پیوند ریه در ایران وارد مرحله تازه شد؛ از پیوند همزمان قلب و ریه تا ورود هوش مصنوعی

به گزارش خبرگزاری آنا عاطفه عابدینی فوق تخصص بیماری‌های ریه و دبیر علمی دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل که ۱۴ تا ۱۷ مهرماه امسال در سالن ابوریحان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران برگزار می‌شود با اعلام این مطلب افزود: پیوند ریه یکی از پیچیده‌ترین حوزه‌های پزشکی است که موفقیت در آن تنها به توانایی انجام عمل جراحی محدود نمی‌شود، بلکه به زنجیره‌ای از اقدامات شامل شناسایی بیمار در زمان مناسب، تأمین عضو، مدیریت اهداکننده، ارزیابی دقیق ریه اهدایی، جراحی، مراقبت‌های ویژه و مراقبت طولانی‌مدت پس از پیوند وابسته است.

وی با اشاره به اینکه در سال‌های اخیر، ایران در زمینه پیوند ریه و اعمال پیچیده‌ای همچون پیوند همزمان قلب و ریه، تجربه‌های ارزشمندی را به دست آورده است، خاطر نشان ساخت: ورود هوش مصنوعی و پزشکی دقیق به حوزه بیماری‌های تنفسی، افق‌های جدیدی را برای تشخیص زودهنگام و تصمیم‌گیری بالینی ایجاد کرده است و جدیدترین دستاورد‌های این حوزه قرار است در دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل به متخصصان ارایه شود.

لزوم ارجاع بیمار  پیش از رسیدن به مرحله غیرقابل‌برگشت

عابدینی همچنین گفت: پیوند ریه لزوماً آخرین لحظه درمان نیست؛ ارجاع بیمار باید پیش از رسیدن به مرحله غیرقابل‌برگشت و پرخطر انجام شود. از سوی دیگرهدف ما باید این باشد که ظرفیت موجود کشور را به حداکثر برسانیم و اجازه ندهیم بیماری که می‌تواند از پیوند بهره‌مند شود، صرفاً به دلیل محدودیت عضو مناسب، فرصت درمان را از دست بدهد.

وی ادامه داد: با وجود این پیشرفت‌ها در حوزه پیوند ریه، همچنان فاصله قابل توجهی میان نیاز بیماران و تعداد اعضای مناسب برای پیوند وجود دارد. البته در کنار مسئله تأمین عضو، موضوعاتی مانند دسترسی پایدار به دارو‌های مورد نیاز بیماران، هزینه مراقبت‌های طولانی‌مدت، توسعه تیم‌های تخصصی و چندرشته‌ای و ایجاد یک شبکه منسجم ملی برای پیگیری بیماران نیز اهمیت زیادی دارد.

انجام موفقیت آمیز پیوند همزمان قلب و ریه در بیمارستان مسیح دانشوری

دبیر علمی دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل» با اشاره به اینکه سال گذشته، نخستین پیوند همزمان قلب و ریه در بیمارستان مسیح دانشوری انجام شد، تصریح کرد: انجام موفقیت‌آمیز نخستین پیوند همزمان قلب و ریه در کشور در بیمارستان مسیح دانشوری، یک دستاورد مهم برای پزشکی ایران بود.

وی افزود: اهمیت این تجربه فقط در انجام یک عمل جراحی پیچیده خلاصه نمی‌شود، بلکه پیوند همزمان قلب و ریه نیازمند هماهنگی دقیق و مستمر میان مجموعه‌ای از تخصص‌هاست؛ از جراحی قلب و جراحی قفسه سینه گرفته تا متخصصان ریه، بیهوشی، مراقبت‌های ویژه، بیماری‌های عفونی، ایمونولوژی، پاتولوژی و تیم فراهم‌آوری و پیوند عضو.

عابدینی گفت: این تجربه نشان داد که توان علمی، تخصصی و تیمی لازم برای مدیریت بیماران بسیار پیچیده در کشور وجود دارد. ازطرف دیگر، تجربه نخستین عمل می‌تواند، زمینه‌ای برای استانداردسازی فرآیندها، آموزش نیرو‌های تخصصی و توسعه برنامه‌های پیچیده‌تر پیوند در آینده باشد.

وی ابراز امیدواری کرد: با تثبیت تجربه، توسعه تیم‌های تخصصی و تقویت زیرساخت‌ها، ظرفیت کشور برای انجام پیوند‌های ترکیبی و پیچیده در آینده افزایش پیدا کرده، نیاز به ارجاع بیماران منتخب به خارج از کشور کاهش یابد.

لزوم گسترش همکاری میان‌رشته‌ای در زمینه پیوند ریه

دبیر علمی دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل یادآور شد: امروزه بسیاری از چالش‌های حوزه بیماری‌های تنفسی و مراقبت‌های ویژه، صرفاً در چارچوب یک تخصص قابل بررسی نیست؛ از این رو، یکی از اهداف اصلی «دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل» ایجاد زمینه برای گفت‌وگوی علمی میان رشته‌ها و استفاده از ظرفیت مجموعه‌های علمی مختلف برای دستیابی به راهکار‌های مؤثرتر است.

وی گفت: «از همین روی یکی از محور‌های مهم این کنگره، گسترش همکاری میان‌رشته‌ای و مشارکت انجمن‌های علمی -تخصصی است.

به همین منظور بیش از ۲۰ انجمن علمی در حوزه‌های مرتبط با بیماری‌های ریوی، سل و مراقبت‌های ویژه در برگزاری این کنگره مشارکت دارند که از جمله آنها می‌توان به حوزه‌های طب کار، بازتوانی ریوی، فارماکولوژی، گوش و حلق و بینی، جراحی توراکس و متخصصین داخلی اشاره کرد.»

کاربرد بالینی هوش مصنوعی در پزشکی تنفسی

عابدینی افزود: درسال‌های اخیر، استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل تصاویر پزشکی، به‌ویژه CT اسکن قفسه سینه، شناسایی و ارزیابی ندول‌های ریوی، تحلیل الگو‌های بیماری‌های بینابینی ریه و ترکیب داده‌های تصویری و بالینی، رشد چشمگیری داشته است.

وی اظهار داشت: رونمایی از دستاورد‌های هوش مصنوعی در کنگره امسال را می‌توان نشانه‌ای از حرکت از مرحله پژوهش و توسعه فناوری به سمت کاربرد بالینی هوش مصنوعی در پزشکی تنفسی دانست. زیرا در آینده، ارزش واقعی هوش مصنوعی زمانی آشکارتر خواهد شد که بتوانیم، داده‌های بالینی، تصویربرداری، تست‌های عملکرد ریه، آزمایش‌های آزمایشگاهی و در مراحل پیشرفته‌تر، اطلاعات مولکولی و ژنتیکی را در کنار یکدیگر قرار دهیم و برای هر بیمار، تصویری دقیق‌تر از خطر بیماری و پاسخ احتمالی به درمان ایجاد کنیم.

دبیر علمی دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل در ادامه گفت: این مسیر می‌تواند، ما را به سمت پزشکی دقیق و شخصی‌سازی‌شده هدایت کند؛ پزشکی که در آن تصمیم درمانی فقط بر اساس نام بیماری گرفته نمی‌شود، بلکه ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد هر بیمار نیز در تصمیم‌گیری دخالت داده می‌شود. برای ایران نیز این حوزه یک فرصت مهم است. اگر بتوانیم داده‌های بیماران را به‌صورت استاندارد، ایمن و ساختاریافته جمع‌آوری کنیم، می‌توانیم در آینده علاوه بر استفاده از فناوری‌های موجود، در توسعه مدل‌های هوش مصنوعی متناسب با جمعیت و نیاز‌های نظام سلامت کشور نیز نقش داشته باشیم.

گفتنی است، «دوازدهمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل» با حضور بیش از ۳۰۰ سخنران داخلی و خارجی و مشارکت بیش از ۲۰ انجمن علمی از سوی مرکز آموزشی، پژوهشی، درمانی سل و بیماری‌های ریوی مسیح دانشوری ۱۴ تا ۱۷ مهرماه امسال در سالن ابوریحان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران برگزار می‌شود. این رویداد علمی که با هدف بررسی تازه‌ترین دستاوردها، رویکرد‌های نوین و چالش‌های روز در حوزه بیماری‌های ریوی، سل، بیماری‌های عفونی مرتبط با دستگاه تنفسی و مراقبت‌های ویژه برگزار می‌شود، میزبان جمعی از متخصصان، پژوهشگران، اعضای هیئت علمی و صاحب‌نظران داخلی و بین‌المللی خواهد بود.