ملانوروزی: وزیر ورزش از طرح مراکز تخصصی هوش حرکتی استقبال کرد/هوش حرکتی در خدمت ورزش قهرمانی دانشگاه آزاد

دکتر کیوان ملانوروزی با اشاره به برگزاری نخستین دوره مربیگری هوش حرکتی، این طرح را فرصتی برای ایجاد مسیر جدید اشتغال و کارآفرینی برای دانش‌آموختگان علوم ورزشی دانست و گفت: علوم ورزشی تنها به مربیگری در رشته‌های ورزشی و فعالیت در باشگاه‌ها یا فدراسیون‌ها محدود نمی‌شود، بلکه ظرفیت گسترده‌ای برای ارائه خدمات حرکتی، پیشگیری و ارتقای سلامت به اقشار مختلف جامعه دارد.

وی درباره فلسفه شکل‌گیری طرح مراکز تخصصی هوش حرکتی اظهار کرد: متأسفانه در سال‌های گذشته فاصله بسیار بزرگی میان جامعه علوم ورزشی و متخصصان این حوزه با کاربردها و خدماتی که می‌توانند به جامعه ارائه کنند، وجود داشته است. این موضوع همیشه برای من سؤال بوده که چرا در ایران، بسیاری از دانشجویان و فارغ‌التحصیلان علوم ورزشی تصور می‌کنند تنها مسیر پیش روی آنها فعالیت به عنوان مربی در باشگاه یا یک رشته ورزشی است.

ملانوروزی ادامه داد: علوم ورزشی فقط بخش «اسپورت» و فعالیت فدراسیون‌های ورزشی نیست. این علم می‌تواند خدمات بسیار گسترده‌ای در حوزه فعالیت‌های حرکتی، پیشگیری و سلامت به جامعه ارائه کند؛ از کودکان تا سالمندان و از افراد عادی و آماتور تا ورزشکاران حرفه‌ای.

مربی روانشناس تیم‌های ملی هاکی افزود: حتی گرایش‌های مختلف علوم ورزشی از جمله رفتار حرکتی، رشد و تکامل حرکتی و سایر حوزه‌های تخصصی نیز نشان می‌دهد که ظرفیت این رشته بسیار فراتر از فعالیت در ورزش قهرمانی و فدراسیون‌هاست و باید تمام جامعه بتواند از دانش متخصصان علوم ورزشی استفاده کند.

حلقه مفقوده اشتغال دانش‌آموختگان علوم ورزشی

این متخصص علوم ورزشی با اشاره به یکی از چالش‌های موجود در مسیر اشتغال دانش‌آموختگان این حوزه عنوان کرد: یکی از مسائل اساسی این بود که تاکنون مراکز مشخص و تخصصی وجود نداشتند که دانش‌آموختگان علوم ورزشی بتوانند با اتکا به تخصص خود آنها را تأسیس و اداره کنند. وقتی از یک مرکز تخصصی صحبت می‌کنیم، باید متخصصان همان حوزه امکان فعالیت در آن را داشته باشند؛ مشابه آنچه در نظام مهندسی یا نظام روان‌شناسی وجود دارد. البته در حوزه مربیگری رشته‌های ورزشی، افراد از رشته‌های مختلف نیز می‌توانند در دوره‌های فدراسیون‌ها شرکت کنند و پس از قبولی فعالیت داشته باشند، اما علوم ورزشی نیازمند مراکز تخصصی خود بود.

ملانوروزی تصریح کرد: بر همین اساس، این ایده شکل گرفت که با مشورت دوستان، کمیته‌ای در انجمن مربوطه ایجاد شود و ذیل آن، امکان تأسیس مراکز تخصصی فراهم شود؛ مراکزی که از یک سو خدمات تخصصی به جامعه ارائه کنند و از سوی دیگر، زمینه اشتغال و کارآفرینی دانش‌آموختگان علوم ورزشی را فراهم آورند. افرادی که در این مراکز فعالیت می‌کنند، حداقل باید فارغ‌التحصیل مقطع کارشناسی ارشد در گرایش‌های علوم ورزشی باشند و با دریافت لایسنس یا گواهی هوش حرکتی بتوانند خدمات تخصصی علوم ورزشی را از کودک تا سالمند، از ورزشکار حرفه‌ای تا فرد آماتور و در حوزه‌های مختلف ارائه کنند.

ظرفیت جدیدی برای اشتغال و کارآفرینی

ملانوروزی درباره ظرفیت اشتغال‌زایی این طرح اظهار کرد: برای مثال، یک مهندس پس از تحصیل می‌تواند از مسیر نظام مهندسی وارد بازار تخصصی خود شود و یک روان‌شناس نیز پس از تحصیل و دریافت مجوزهای لازم، امکان تأسیس مرکز و ارائه خدمات تخصصی دارد. اکنون می‌خواهیم چنین فرصتی را در حوزه علوم ورزشی نیز ایجاد کنیم. البته نام این مجموعه «نظام» نیست، اما یک مرکز تخصصی است که دانش‌آموخته علوم ورزشی می‌تواند با دریافت گواهی مربوطه، مرکز تخصصی خود را راه‌اندازی کند.

رئیس سابق کمیته مهارت‌های ذهنی در مرکز عالی پزشکی فیفا درباره شرایط این مراکز گفت: فرد واجد شرایط می‌تواند با حداقل ۹۰ متر فضا، مرکز تخصصی هوش حرکتی خود را راه‌اندازی کند. از این فضا حدود ۶۰ متر برای بخش تمرینی و حدود ۱۰ متر برای آزمون‌ها، تست‌ها و اتاق مدیریت در نظر گرفته می‌شود. امروز متأسفانه بسیاری از فارغ‌التحصیلان علوم ورزشی فقط به سمت مربیگری در باشگاه‌ها می‌روند، در حالی که وظیفه و ظرفیت علوم ورزشی بسیار فراتر از مربیگری در یک رشته خاص است. با ایجاد این مراکز، فارغ‌التحصیلان می‌توانند مراکز تخصصی خودشان را راه‌اندازی کنند و نکته مهم این است که در این مراکز، متخصص نیروی انسانی باید از میان دانش‌آموختگان علوم ورزشی انتخاب شود.

پر کردن فاصله میان علوم ورزشی و سایر رشته‌های تخصصی

وی یکی دیگر از مزایای این مراکز را ایجاد ارتباط میان علوم ورزشی و سایر رشته‌های علمی دانست و گفت: یکی دیگر از مشکلات جامعه ما، ضعف ارتباط بین‌رشته‌ای است. در حوزه‌هایی مانند روان‌شناسی، توان‌بخشی و علوم ورزشی، ظرفیت بسیار خوبی برای همکاری و ارائه خدمات مشترک وجود دارد.

ملانوروزی ادامه داد: ما می‌توانیم از نظر ارائه خدمات، ارتباط بسیار خوبی میان متخصصان روان‌شناسی، توان‌بخشی و علوم ورزشی ایجاد کنیم، اما تاکنون مراکز تخصصی علوم ورزشی به‌صورت مشخص به این جوامع معرفی نشده بودند تا آنها بدانند اگر به خدمات علمی مرتبط با حرکت و ورزش نیاز دارند، می‌توانند به این مراکز مراجعه کنند. امیدواریم مراکز تخصصی هوش حرکتی بتوانند این فاصله بین‌رشته‌ای را نیز کاهش دهند تا فارغ‌التحصیلان علوم ورزشی علاوه بر ارائه خدمت به ورزش، به جامعه عمومی و سایر رشته‌های تخصصی نیز خدمات علمی ارائه کنند.

حمایت وزارت ورزش از طرح مراکز هوش حرکتی

ملانوروزی درباره روند پیگیری این طرح در وزارت ورزش و جوانان و فدراسیون آمادگی جسمانی گفت: زمانی که ایده و پروپوزال این طرح مطرح شد، جلسات فنی متعددی برگزار کردیم. اگر بخواهم تعداد جلسات را بگویم، حدود ۴۰ جلسه فنی برگزار شد و در هر جلسه نیز حدود یک ساعت درباره ابعاد مختلف طرح توضیح داده شد. اما نکته جالب این بود که تنها با حدود ۱۰ دقیقه توضیح اولیه برای وزیر ورزش، ایشان کاملاً متوجه شدند که این طرح می‌تواند چه ظرفیتی برای اشتغال‌زایی و کارآفرینی در حوزه علوم ورزشی ایجاد کند و از طرف دیگر، چه خدماتی می‌تواند به جامعه ارائه دهد.

روانشناس پیشین تیم‌های ملی فدراسیون بولینگ و بیلیارد ادامه داد: به همین دلیل، وزیر ورزش با توجه به وظایف وزارتخانه در حوزه ورزش و همچنین ضرورت توسعه اشتغال در این بخش، از طرح استقبال کردند و تصویب کمیته مربوطه نیز انجام شد. واقعاً اگر حمایت فدراسیون آمادگی جسمانی در شروع و استارت این ایده و همچنین حمایت و تأیید وزیر ورزش برای نهادینه شدن مراکز وجود نداشت، شاید امروز این طرح در این مرحله قرار نمی‌گرفت.

ملانوروزی گفت: نگاه و حمایت این دو مجموعه، یعنی ریاست فدراسیون آمادگی جسمانی و وزارت ورزش و جوانان، باعث شد حداقل دانشجویان و فارغ‌التحصیلان علوم ورزشی دیدگاه جدیدی نسبت به آینده شغلی خود داشته باشند و بدانند می‌توانند در کنار مسیرهای معمول، مرکز تخصصی خودشان را نیز راه‌اندازی کنند.

آغاز نخستین دوره مربیگری هوش حرکتی

وی در ادامه با اشاره به نخستین دوره برگزارشده در این زمینه گفت: استارت عملی این کار از هفته گذشته زده شد و نخستین دوره مربیگری هوش حرکتی با حضور حدود ۸۰ مربی از سراسر ایران در دانشگاه تهران برگزار شد.

ملانوروزی درباره ظرفیت توسعه هوش حرکتی در دانشگاه آزاد اسلامی نیز اظهار کرد: دانشگاه آزاد از چند مسیر می‌تواند در این حوزه فعالیت کند. نخست اینکه می‌توان کمیته هوش حرکتی را در دانشگاه آزاد ایجاد کرد تا در کنار حوزه علوم ورزشی، این موضوع را دنبال کند و توسعه دهد. نکته مهم دیگر این است که دانشگاه آزاد دارای مدارس سما و مدارس پایه است. بنابراین می‌توان از دانش‌افزایی و مهارت‌های مرتبط با هوش حرکتی در مدارس استفاده کرد.

وی تأکید کرد: شاید یکی از تفاوت‌های مهم مدارس دانشگاه آزاد با بسیاری از مدارس دیگر این باشد که بتوانیم به چنین مؤلفه‌ها و متغیرهایی توجه کنیم و آنها را از سنین پایه توسعه دهیم. در این صورت خانواده‌ها و دانش‌آموزان نیز می‌توانند از خدمات مرتبط با هوش حرکتی بهره‌مند شوند.

هوش حرکتی در خدمت ورزش قهرمانی دانشگاه آزاد

ملانوروزی به ظرفیت هوش حرکتی برای ورزشکاران حرفه‌ای اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از کاربردهای بسیار مهم هوش حرکتی، تأثیر آن بر عملکرد و سازگاری ورزشکاران حرفه‌ای است. دانشگاه آزاد اسلامی در رشته‌های مختلف ورزشی فعالیت دارد و اگر هر کدام از تیم‌های ورزشی این دانشگاه علاقه‌مند باشند، با کمال میل می‌توانیم مربیان آموزش‌دیده هوش حرکتی را برای توسعه و ارتقای عملکرد تیم‌های دانشگاه آزاد اعزام کنیم.

دبیر علمی دومین کنگره بین‌المللی فوتبال کلینیک خاطرنشان کرد: بنابراین هوش حرکتی را نباید صرفاً یک دوره آموزشی یا یک عنوان جدید در حوزه مربیگری دانست؛ این طرح می‌تواند هم در مسیر سلامت و پیشگیری، هم در حوزه آموزش و فعالیت کودکان و سالمندان، هم در ورزش آماتور و هم در ارتقای عملکرد ورزشکاران حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرد و در کنار آن، مسیر تازه‌ای برای اشتغال و کارآفرینی دانش‌آموختگان علوم ورزشی ایجاد کند.