین حوزه‌های دانشی، مهارت‌های موردنیاز و نقش‌های شغلی این حوزه تدوین شده است که می‌توان از آن‌ها برای طراحی برنامه‌های آموزشی متناسب با شرایط کشور استفاده کرد. وی همچنین امنیت سایبری را حوزه‌ای میان‌رشته‌ای دانست که علاوه بر دانش فناوری اطلاعات، به مبانی ریاضیات و تخصص‌های مرتبط با سامانه‌های مختلف نیاز دارد و به همین دلیل آموزش آن باید ترکیبی از مباحث نظری و مهارت‌های عملی باشد.
این متخصص امنیت سایبری، همکاری دانشگاه‌ها با صنایع را یکی از راهکارهای آماده‌سازی دانشجویان برای ورود به بازار کار معرفی کرد و افزود مجموعه‌هایی مانند بانک‌ها و شرکت‌های فعال در صنعت فولاد ظرفیت مناسبی برای برگزاری دوره‌های کارآموزی و کارورزی دارند. به گفته وی، برخی از این مجموعه‌ها برای جذب کارآموز و حتی حمایت از دانشجویان از طریق بورس تحصیلی اعلام آمادگی کرده‌اند و استفاده از این ظرفیت می‌تواند امکان آشنایی دانشجویان با مسائل واقعی امنیت زیرساخت‌ها را فراهم کند.
در پایان نشست شورای برنامه‌ریزی آموزشی و درسی دانشگاه ملی مهارت، براساس تفاهم‌نامه پیشین همکاری با سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و پس از دو سال پیگیری، تأییدیه تدوین سرفصل‌های درسی رشته کارشناسی امنیت سایبری به امضا رسید. این اقدام زمینه ادامه فرایند طراحی برنامه آموزشی این رشته با مشارکت متخصصان صنعت و دانشگاه را فراهم می‌کند و قرار است الگوی همکاری دو مجموعه در تدوین دیگر رشته‌های تخصصی اقتصاد دیجیتال نیز دنبال شود.
انتهای پیام/
